Ứng dụng Laser Blended Vision trong điều trị lão thị: Kinh nghiệm lâm sàng và dữ liệu thực tế

Bs Ngô Hữu Thế
17.11.26
Last Updated

Tại hội nghị EPOMEC 2024, Dr. Dan Reinstein và Dr. Shady Awwad đã thảo luận về các chiến lược điều trị lão thị (presbyopia) hiện đại, nhấn mạnh vào vai trò của phẫu thuật giác mạc so với thay thủy tinh thể. Dữ liệu từ hơn 12.000 bệnh nhân được theo dõi trong 10 năm cho thấy hiệu quả và độ an toàn của phương pháp này trong việc cải thiện thị lực mà không cần can thiệp nội nhãn sớm.

Cơ chế và sự phát triển của Laser Blended Vision

Phương pháp Laser Blended Vision (LBV) được phát triển dựa trên việc điều chỉnh độ cầu (spherical aberration) của giác mạc để tạo ra độ sâu trường ảnh (extended depth of field - EDOF) mà không làm suy giảm độ nhạy tương phản (contrast sensitivity). Trong những năm 1990, các phương pháp điều trị cầu sai chỉ đạt mức giảm 25%, tuy nhiên, quan sát lâm sàng cho thấy bệnh nhân vẫn đạt được thị lực ban đêm sắc nét. Bằng cách làm việc với Tim Archer, nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ tệp wavefront để điều chỉnh độ cầu theo từng bước nhỏ trên khoảng 800 mắt, từ đó xây dựng nomogram ba chiều mô tả mối tương quan giữa độ cầu và độ sâu trường ảnh. Kết quả cho thấy có thể đạt được khoảng 1,5 diopter độ sâu trường ảnh trước khi bệnh nhân bắt đầu nhận thấy sự sụt giảm độ nhạy tương phản.

So sánh giữa phẫu thuật giác mạc và thay thủy tinh thể

Mặc dù xu hướng toàn cầu hiện nay nghiêng về thay thủy tinh thể (lens replacement), các chuyên gia cho rằng phẫu thuật giác mạc vẫn là lựa chọn ưu tiên cho bệnh nhân lão thị chưa có đục thủy tinh thể. Phẫu thuật LBV được đánh giá là ít rủi ro hơn, chính xác hơn và có khả năng điều chỉnh hoặc đảo ngược nếu cần thiết. Tỷ lệ không thích nghi sau 1 năm ở nhóm bệnh nhân chính thị (emmetropic) chỉ chiếm 3%. Đối với những bệnh nhân đã phẫu thuật LBV và sau này phát triển đục thủy tinh thể, việc thay thế bằng thủy tinh thể đơn tiêu (monofocal IOL) vẫn cho phép duy trì kết quả thị lực tốt nhờ vào việc đã được tối ưu hóa độ cầu trên giác mạc trước đó.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứuHơn 12.000 bệnh nhân
Thời gian theo dõi10 năm
Tỷ lệ theo dõi tại 1 năm90%
Tỷ lệ không thích nghi (1 năm)3% ở bệnh nhân chính thị
Độ sâu trường ảnh đạt đượcKhoảng 1,5 diopter
Tỷ lệ PCO (sau thay thủy tinh thể)2-3%
Bình luận: Thông tin theo EPOMEC Conference, 2024; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các tác giả nhấn mạnh việc sử dụng các chỉ số khách quan như Ocular Scatter Index (OSI) để đánh giá tình trạng thủy tinh thể trước khi quyết định can thiệp. Cần lưu ý rằng việc áp dụng nomogram điều chỉnh độ cầu đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật tinh chỉnh và thiết bị laser có khả năng can thiệp sâu vào tệp dữ liệu wavefront, điều không phải lúc nào cũng khả thi với mọi nền tảng laser hiện có.
  • Ưu tiên bảo tồn thủy tinh thể tự nhiên ở bệnh nhân lão thị nếu không có đục thủy tinh thể.
  • Sử dụng các phép đo khách quan (OSI, contrast sensitivity) để đánh giá tình trạng quang học của mắt trước khi phẫu thuật.
  • Tận dụng khả năng điều chỉnh độ cầu trên giác mạc để tối ưu hóa thị lực thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các loại IOL đa tiêu cự.
  • Cân nhắc tính có thể đảo ngược và khả năng điều chỉnh của phẫu thuật giác mạc khi tư vấn cho bệnh nhân.
  • Cá nhân hóa việc lựa chọn IOL đơn tiêu dựa trên độ cầu sẵn có của giác mạc sau khi bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật lão thị trước đó.

Tài liệu tham khảo:

EPOMEC Conference, 2024, 11th EPOMEC Podcast with Dr. Dan Reinstein & Dr. Shady Awwad, YouTube Channel: EPOMEC Conference, Video ID: DcHw3B93GQU.

Xem thêm