Bối cảnh và Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu nhằm đánh giá liệu tình trạng lác hoặc tiền sử nhược thị đã điều trị thành công có ảnh hưởng độc lập đến tốc độ đọc hai mắt ở thanh thiếu niên hay không. Tổng cộng 124 thanh thiếu niên (10-17 tuổi) được chia thành 4 nhóm: (1) Lác kèm tiền sử nhược thị đã điều trị, (2) Lác không kèm tiền sử nhược thị, (3) Không lác kèm tiền sử nhược thị đã điều trị, và (4) Nhóm chứng. Tiêu chuẩn loại trừ bao gồm các rối loạn nhãn khoa khác, thần kinh, nhận thức hoặc chứng khó đọc.
Kết quả lâm sàng trọng tâm
Kết quả cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về tốc độ đọc hai mắt giữa các nhóm (p > 0.05). Phân tích dưới nhóm về loại lác (lác trong vs lác ngoài) cũng không cho thấy sự khác biệt đáng kể.
| Chỉ số | Kết quả chính | Ý nghĩa thống kê |
|---|---|---|
| Tốc độ đọc (WPM) | Không khác biệt giữa 4 nhóm | p > 0.05 |
| Tương quan (Lác + Nhược thị) | Tốc độ đọc vs Stereopsis | r = -0.51, p = 0.01 |
| Tương quan (Không lác + Nhược thị) | Tốc độ đọc vs NPC | r = -0.47, p = 0.02 |
Bài học thay đổi thực hành (Take-home Message)
- Thanh thiếu niên không còn nhược thị hoặc đã điều trị nhược thị thành công không bị suy giảm tốc độ đọc hai mắt so với nhóm chứng.
- Tình trạng lác đơn thuần, nếu không kèm theo nhược thị dai dẳng, không phải là yếu tố quyết định chính gây suy giảm chức năng đọc.
- Khả năng hợp thị (fusional capacity) đóng vai trò quan trọng hơn bản thân tình trạng lác trong việc duy trì sự lưu loát khi đọc.
- Các bác sĩ lâm sàng có thể yên tâm rằng hiệu suất đọc được bảo tồn sau khi thị lực được phục hồi gần như bình thường.
Tài liệu tham khảo:
Barnett-Itzhaki G, Libovits E, Barnett-Itzhaki Z, Blau-Most M, Bachar-Zipori A, Mezad-Koursh D. Strabismus or prior successfully treated amblyopia does not impair binocular reading speed in adolescents. J AAPOS. 2026;30:104844. doi: 10.1016/j.jaapos.2026.104844.
(Tệp gốc: 1-s2.0-S1091853126001175.pdf)