Kỹ thuật Perfect, được mô tả lần đầu bởi Lawrence W. Hirst vào năm 2008, là một phương pháp phẫu thuật mộng thịt (pterygium) mở rộng nhằm giải quyết tỷ lệ tái phát cao. Phương pháp này dựa trên giả thuyết rằng tình trạng viêm tại mô dưới Tenon (sub-Tenon) hoặc dưới kết mạc là nguyên nhân chính gây tái phát, do đó đòi hỏi sự can thiệp rộng rãi hơn so với các kỹ thuật thông thường.
Nguyên lý và kỹ thuật Perfect
Kỹ thuật Perfect bao gồm việc cắt bỏ mộng thịt tại cổ, loại bỏ phần mô trên giác mạc, sau đó thực hiện bóc tách rộng rãi kết mạc và bao Tenon sau khi móc cơ trực (rectus muscle). Điểm khác biệt cốt lõi là phạm vi bóc tách rộng, thường kéo dài từ 15 đến 16 mm tính từ rìa giác mạc (limbus), thay vì 6 đến 8 mm như trong phẫu thuật mộng thịt thông thường. Sau khi bóc tách và làm sạch bề mặt củng mạc, một mảnh ghép kết mạc tự thân (conjunctival autograft) được lấy từ vùng kết mạc phía dưới và cố định lên vùng củng mạc trần. Tác giả khuyến cáo sử dụng keo fibrin (fibrin glue) kết hợp với 2-3 mũi khâu ở phía sau để đảm bảo mảnh ghép không bị bong ra, tránh làm lộ cơ trực gây biến chứng.
Kết quả lâm sàng theo báo cáo
Các dữ liệu theo dõi từ nhóm tác giả cho thấy kết quả khả quan về tỷ lệ tái phát và thẩm mỹ. Cụ thể, trong năm 2008, 250 bệnh nhân mộng thịt nguyên phát được theo dõi trong 1 năm với tỷ lệ tái phát bằng 0. Năm 2009, 111 bệnh nhân mộng thịt tái phát cũng đạt kết quả tương tự sau 1 năm. Đến năm 2012, cỡ mẫu tăng lên 2.000 bệnh nhân với chỉ 1 ca tái phát. Trong báo cáo năm 2020, 1.000 bệnh nhân được theo dõi trên 10 năm ghi nhận tỷ lệ tái phát bằng 0.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu (năm 2008) | 250 bệnh nhân, mộng thịt nguyên phát |
| Cỡ mẫu (năm 2009) | 111 bệnh nhân, mộng thịt tái phát |
| Cỡ mẫu (năm 2012) | 2.000 bệnh nhân, nguyên phát và tái phát |
| Cỡ mẫu (năm 2020) | 1.000 bệnh nhân, theo dõi >10 năm |
| Tỷ lệ tái phát | 0% đến gần 0% |
Ưu điểm, nhược điểm và quan điểm chuyên gia
Mặc dù mang lại kết quả thẩm mỹ tốt và tỷ lệ tái phát thấp, kỹ thuật Perfect đòi hỏi thao tác mô tỉ mỉ và thời gian phẫu thuật kéo dài. Việc móc cơ trực có thể dẫn đến song thị thoáng qua (transient diplopia) và đau sau mổ nhiều hơn so với kỹ thuật thông thường. Một số chuyên gia phản biện rằng kỹ thuật này là quá mức cần thiết (overkill) đối với mộng thịt nguyên phát. Thay vào đó, các phương pháp như sử dụng chất hỗ trợ hóa học (mitomycin C) hoặc kỹ thuật SLET (Simple Limbal Epithelial Transplantation) được đề xuất cho các trường hợp mộng thịt tái phát phức tạp. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nguyên nhân tái phát thường do phẫu thuật ban đầu không đầy đủ hoặc không đặt mảnh ghép đúng cách, chứ không nhất thiết do mô xơ mạch.
Bình luận: Kỹ thuật Perfect thể hiện tư duy can thiệp triệt để vào vùng viêm dưới Tenon. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng dữ liệu chủ yếu đến từ một nhóm tác giả duy nhất, dẫn đến hạn chế về tính phổ quát. Việc áp dụng kỹ thuật này cần cân nhắc kỹ giữa lợi ích giảm tái phát và nguy cơ biến chứng cơ vận nhãn.
- Cân nhắc kỹ chỉ định kỹ thuật Perfect, ưu tiên cho các trường hợp mộng thịt tái phát phức tạp thay vì mộng thịt nguyên phát thông thường.
- Sử dụng chỉ 10-0 nylon hoặc 8-0 Vicryl để cố định mảnh ghép kết mạc nhằm giảm thiểu nguy cơ bong mảnh ghép.
- Hạn chế bóc tách quá sâu đến cơ trực nếu không thực sự cần thiết để tránh biến chứng song thị và đau sau mổ.
- Tập trung vào việc bóc tách mô viêm và đặt mảnh ghép kết mạc tự thân chuẩn xác là yếu tố then chốt để giảm tỷ lệ tái phát.
Tài liệu tham khảo:
Vijay Kumar Sharma, 2026, Perfect Technique Is It Perfect for Primary and Recurrent Pterygium, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: Ql_9gF3TOIg.