Trong báo cáo tại AIOC2026, Dr. Chitra Ramamurthy đã trình bày các chiến lược quản lý tình huống rách bao sau (Posterior Capsular Rupture - PCR) và nguy cơ rơi nhân trong phẫu thuật Phacoemulsification. Việc nhận diện sớm các dấu hiệu như làm sâu tiền phòng đột ngột, giãn đồng tử tạm thời, hoặc mất phản xạ đỏ ngoại vi là chìa khóa để ngăn chặn nhân rơi vào khoang dịch kính.
Nhận diện sớm và đánh giá tình trạng dịch kính
Khi phát hiện PCR, phẫu thuật viên cần đánh giá ngay tình trạng dịch kính. Nếu dịch kính chưa bị xáo trộn, phẫu thuật viên có thể tiếp tục lấy vỏ (cortex) nhưng phải đảm bảo không cắt vào dịch kính. Nếu không có dịch kính thoát ra, nguy cơ rơi toàn bộ nhân vào khoang dịch kính là rất cao. Các dấu hiệu nhận biết sớm bao gồm: sự thay đổi đột ngột của phản xạ đỏ, nhân ngừng xoay hoặc di lệch sang bên, và cảm giác nhân đang rơi xuống khoang dịch kính. Việc đánh giá tình trạng dịch kính là bước sống còn trước khi quyết định chuyển đổi sang phẫu thuật lấy thể thủy tinh ngoài bao (Small Incision Cataract Surgery - SICS).
Chiến lược chuyển đổi sang SICS và xử trí nhân
Khi xảy ra tình trạng rách bao sau, việc chuyển đổi sang SICS là cần thiết để đảm bảo an toàn. Phẫu thuật viên cần mở rộng vết mổ để lấy toàn bộ nhân ra ngoài một cách an toàn. Nếu trước đó đã thực hiện xé bao (Capsulorhexis) nhỏ, cần thực hiện một vết khía và mở rộng bao để tạo nền tảng thuận lợi cho việc lấy nhân. Sau khi đưa nhân ra tiền phòng và lấy ra ngoài, cần khâu kín vết mổ chính trước khi thực hiện cắt dịch kính trước (Anterior Vitrectomy) để tránh làm tổn thương thêm cấu trúc mắt. Việc sử dụng các thông số dòng chảy thấp (low flow parameters) và giữ đầu dò ở trung tâm là bắt buộc.
Quản lý các trường hợp đặc biệt và đặt IOL
Trong các trường hợp đục thể thủy tinh cực sau (Posterior Polar Cataract - PPC) hoặc có tiền sử chạm bao sau, việc thực hiện xé bao nhỏ và kỹ thuật tách nhân cơ học là ưu tiên. Nếu không thể thực hiện kẹp quang học (optic capture) do xé bao quá lớn, phẫu thuật viên có thể đặt IOL vào rãnh (sulcus). Đối với các trường hợp rách bao sau dạng dải ngang, việc chuyển đổi thành rách bao sau liên tục (PCC) giúp đặt IOL cao cấp và giải quyết vấn đề loạn thị một cách hiệu quả hơn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ rách bao sau | tài liệu không nêu |
| Tỷ lệ rơi nhân | tài liệu không nêu |
| Pha loãng Triamcinolone | 1:10 |
| Loại IOL khuyến cáo | 3-piece IOL |
Bình luận: Các chiến lược được tác giả nêu ra tập trung vào việc bảo tồn tối đa cấu trúc bao và kiểm soát dịch kính. Hạn chế của báo cáo là thiếu các số liệu thống kê về kết cục thị lực sau phẫu thuật. Việc chuyển đổi sang SICS là một kỹ năng quan trọng mà phẫu thuật viên Phaco cần thành thạo để xử lý các biến cố bất ngờ.
- Luôn kiểm tra tình trạng dịch kính ngay khi nghi ngờ rách bao sau trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào tiếp theo.
- Ưu tiên khâu kín vết mổ chính trước khi thực hiện cắt dịch kính để duy trì áp lực tiền phòng ổn định.
- Sử dụng 3-piece IOL và kỹ thuật kẹp quang học (optic capture) khi có thể để cố định IOL trong trường hợp bao không còn nguyên vẹn.
- Luôn duy trì các thông số dòng chảy thấp khi làm việc gần khu vực rách bao để tránh kéo dịch kính.
- Chuyển đổi rách bao sau dạng dải ngang thành PCC để tối ưu hóa việc đặt các loại IOL cao cấp.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Chitra Ramamurthy, 2026, Management Strategies in an Eventuality of an Inadverent Nuc, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: 3xpl_xPmu1w.