Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC408, Dr. Pooja Khamar đã trình bày về việc hoàn thiện kỹ thuật phẫu thuật chiết tách mô nhu mô (lenticule surgery) với hơn 30 triệu ca đã được thực hiện toàn cầu tính đến năm 2025. Phẫu thuật khúc xạ đã phát triển mạnh mẽ từ năm 1974 với kỹ thuật RK, tiếp nối bởi PRK, LASIK và từ năm 2007 là sự ra đời của các quy trình SMILE, với tốc độ tăng trưởng nhu cầu toàn cầu đạt 4% mỗi năm trong giai đoạn 2019-2025.
Các nền tảng công nghệ hiện có
Hiện nay, phẫu thuật chiết tách mô nhu mô được thực hiện trên nhiều nền tảng laser khác nhau, mỗi loại có đặc điểm năng lượng và cấu trúc mô nhu mô riêng biệt. Các hệ thống tiêu biểu bao gồm VisuMax 500 (ra đời năm 2007), ELITA (từ J&J), Z8 (từ Ziemer), SmartSight (từ SCHWIND) và VisuMax 800. Việc hiểu rõ thông số kỹ thuật của từng máy là bắt buộc, bao gồm năng lượng cho mặt cắt trước (anterior cut), mặt cắt sau (posterior cut), mặt cắt bên (side cut) và đường vào (entry cut). Một số hệ thống có tính năng bù trừ xoay (cyclotorsion compensation) và hệ thống định tâm (centration system) tích hợp, giúp tăng độ chính xác cho phẫu thuật viên.
Kỹ thuật phẫu thuật và quản lý biến chứng
Việc xác định chính xác mặt phẳng trước và sau là bước then chốt, chiếm khoảng 90% thành công của ca phẫu thuật. Kỹ thuật bóc tách tối thiểu (minimal dissection) giúp bệnh nhân hồi phục nhanh hơn. Đối với các trường hợp khó, phẫu thuật viên có thể sử dụng kỹ thuật bóc tách theo vùng (field techniques) để xác định mặt phẳng, sau đó dùng kẹp chuyên dụng để lấy mô nhu mô. Phẫu thuật viên cần duy trì sự bình tĩnh, giao tiếp liên tục với bệnh nhân để giảm lo âu. Các yếu tố như sử dụng quá nhiều thuốc tê (gây lỏng biểu mô), áp lực đặt máy (docking), và sự hợp tác của bệnh nhân đều ảnh hưởng đến kết quả. Nếu xảy ra mất hút chân không (suction loss) hoặc cần đặt máy lại nhiều lần, không nên thực hiện quá 2 lần trên một mắt; hãy chuyển sang mắt còn lại và quay lại sau để đảm bảo cấu trúc collagen không bị tổn thương.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Số ca phẫu thuật toàn cầu | 30 triệu ca (đến năm 2025) |
| Tốc độ tăng trưởng nhu cầu | 4% mỗi năm (2019-2025) |
| Số lần đặt máy (docking) tối đa | Không quá 2 lần |
| Xử lý bề mặt nhãn cầu | 10 cc nước muối sinh lý |
| Sử dụng thuốc tê | Tối đa 1-2 giọt |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá thể hóa lựa chọn nền tảng máy dựa trên hồ sơ bệnh nhân và chi phí, đặc biệt là trong các trường hợp loạn thị cao cần độ chính xác về định tâm. Hạn chế của tài liệu là không cung cấp dữ liệu so sánh cụ thể giữa các nền tảng về tỷ lệ biến chứng.
Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng): Việc quản lý bề mặt nhãn cầu trước phẫu thuật (ocular surface) là yếu tố tiên quyết để đảm bảo laser truyền qua ổn định, tránh các đốm đen (black spots) do sự không đồng nhất của biểu mô.
- Hạn chế sử dụng thuốc tê tại chỗ để tránh làm lỏng biểu mô, ảnh hưởng đến độ chính xác của laser.
- Luôn rửa mắt bằng nước muối sinh lý từ vùng mũi sang thái dương để loại bỏ dịch tiết trước khi bắt đầu.
- Sử dụng steroid mỗi 1-2 giờ trong 24-48 giờ đầu nếu xuất hiện các đốm đen hoặc tổn thương bề mặt để đẩy nhanh quá trình lành thương.
- Lựa chọn nền tảng có khả năng định tâm thủ công (manual centration) cho các trường hợp loạn thị cao để đạt kết quả tối ưu.
- Luôn tuân thủ tiêu chuẩn chọn lọc bệnh nhân tương tự như LASIK để phòng ngừa biến chứng giãn lồi giác mạc (ectasia).
Tài liệu tham khảo:
Pooja Khamar, 2026, Perfecting the Art of Lenticule Surgery in 2026, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: cOy0OURIykk.