Bối cảnh và Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu hồi cứu này nhằm đánh giá tính mùa vụ của các chấn thương gãy xương hốc mắt liên quan đến thể thao ở bệnh nhân nhi (<18 tuổi) tại một trung tâm chăm sóc cấp ba từ tháng 1 năm 2009 đến tháng 12 năm 2024. Tiêu chuẩn nhận vào bao gồm bệnh nhân có mã chẩn đoán ICD-10 liên quan đến gãy xương hốc mắt được đánh giá bởi chuyên khoa mắt. Phân tích cuối cùng tập trung vào 5 năm có dữ liệu đầy đủ (2017, 2021, 2022, 2023, 2024) để giảm thiểu sai lệch.
Kết quả lâm sàng trọng tâm
- Tổng cộng 129 bệnh nhân (22,5%) bị gãy xương hốc mắt do thể thao, trong đó 110 trường hợp (85,3%) liên quan đến bóng chày và bóng mềm.
- Cơ chế chấn thương phổ biến nhất là va chạm với bóng (72,9%).
- Gãy xương sàn hốc mắt chiếm 77,5% các trường hợp.
- Nghiên cứu ghi nhận tính mùa vụ có ý nghĩa thống kê (p=0,030), với đỉnh điểm chấn thương tập trung vào mùa xuân.
| Chỉ số | Giá trị / Kết quả |
|---|---|
| Cỡ mẫu (N) | 129 bệnh nhân |
| Tỉ lệ liên quan bóng chày/bóng mềm | 85,3% |
| Tính mùa vụ (Friedman test) | p = 0,030 |
| Tỉ lệ gãy xương mùa xuân | 43,1% (p = 0,006; 95% CI: 33,5% - 52,7%) |
| Tỉ lệ không cần can thiệp phẫu thuật | 82,9% |
Bài học thay đổi thực hành (Take-home Message)
Gãy xương hốc mắt do bóng chày và bóng mềm ở trẻ em có tính dự báo cao theo mùa vụ, đặc biệt gia tăng vào mùa xuân. Các bác sĩ nhãn khoa và nhân viên y tế cần chủ động tư vấn cho phụ huynh và vận động viên trẻ về việc sử dụng thiết bị bảo vệ mắt đạt chuẩn (ASTM F803) trước khi mùa giải bắt đầu để giảm thiểu nguy cơ chấn thương có thể phòng ngừa được này.
Tài liệu tham khảo:
Siddiqui T, Arredondo P, Villatoro GA, Williams KJ, Allen RC. Seasonal trends in baseball- and softball-related pediatric orbital fractures. J AAPOS. 2026;30:104855. doi: 10.1016/j.jaapos.2026.104855.
(Tệp gốc: 1-s2.0-S109185312600128X.pdf)