Hội thảo AIOC 2026 (IC274) đã cung cấp cái nhìn chuyên sâu về quản lý lão thị (presbyopia), một tình trạng suy giảm thị lực gần liên quan đến tuổi tác mà hơn 80% bệnh nhân phẫu thuật đục thủy tinh thể mong muốn cải thiện. Việc lựa chọn phương pháp điều chỉnh đòi hỏi sự cân bằng giữa kỳ vọng của bệnh nhân và khả năng đáp ứng kỹ thuật của phẫu thuật viên.
Lựa chọn công nghệ thấu kính nội nhãn
Các thấu kính đa tiêu (trifocal) hiện nay cung cấp sự liên tục về thị lực và khả năng độc lập với kính tốt. Mặc dù các vấn đề như chói (glare) và quầng sáng (halos) vẫn tồn tại, tỷ lệ các trường hợp nghiêm trọng đã giảm xuống dưới 5% theo các phân tích tổng hợp. Đối với thấu kính có độ sâu tiêu cự mở rộng (EDOF), mục tiêu là cung cấp sự điều chỉnh lão thị thỏa đáng mà không gặp phải các nhược điểm của công nghệ nhiễu xạ. Tuy nhiên, EDOF không thay thế hoàn toàn thấu kính đa tiêu và bệnh nhân vẫn có thể cần hỗ trợ kính đọc sách với độ cộng (reading add) lên đến 1.5 diopter.
Quy trình lựa chọn bệnh nhân và đánh giá tiền phẫu
Việc lựa chọn bệnh nhân là yếu tố then chốt để đạt được kết quả phẫu thuật thành công. Các tiêu chuẩn cho thấu kính nhiễu xạ bao gồm: bệnh nhân có động lực, kích thước đồng tử 3 mm trong điều kiện ánh sáng mạnh (photopic) và 5 mm trong điều kiện ánh sáng yếu (scotopic), góc alpha dưới 0.5, và các chỉ số quang sai bậc cao (HO) dưới 0.5. Ngoài ra, cần kiểm tra kỹ tình trạng đáy mắt và bề mặt nhãn cầu. Các công cụ như chỉ số chức năng thấu kính (Premium IS Functional Lens Index) hỗ trợ đắc lực trong việc tư vấn và lựa chọn loại thấu kính phù hợp cho từng cá nhân.
Phẫu thuật khúc xạ giác mạc trong lão thị
Các thủ thuật trên giác mạc như PresbyLASIK hoặc monovision vẫn là những lựa chọn khả thi. Trong monovision, mắt không ưu thế được điều chỉnh để hỗ trợ thị lực gần, trong khi mắt ưu thế tập trung vào thị lực xa. Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi sự thích nghi thần kinh (neuroadaptation) và có thể làm giảm độ nhạy tương phản (contrast sensitivity). Việc thực hiện thử nghiệm đeo kính thử (trial) với độ cộng 1.5 diopter trước phẫu thuật là bắt buộc để đánh giá khả năng dung nạp của bệnh nhân.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ bệnh nhân muốn cải thiện thị lực gần | Hơn 80% |
| Tỷ lệ chói/quầng sáng nghiêm trọng (đa tiêu) | 5% hoặc thấp hơn |
| Độ cộng đọc sách cần thiết (EDOF) | Lên đến 1.5 diopter |
| Tiêu chuẩn góc alpha (đa tiêu) | Dưới 0.5 |
| Tiêu chuẩn quang sai bậc cao (đa tiêu) | Dưới 0.5 |
| Tỷ lệ dung nạp monovision | 98% |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các diễn giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý kỳ vọng bệnh nhân (80% thành công đến từ khâu tư vấn trước phẫu thuật). Một điểm cần lưu ý là sự khác biệt giữa các nền tảng công nghệ thấu kính và tầm quan trọng của việc cá nhân hóa dựa trên các thông số giải phẫu như góc alpha và quang sai giác mạc.
- Thực hiện thử nghiệm monovision bằng kính thử trước khi quyết định phẫu thuật để đánh giá khả năng thích nghi của não bộ.
- Tư vấn rõ ràng về khả năng cần đeo kính hỗ trợ trong tương lai, đặc biệt là khi bệnh nhân có nhu cầu thị lực gần cao hoặc làm việc cường độ cao với màn hình.
- Không nên áp đặt một loại thấu kính cho mọi bệnh nhân; cần cá nhân hóa dựa trên nhu cầu nghề nghiệp và lối sống.
- Sử dụng các công cụ đo đạc khách quan (topography, aerometry) để hỗ trợ quyết định chọn thấu kính thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm chủ quan.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, IC274 Adressing Presbyopia A Thorough Evidence based Deep Dive into the Ageing Phenom, aioseditorproceedings, Video ID: uvq-hjHNWwA.