Tóm tắt bệnh án
- Bệnh nhân: Nữ, 11 tuổi, tiền sử khỏe mạnh.
- Triệu chứng: Áp lực và đau vùng mặt kéo dài 2 tuần, tiền sử nhiễm trùng hô hấp trên trước đó 2 tháng.
- Khám lâm sàng: Lồi mắt phải, không có khiếm khuyết đồng tử hướng tâm, thị lực 20/20 hai mắt.
- Cận lâm sàng: CT cho thấy khối u 3,6 x 3,5 x 3,9 cm tại xoang hàm phải, gây tiêu xương, xâm lấn hốc mắt và đẩy cơ trực dưới. MRI xác nhận sự xâm lấn hốc mắt.
Chẩn đoán và Can thiệp
- Chẩn đoán phân biệt: Rhabdomyosarcoma, lymphoma, u xơ vòm mũi họng (juvenile nasopharyngeal angiofibroma).
- Can thiệp: Sinh thiết nội soi cho thấy khối u mạch máu friable, dương tính với WT1. Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khối u qua đường xoang hàm.
- Kết quả giải phẫu bệnh: Xác nhận u hạt mủ (pyogenic granuloma), không có bằng chứng ác tính.
- Theo dõi: Sau 5 tuần, lác tối thiểu (2Δ esotropia, 1Δ right hypotropia), song thị đã cải thiện đáng kể.
Bàn luận & Giá trị rút ra
- Tính hiếm gặp: Đây là trường hợp đầu tiên được báo cáo về u hạt mủ xoang hàm có sự xâm lấn trực tiếp vào hốc mắt.
- Cạm bẫy chẩn đoán: Hình ảnh học xâm lấn và sự biểu hiện dương tính của WT1 có thể gây nhầm lẫn với các khối u ác tính (sarcoma).
- Kết luận lâm sàng: U hạt mủ cần được đưa vào chẩn đoán phân biệt đối với các khối u xoang mũi gây tiêu xương ở trẻ em, ngay cả khi có dấu hiệu xâm lấn hốc mắt, nhằm tránh các can thiệp ung bướu không cần thiết.
Tài liệu tham khảo:
Larsen J, Milner D, Smith C, Vloka C. Maxillary sinus pyogenic granuloma with orbital extension: a rare pediatric presentation mimicking malignancy. J AAPOS. 2026;30:104806. doi: 10.1016/j.jaapos.2026.104806.
(Tệp gốc: 1-s2.0-S1091853126000790.pdf)