Các thiết bị và công cụ khám khúc xạ thiết yếu trong thực hành lâm sàng

Bs Ngô Hữu Thế
11.10.26
Last Updated

Bài giảng 5 năm 2021 của OptomDang Academy trình bày về các thiết bị và công cụ cần thiết tối thiểu trong một phòng khám khúc xạ. Việc nắm vững công dụng và ứng dụng lâm sàng của các thiết bị này là nền tảng để thực hiện quy trình khám khúc xạ chính xác.

Đèn soi bóng đồng tử (Retinoscope)

Đèn soi bóng đồng tử được coi là linh hồn của chuyên gia khúc xạ, là thiết bị cầm tay dùng để đánh giá tật khúc xạ khách quan thông qua việc quan sát chuyển động của bóng đồng tử trong mắt bệnh nhân. Đây là phương pháp không phụ thuộc vào câu trả lời chủ quan của bệnh nhân. Trên lâm sàng, thiết bị này cần kết hợp với mặt nạ thử kính hoặc gọng kính thử để điều chỉnh. Các dòng đèn soi bóng đồng tử phổ biến có nguồn gốc từ Anh, Đức (ví dụ inset 24B) hoặc Trung Quốc với mức giá dao động khoảng 1.000 USD cho riêng thiết bị, chưa bao gồm gọng kính thử.

Máy khúc xạ tự động (Auto-refractor)

Máy khúc xạ tự động là thiết bị phổ biến trong các phòng khám hiện đại, giúp đưa ra kết quả khúc xạ nhanh chóng trong khoảng 1 phút. Thiết bị này có ưu điểm là tốc độ cao và tạo cảm giác hiện đại cho phòng khám. Chi phí đầu tư cho máy khúc xạ tự động dao động từ 60 đến hơn 100 triệu đồng tùy hãng và loại máy. Tuy nhiên, máy có nhược điểm là không thể kiểm soát hoàn toàn vấn đề điều tiết của bệnh nhân, dẫn đến sai số. Do đó, kỹ năng soi bóng đồng tử vẫn là bắt buộc để kiểm soát các yếu tố mà máy không thể xử lý.

Bảng thị lực và các công cụ hỗ trợ khác

Bảng thị lực là công cụ không thể thiếu, bao gồm các loại bảng chữ cái, bảng chữ C hoặc bảng chữ E. Hiện nay, nhiều phòng khám đã chuyển sang sử dụng bảng đèn LED hoặc bảng kỹ thuật số tích hợp phần mềm, cho phép di chuyển linh hoạt. Ngoài ra, các dụng cụ như thước đo khoảng cách đồng tử (PD ruler) và tấm che mắt (occluder) là những công cụ cơ bản cần thiết để đánh giá thị giác hai mắt và xác định khoảng cách đồng tử chính xác trước khi lắp kính thử.

Gọng kính thử và bộ mắt kính thử

Gọng kính thử (trial frame) là thiết bị dùng để lắp các loại kính thử lên trước mắt bệnh nhân, giúp đánh giá khả năng thích nghi của bệnh nhân sau khi đã xác định được đơn kính. Có hai loại gọng kính thử chính: loại có thể điều chỉnh khoảng cách đồng tử và loại có khoảng cách đồng tử cố định. Bộ mắt kính thử (trial lens set) thường bao gồm nhiều mắt kính với số lượng khác nhau, ví dụ bộ 224 mắt hoặc 265 mắt, được phân biệt bằng màu sắc (thường màu đen cho kính cầu, màu đỏ cho kính trụ) để thuận tiện trong quá trình sử dụng.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Chi phí đèn soi bóng đồng tửKhoảng 1.000 USD
Chi phí máy khúc xạ tự động60 đến hơn 100 triệu đồng
Thời gian đo máy khúc xạ tự độngKhoảng 1 phút
Số lượng mắt kính trong bộ thử186, 224 hoặc 265 mắt
Công suất kính trụ0,25 đến 2 Diopter
Bình luận: Tài liệu cung cấp cái nhìn tổng quan về các thiết bị cơ bản trong phòng khám khúc xạ. Cần lưu ý rằng việc phụ thuộc hoàn toàn vào máy khúc xạ tự động mà bỏ qua kỹ năng soi bóng đồng tử (retinoscopy) là một hạn chế lớn trong thực hành lâm sàng, đặc biệt với các trường hợp bệnh nhân có điều tiết mạnh hoặc trẻ em. Việc sử dụng gọng kính thử (trial frame) và bộ mắt kính thử (trial lens set) vẫn là tiêu chuẩn vàng để kiểm tra sự thích nghi thực tế của bệnh nhân trước khi cắt kính.
  • Luôn kiểm tra lại kết quả máy khúc xạ tự động bằng phương pháp soi bóng đồng tử.
  • Đầu tư vào gọng kính thử chất lượng để đảm bảo độ chính xác khi đo thị lực.
  • Sử dụng tấm che mắt (occluder) đúng cách để đánh giá thị lực từng mắt.
  • Nắm vững cách sử dụng kính trụ chéo (cross-cylinder) để tinh chỉnh trục và công suất loạn thị.

Tài liệu tham khảo:

OptomDang Academy, 2021, BÀI 5: CÁC THIẾT BỊ VÀ CÔNG CỤ KHÁM KHÚC XẠ, Video ID: hovIuXJsssY

Xem thêm