Phiên báo cáo khoa học tại hội nghị AIOC 2026 (n=1760 phân đoạn transcript) đã trình bày các nghiên cứu lâm sàng quan trọng về bệnh lý nhãn khoa, ung bướu và khối u. Các báo cáo bao gồm đặc điểm lâm sàng của u tế bào sao võng mạc, phát triển hệ thống phân phối thuốc qua vi kim cho u nguyên bào võng mạc, ứng dụng sinh thiết lỏng trong u nguyên bào võng mạc, vai trò của hóa trị tân bổ trợ trong ung thư biểu mô tuyến bã, xạ trị áp sát cho tân sinh biểu mô kết mạc (OSSN), và phân tích bệnh lý học của hội chứng nội mô giác mạc.
Đặc điểm lâm sàng và hình ảnh của u tế bào sao võng mạc
Nghiên cứu quan sát hồi cứu (n=38 bệnh nhân, 57 mắt) tại LV Prasad Eye Institute (2002-2023) đã so sánh u tế bào sao võng mạc (Retinal Astrocytic Hamartoma - RAH) đơn độc và liên quan đến phức hợp xơ cứng củ (Tuberous Sclerosis Complex - TSC). Tuổi trung bình của bệnh nhân là 26 tuổi với ưu thế nhẹ ở nam giới. Các đặc điểm lâm sàng phổ biến bao gồm màu vàng (74%) và tính chất hạt (68%). Trên hình ảnh đa phương thức, 86% tổn thương có tăng tự huỳnh quang (hyper-autofluorescence). OCT cho thấy khoang rỗng quang học (44%) và sự mất tổ chức võng mạc hoàn toàn (28%).
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 38 bệnh nhân, 57 mắt |
| Tuổi trung bình | 26 tuổi |
| Tăng tự huỳnh quang | 86% bệnh nhân |
| Khoang rỗng quang học trên OCT | 44% bệnh nhân |
| Sự hiện diện dịch dưới võng mạc | 28% bệnh nhân |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân biệt RAH đơn độc và RAH liên quan đến TSC để định hướng tầm soát hệ thống.
Hệ thống phân phối thuốc qua vi kim cho u nguyên bào võng mạc
Nghiên cứu thiết kế hệ thống vi kim (micro-needle patch) để phân phối thuốc hóa trị (topotecan) trong điều trị u nguyên bào võng mạc (Retinoblastoma). Vi kim có chiều cao 500 microns, được làm từ polymer tự nhiên (sodium hyaluronate). Thử nghiệm trên mô hình mắt dê cho thấy độ sâu xuyên thấu 225 microns vào củng mạc mà không bị gãy. Trong mô hình thỏ, 95% vi kim hòa tan sau 2 giờ. Nồng độ thuốc cao nhất tại võng mạc và hắc mạc sau 1 giờ, giảm dần và hết sau 8 giờ. Đây là nghiên cứu đầu tiên tại Ấn Độ phát triển mô hình cảm ứng u nguyên bào võng mạc trên thỏ.
Sinh thiết lỏng trong u nguyên bào võng mạc
Nghiên cứu quan sát (n=269 bệnh nhân) đánh giá tính khả thi của sinh thiết lỏng (liquid biopsy) dựa trên huyết tương để phát hiện đột biến gen RB1 bằng giải trình tự thế hệ mới (Next Generation Sequencing - NGS). Tỷ lệ phát hiện đột biến RB1 là 12/25 bệnh nhân được thực hiện NGS. Nồng độ cfDNA (circulating tumor DNA) cao hơn ở các bệnh nhân có bệnh tiến triển hoặc tử vong. Tỷ lệ phát hiện đột biến (VAF - Variant Allele Frequency) trung bình là 6,32%. Nghiên cứu cho thấy tiềm năng của sinh thiết lỏng trong theo dõi tái phát bệnh.
Ung thư biểu mô tuyến bã (SGC) và vai trò của hóa trị
Nghiên cứu tiến cứu (n=62 bệnh nhân, 2018-2023) về ung thư biểu mô tuyến bã (Sebaceous Gland Carcinoma - SGC) của mi mắt. Tuổi trung bình là 63 tuổi. 74% bệnh nhân ở giai đoạn tiến triển tại chỗ, 9% có di căn. Tỷ lệ đáp ứng hóa trị tân bổ trợ (cisplatin kết hợp 5-fluorouracil) là 60,75%. Nghiên cứu cũng đánh giá mức độ stress oxy hóa thông qua các chỉ số serum SOD và MDA trước và sau hóa trị.
Xạ trị áp sát Ruthenium-106 cho OSSN xâm lấn
Nghiên cứu hồi cứu (n=23 mắt) về xạ trị áp sát (plaque brachytherapy) bằng Ruthenium-106 cho tân sinh biểu mô kết mạc xâm lấn (Invasive Ocular Surface Squamous Neoplasia - OSSN). Liều xạ trị là 60 Gray. Kết quả cho thấy 100% bệnh nhân đạt thoái triển u hoàn toàn, bảo tồn nhãn cầu 100% trong thời gian theo dõi trung bình 15 tháng. Biến chứng bao gồm khô mắt (4%) và sẹo kết mạc (17%).
Bệnh lý học hội chứng nội mô giác mạc (ICE syndrome)
Nghiên cứu phân tích bệnh lý học và phân tử trên bao thể thủy tinh của bệnh nhân hội chứng nội mô giác mạc (Iridocorneal Endothelial syndrome - ICE syndrome). Kết quả cho thấy sự gia tăng các dấu ấn TNF-alpha, actin cơ trơn và fibronectin, gợi ý quá trình chuyển dạng biểu mô-trung mô (Epithelial-Mesenchymal Transition - EMT) của tế bào nội mô giác mạc, dẫn đến tăng sinh tế bào và di cư lên bao thể thủy tinh.
- Sử dụng sinh thiết lỏng để theo dõi tái phát u nguyên bào võng mạc khi không thể sinh thiết mô.
- Áp dụng hóa trị tân bổ trợ cho SGC mi mắt giai đoạn tiến triển để giảm khối u trước phẫu thuật.
- Xạ trị áp sát Ruthenium-106 là lựa chọn hiệu quả cho OSSN xâm lấn với tỷ lệ bảo tồn nhãn cầu cao.
- Thực hiện sinh thiết đa tầng (multi-level incisional biopsy) cho các khối u hốc mắt nghi ngờ lymphoma để đảm bảo mẫu bệnh phẩm đại diện.
- Đảm bảo thời gian rửa trôi steroid ít nhất 3 tuần trước khi sinh thiết hốc mắt để tránh sai lệch kết quả mô bệnh học.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, Free Paper Ocular Pathology Ocular Oncology and Tumors, YouTube Channel: aioseditorproceedings, Video ID: o2Ahca_OX2I.