Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC399, Prof. Dr. Abhishek Anand đã trình bày các thách thức và kinh nghiệm thực tế trong việc quản lý xuất huyết dưới võng mạc (subretinal hemorrhage). Bài giảng tập trung vào việc đánh giá các lựa chọn điều trị dựa trên chuỗi ca bệnh thực tế, bao gồm cả những cân nhắc về kinh tế và kỹ thuật can thiệp.
Các lựa chọn điều trị xuất huyết dưới võng mạc
Tác giả phân loại các phương pháp điều trị xuất huyết dưới võng mạc thành các nhóm chính. Đối với điều trị không phẫu thuật, các lựa chọn bao gồm đơn trị liệu bằng thuốc kháng yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (anti-VEGF) hoặc thực hiện di lệch xuất huyết (pneumatic displacement) kết hợp với anti-VEGF. Trong kỹ thuật di lệch, các loại khí thường được sử dụng bao gồm C3F8 hoặc SF6, trong đó tác giả ưu tiên sử dụng C3F8. Bệnh nhân cần được hướng dẫn tư thế nằm sấp (face-down positioning) để đạt hiệu quả tối ưu. Ngoài ra, một lựa chọn khác là sử dụng phác đồ cocktail kết hợp với tiêm thuốc tiêu sợi huyết (tPA - tissue plasminogen activator) dưới võng mạc hoặc trong dịch kính.
Kinh nghiệm từ chuỗi ca bệnh
Tác giả chia sẻ kinh nghiệm từ các ca bệnh cụ thể, bao gồm trường hợp xuất huyết dưới võng mạc sau chấn thương được xử lý bằng di lệch khí C3F8 với kết quả tốt. Trong một ca bệnh khác, tác giả đã sử dụng phác đồ cocktail kết hợp tPA dưới võng mạc. Đối với các trường hợp xuất huyết dưới biểu mô sắc tố (sub-RPE hemorrhage), tác giả quan sát thấy kết quả điều trị thường khả quan hơn so với xuất huyết dưới võng mạc đơn thuần. Một ca bệnh nam giới 70 tuổi, một mắt, có xuất huyết dịch kính kèm thành phần dưới võng mạc đã được phẫu thuật, tuy nhiên sau đó xuất hiện tái phát xuất huyết ồ ạt, đòi hỏi phải can thiệp cắt dịch kính (vitrectomy) và rửa dịch kính. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng tPA với nồng độ từ 25 đến 50 microgram trong các ca can thiệp.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Nồng độ tPA sử dụng | 25 đến 50 microgram |
| Khí sử dụng trong di lệch | C3F8 (ưu tiên), SF6 |
| Thời gian theo dõi ca bệnh | 6 tháng (đối với ca xuất huyết dưới RPE) |
| Số ca bệnh được báo cáo | tài liệu không nêu |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh sự khác biệt trong đáp ứng điều trị giữa xuất huyết dưới võng mạc và xuất huyết dưới biểu mô sắc tố. Việc sử dụng tPA dưới võng mạc tiềm ẩn nguy cơ gây xơ hóa hoặc tổn thương tế bào thụ cảm ánh sáng nếu liều lượng không được kiểm soát chặt chẽ. Các can thiệp trong giai đoạn mãn tính (sau 2 tuần) vẫn còn nhiều tranh cãi trong y văn.
Thay đổi thực hành lâm sàng
- Cân nhắc kỹ lưỡng giữa việc tiêm tPA dưới võng mạc và tiêm trong dịch kính (intravitreal) dựa trên vị trí và đặc điểm khối máu tụ.
- Kiểm soát chặt chẽ nồng độ tPA (25-50 microgram) để tránh nguy cơ xơ hóa dưới võng mạc hoặc tổn thương tế bào thụ cảm ánh sáng.
- Ưu tiên sử dụng khí C3F8 trong kỹ thuật di lệch xuất huyết (pneumatic displacement) để đạt hiệu quả cao.
- Thận trọng với các ca xuất huyết mãn tính vì y văn hiện tại chưa ủng hộ mạnh mẽ việc can thiệp sau 2 tuần.
- Theo dõi sát sao các biến chứng như tân mạch hắc mạc (CNVM - choroidal neovascular membrane) sau khi điều trị xuất huyết dưới võng mạc.
Tài liệu tham khảo:
Prof. Dr. Abhishek Anand, 2026, AIOC2026 IC399: The Red Files - Management Options in Subretinal Hemorrhage, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: oDgZ2eOox18.