Chiến lược cân bằng công việc và cuộc sống cho nữ bác sĩ nhãn khoa trẻ

Bs Ngô Hữu Thế
29.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC2026, Dr. Sonal Kalia đã trình bày về các chiến lược quản lý công việc và cuộc sống dành cho các nữ bác sĩ nhãn khoa trẻ (Young Ophthalmologists - YOs). Bài giảng nhấn mạnh thực tế rằng việc duy trì sự cân bằng hoàn hảo giữa sự nghiệp và gia đình là một thách thức lớn, đòi hỏi sự ưu tiên có chủ đích thay vì cố gắng đạt được hình mẫu lý tưởng không thực tế.

Mô hình quản lý năng lượng

Tác giả giới thiệu mô hình bốn ngọn lửa (four-burner model) của David Sedaris và James Clear, bao gồm: gia đình, sức khỏe, công việc và bạn bè. Trong thực tế, mỗi cá nhân có giới hạn về thời gian và sự chú ý, do đó không thể duy trì cường độ cao ở tất cả các khía cạnh cùng một lúc. Đối với nữ bác sĩ, áp lực từ kỳ vọng xã hội thường khiến họ cảm thấy phải nỗ lực hơn ở cả hai môi trường làm việc và gia đình. Tác giả đề xuất mở rộng thành mô hình năm ngọn lửa, trong đó sự ổn định của con cái là yếu tố then chốt; nếu sức khỏe hoặc sự an toàn của con bị ảnh hưởng, các khía cạnh khác như công việc và sức khỏe cá nhân cũng sẽ bị gián đoạn. Việc nhận diện thời điểm năng lượng đỉnh cao (golden time) của bản thân, ví dụ như 4:00 sáng đối với tác giả, là cần thiết để bảo vệ thời gian cá nhân.

Chiến lược đối phó với gián đoạn sự nghiệp

Đối với các nữ bác sĩ nhãn khoa cần tạm nghỉ công việc phẫu thuật do thai sản hoặc lý do gia đình, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì kỹ năng thông qua quan sát phẫu thuật hoặc sử dụng các thiết bị mô phỏng (VR headsets). Muscle memory (trí nhớ cơ bắp) là yếu tố giúp bác sĩ nhanh chóng lấy lại kỹ năng sau thời gian nghỉ. Tác giả chia sẻ kinh nghiệm cá nhân với khoảng nghỉ 10 tháng và khuyến nghị khi quay lại làm việc, bác sĩ nên bắt đầu với khối lượng công việc thấp, ví dụ như 1-2 ca phẫu thuật mỗi ngày, và có sự hỗ trợ từ đồng nghiệp. Việc sử dụng các cơ sở đào tạo như wet labs là phương pháp hiệu quả để tái hòa nhập thay vì quay lại cường độ làm việc tối đa ngay lập tức.

Ưu tiên và thiết lập ranh giới

Việc học cách nói "không" là một kỹ năng quan trọng để bảo vệ sức khỏe và sự nghiệp bền vững. Khi từ chối một yêu cầu, bác sĩ đang ưu tiên cho một mục tiêu khác quan trọng hơn. Tác giả gợi ý phương pháp "con đường trung đạo" (middle path) bằng cách đưa ra các giải pháp thay thế, ví dụ như thực hiện đánh giá từ xa (remote judging) hoặc gửi kết quả qua video thay vì tham dự trực tiếp nếu không thể có mặt. Sự hỗ trợ từ gia đình và bạn đời đóng vai trò quyết định trong việc tạo điều kiện cho nữ bác sĩ vượt qua các khoảng trống sự nghiệp kéo dài, như trường hợp một bác sĩ phẫu thuật dịch kính võng mạc (vitreoretinal surgeon) đã quay lại làm việc sau 5 năm gián đoạn nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ từ gia đình.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian nghỉ thai sản của tác giả10 tháng
Số lượng ca phẫu thuật khuyến nghị khi quay lại1-2 ca
Khoảng nghỉ sự nghiệp trong ví dụ thực tế5 năm
Số lượng ngọn lửa trong mô hình gốc4 ngọn lửa
Thời gian tự kiểm điểm hàng tuần30 phút
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các chiến lược quản lý thời gian và duy trì kỹ năng phẫu thuật được tác giả nêu ra mang tính chất kinh nghiệm cá nhân. Hạn chế của tài liệu là thiếu các dữ liệu định lượng về hiệu quả của các phương pháp này trên quy mô lớn. Việc áp dụng mô hình "năm ngọn lửa" cần linh hoạt tùy theo hoàn cảnh gia đình và điều kiện làm việc cụ thể của từng bác sĩ.
  • Ưu tiên sức khỏe cá nhân để duy trì khả năng làm việc lâu dài.
  • Sử dụng các công cụ mô phỏng và quan sát phẫu thuật để duy trì kỹ năng trong thời gian nghỉ.
  • Học cách nói "không" một cách khéo léo và đề xuất giải pháp thay thế.
  • Tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình và người thân để cân bằng trách nhiệm.
  • Dành thời gian hàng tuần để tự kiểm điểm và điều chỉnh kế hoạch công việc.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Sonal Kalia, 2026, AIOC2026 GP40 Toolkit for Women YOs success mantras for a full life, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: I_IgzLiSv80.

Xem thêm