Buổi sinh hoạt khoa học trực tuyến năm 2023 với chủ đề "Cập nhật điều trị nội khoa bệnh lý võng mạc" đã quy tụ hơn 70 bác sĩ chuyên ngành nhãn khoa, tập trung vào các tiến bộ trong chẩn đoán và quản lý bệnh lý võng mạc, đặc biệt là bệnh mạch hắc mạc polyp (PCV) và thoái hóa hoàng điểm tuổi già (AMD). Hội nghị nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa phác đồ điều trị và cá thể hóa chăm sóc bệnh nhân dựa trên các bằng chứng lâm sàng mới nhất.
Điểm tin hội nghị nhãn khoa Châu Á - Thái Bình Dương (APAO) 2023
Hội nghị APAO 2023 tại Malaysia đã đánh dấu sự trở lại của các diễn đàn trực tiếp sau đại dịch Covid-19, thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng nhãn khoa toàn cầu. Các phiên thảo luận nhấn mạnh vai trò của thuốc chống tăng sinh tân mạch (anti-VEGF) trong việc thay đổi ngoạn mục cách tiếp cận điều trị bệnh lý dịch kính võng mạc ở trẻ em. Bên cạnh đó, việc ứng dụng các công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến như chụp cắt lớp quang học (SDOCT) và trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp cải thiện đáng kể khả năng chẩn đoán và theo dõi vi cấu trúc võng mạc.
Cập nhật chẩn đoán và điều trị bệnh mạch hắc mạc polyp (PCV)
PCV là nguyên nhân gây suy giảm thị lực trầm trọng ở người Châu Á. Mặc dù chụp mạch indocyanine green (ICG) được coi là tiêu chuẩn vàng, các nghiên cứu mới đã đưa ra tiêu chuẩn chẩn đoán dựa trên OCT với độ nhạy và độ đặc hiệu lên đến 95% khi không có ICG. Trong điều trị, các nghiên cứu lớn như Everest 2 và Planet đã so sánh hiệu quả giữa đơn trị liệu anti-VEGF và phối hợp với liệu pháp quang động (PDT). Kết quả cho thấy đơn trị liệu anti-VEGF an toàn, hiệu quả, giúp cải thiện thị lực trên 10 chữ và tỷ lệ bất hoạt polyp đạt trên 80% trong 2 năm.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Độ nhạy/đặc hiệu chẩn đoán PCV (dựa trên OCT) | 90% - 95% |
| Tỷ lệ bất hoạt polyp (nghiên cứu Planet) | trên 80% trong 2 năm |
| Tỷ lệ bệnh nhân không cần PDT cứu vãn | trên 80% |
| Tỷ lệ bệnh nhân không hoạt động bệnh (nghiên cứu Planet) | khoảng 77% |
Bình luận: Thông tin theo Phan Đỗ Trọng (2025); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị bằng phác đồ "treat and extend" thay vì cố định liều, giúp tối ưu hóa thị lực và giảm gánh nặng chi phí cho bệnh nhân. Cần lưu ý các biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng như viêm tắc động mạch khi sử dụng một số loại thuốc anti-VEGF.
Chiến lược điều trị và theo dõi bệnh lý võng mạc
Vision Academy khuyến cáo chiến lược điều trị 4 bước cho bệnh nhân AMD thể tân mạch: điều trị sớm, triệt để; thực hiện phác đồ "treat and extend" ngay khi bệnh thoái lui; cá thể hóa khoảng cách tiêm; và cân nhắc dừng điều trị dựa trên tình trạng hoạt động của bệnh. Việc chuyển đổi thuốc anti-VEGF được xem xét sau 3-6 tháng điều trị liên tục nếu không thấy đáp ứng. Các yếu tố như thị lực ban đầu, tình trạng sẹo xơ hoàng điểm và các tổn thương vi cấu trúc trên OCT là những yếu tố tiên lượng quan trọng cho kết quả thị lực cuối cùng.
- Cá thể hóa điều trị: Ưu tiên phác đồ "treat and extend" để tối ưu hóa khoảng cách tiêm dựa trên đáp ứng của từng bệnh nhân.
- Chẩn đoán hình ảnh: Sử dụng OCT làm công cụ chủ đạo để theo dõi dịch võng mạc và các dấu hiệu hoạt động của bệnh khi không có ICG.
- Chuyển đổi thuốc: Cân nhắc chuyển đổi thuốc anti-VEGF sau 3-6 tháng nếu không đạt đáp ứng lâm sàng hoặc giải phẫu.
- Truyền thông: Tăng cường giáo dục cộng đồng về tầm soát sớm để tránh tình trạng bệnh nhân đến khám ở giai đoạn muộn, khi đã có tổn thương không hồi phục.
Tài liệu tham khảo:
Phan Đỗ Trọng, 2025, Cập nhật điều trị nội khoa bệnh lý võng mạc, Channel: Phan Đỗ Trọng (Bác sĩ Mắt), Video ID: 60haeEG4H7k.