Tổng quan vấn đề
Goniotomy (GT) và phacogoniotomy là các kỹ thuật phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (MIGS) nhằm tạo điều kiện dẫn lưu thủy dịch bằng cách cắt hoặc loại bỏ mạng lưới bè và thành trong của ống Schlemm. Phacogoniotomy là sự kết hợp giữa phẫu thuật phacoemulsification và GT, đặc biệt hữu ích cho bệnh nhân đục thủy tinh thể kèm theo glaucoma. Các kỹ thuật này ngày càng được ưa chuộng tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình (LMICs) nhờ tính đơn giản, hiệu quả và chi phí thấp so với các thiết bị MIGS chuyên dụng.
Tổng hợp Khuyến cáo / Phương pháp trọng tâm
| Loại Glaucoma | Kỹ thuật | Phạm vi cắt (GT) | Kết luận lâm sàng |
|---|---|---|---|
| PCG | Standalone | 120-360° | GATT (360°) cho thấy hiệu quả vượt trội so với GT 120° trong việc kiểm soát nhãn áp (IOP). |
| JOAG | Standalone | 120-360° | Phạm vi cắt rộng (240°-360°) thường mang lại kết quả tốt hơn so với 120° do tình trạng xơ hóa. |
| POAG | Standalone/Combined | 60-360° | GT 120° ± phaco là đủ hiệu quả; không có sự khác biệt đáng kể về hiệu quả giữa các phạm vi cắt khác nhau. |
| PACG | Combined | 90-120° | Phacogoniotomy (phaco + GSL + GT) là lựa chọn thay thế an toàn, không thua kém phacotrabeculectomy. |
Ứng dụng thực tiễn
- Cá nhân hóa phẫu thuật: Lựa chọn phạm vi cắt (incision extent) cần dựa trên bệnh lý cụ thể thay vì áp dụng một kích thước cố định.
- Ưu tiên kinh tế: Các nền tảng không sử dụng thiết bị chuyên dụng (non-device-based) như microhook (TMH, LAN) hoặc kim 25G/26G (BANG) mang lại hiệu quả tương đương với chi phí thấp hơn đáng kể.
- Quản lý hậu phẫu: Hyphema là biến chứng phổ biến nhất, thường tự giới hạn. Cần theo dõi sát nhãn áp (IOP spike) do sử dụng Corticosteroid tại chỗ.
- Hướng đi tương lai: Tích hợp hình ảnh học tiền phẫu (Aqueous Angiography, Phs-OCT) và AI để thực hiện "Targeted GT" nhằm tối ưu hóa vị trí cắt dựa trên dòng chảy thủy dịch thực tế.
Tài liệu tham khảo:
Xie B, Yang Z, Wang Z, et al. Goniotomy and phacogoniotomy in glaucoma surgery. Asia-Pacific Journal of Ophthalmology. 2026;15:100296. doi:10.1016/j.apjo.2026.100296.
(Tệp gốc: Goniotomy and phacogoniotomy in glaucoma surgery)