Tại hội thảo AIOC 2026, phiên IC176, Dr. Anurag Mishra đã trình bày các tình huống lâm sàng thực tế về những sai sót trong quá trình phẫu thuật Phaco (phacoemulsification) và cách quản lý biến chứng. Bài giảng tập trung vào việc phân tích các tình huống cụ thể, bao gồm rách bao sau và quản lý vòng giãn đồng tử (pupil expansion ring) bị lỗi, nhằm rút ra kinh nghiệm thực hành cho phẫu thuật viên.
Quản lý rách bao sau trong phẫu thuật Phaco
Tình huống đầu tiên liên quan đến một bệnh nhân xảy ra rách bao sau trong quá trình thực hiện hydrodissection do thao tác vội vàng. Vết rách bao sau (posterior capsular tear) lan rộng ra vùng ngoại vi, kèm theo mất tính liên tục của bao trước (anterior rexis margin). Phẫu thuật viên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ bình tĩnh và thực hiện các bước xử trí đúng trình tự. Bước đầu tiên cần thực hiện là bơm chất nhầy (viscoelastic) vào tiền phòng trước khi rút cannula hút tưới (IA cannula) để duy trì áp lực nội nhãn và ngăn chặn sự thoát dịch kính (vitreous loss). Sau khi kiểm tra sự hiện diện của dịch kính, nếu không có dịch kính thoát ra, phẫu thuật viên có thể cân nhắc đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) vào túi bao hoặc rãnh (sulcus).
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc bơm chất nhầy trước khi rút dụng cụ là bước then chốt để bảo vệ cấu trúc tiền phòng. Đối với IOL, tác giả ưu tiên IOL 3 mảnh (three-piece lens) đặt trong rãnh, có thể kết hợp kỹ thuật kẹp quang học (optic capture) để tăng độ ổn định. Cần lưu ý rằng việc cố gắng xoay (dialing) IOL một mảnh (single-piece IOL) trong trường hợp rách bao có thể làm haptic trượt vào khoang dịch kính.
Xử trí vòng giãn đồng tử bị lỗi
Tình huống thứ hai đề cập đến việc sử dụng vòng giãn đồng tử (Milligan ring) đã qua tiệt khuẩn bằng ETO (ethylene oxide) và tái sử dụng, dẫn đến tình trạng vòng bị mất độ đàn hồi (poor memory) và không thể trở lại hình dạng ban đầu. Khi vòng không giữ được hình dạng sigmoid, việc tháo vòng trở nên khó khăn. Phẫu thuật viên đã xử trí bằng cách xoay vòng để bắt lấy một trong các cuộn bên (side scrolls) thay vì kéo theo trục dọc, giúp vòng gập lại dễ dàng hơn và lấy ra an toàn. Bài học rút ra là cần kiểm tra kỹ dụng cụ trước khi sử dụng và tránh tái sử dụng các thiết bị không đảm bảo tính toàn vẹn cấu trúc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tình huống rách bao | Rách bao sau fornix-to-fornix, mất liên tục bao trước |
| Xử trí rách bao | Bơm viscoelastic trước khi rút IA cannula |
| Lựa chọn IOL | Ưu tiên IOL 3 mảnh đặt trong rãnh, có thể kẹp quang học |
| Sự cố vòng giãn đồng tử | Vòng mất độ đàn hồi do tái sử dụng, khó tháo |
| Cách tháo vòng lỗi | Xoay vòng, bắt cuộn bên để gập vòng |
- Luôn bơm chất nhầy vào tiền phòng trước khi rút dụng cụ nếu nghi ngờ rách bao để tránh thoát dịch kính.
- Không cố gắng xoay IOL một mảnh trong trường hợp bao không nguyên vẹn để tránh haptic trượt vào dịch kính.
- Kiểm tra kỹ độ đàn hồi của vòng giãn đồng tử trước khi đặt vào mắt, tránh tái sử dụng dụng cụ đã mất cấu trúc.
- Khi gặp khó khăn với vòng giãn đồng tử, hãy thay đổi hướng kéo (xoay ngang) để vòng gập lại dễ dàng hơn.
- Giữ bình tĩnh và đánh giá lại kế hoạch phẫu thuật khi gặp biến chứng thay vì cố gắng thực hiện theo kế hoạch ban đầu.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Anurag Mishra, 2026, Surgical Mistakes and Learning the Hard Way, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: ToKn1J2dTYY.