Giải pháp IPCL trong phẫu thuật khúc xạ: Kinh nghiệm lâm sàng và tối ưu hóa kích thước

Bs Ngô Hữu Thế
20.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOS Editor Proceedings 2026, Dr. Rakshit Nataraj đã trình bày về các giải pháp khúc xạ một bước (one step forward refractive solutions) sử dụng kính nội nhãn phakic (phakic IOL) loại IPCL. Bài giảng tập trung vào việc tối ưu hóa kết quả lâm sàng thông qua kỹ thuật chọn kích thước kính và xử lý các trường hợp đặc biệt như cận thị, lão thị và bệnh lý giác mạc chóp (keratoconus).

Đặc điểm kỹ thuật và ưu điểm của IPCL

IPCL (Implantable Phakic Contact Lens) sử dụng vật liệu hydrophilic acrylic, được đánh giá là có tính tương thích sinh học với màng bồ đào (uveal biocompatible) cao. Điểm khác biệt quan trọng so với các thế hệ cũ là sự hiện diện của lỗ lưu thông thủy dịch trung tâm (center flow hole), giúp duy trì dòng chảy thủy dịch phía trước bao trước thủy tinh thể, từ đó giảm thiểu nguy cơ hình thành đục thủy tinh thể. Thiết kế kính bao gồm sáu đệm haptic (six haptic pads) nhằm đảm bảo độ ổn định tổng thể. Việc sản xuất kính với bước nhảy 0.25 diopter mang lại lợi thế lớn trong việc lựa chọn kích thước cho các trường hợp ranh giới. Ngoài ra, tùy chọn tùy chỉnh kích thước quang học (optic diameter) lớn hơn giúp giảm hiện tượng chói (glare) ở những bệnh nhân có đồng tử lớn trong điều kiện ánh sáng yếu (scotopic hoặc mesopic).

Chiến lược đo đạc và lựa chọn kích thước kính

Việc xác định kích thước (sizing) là yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công của phẫu thuật phakic IOL. Quy trình chuẩn bao gồm đo đạc white-to-white từ máy đo sinh trắc học (biometer), máy đo bản đồ giác mạc (topographer) và đo kỹ thuật số, sau đó lấy giá trị trung bình để đảm bảo tính lặp lại (repeatability). Mặc dù UBM (Ultrasound Biomicroscopy) cho phép đo trực tiếp khoảng cách từ rãnh đến rãnh (sulcus-to-sulcus), phương pháp này ít được áp dụng rộng rãi do tính chất cồng kềnh và phụ thuộc vào người thực hiện. Kinh nghiệm lâm sàng gần đây cho thấy việc undersizing (làm nhỏ hơn) khoảng 0.75 mm đến 1 mm so với dự tính ban đầu giúp tránh được tình trạng vault quá cao, trong khi tình trạng vault thấp hiếm khi xảy ra với IPCL.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Vật liệu kínhHydrophilic acrylic
Bước nhảy công suất0.25 diopter
Kích thước optic5.7 mm đến 6.2 mm (tùy chỉnh)
Chiến lược sizingUndersizing 0.75 mm đến 1 mm so với white-to-white
Kết quả khúc xạ (keratoconus)80% bệnh nhân đạt trong khoảng 0.5 diopter so với mục tiêu plano

Ứng dụng trong Keratoconus và các trường hợp đặc biệt

IPCL cho thấy kết quả khả quan ở bệnh nhân keratoconus ổn định hoặc sau các thủ thuật như crosslinking, topogated PRK. Dữ liệu lâm sàng cho thấy 80% bệnh nhân đạt kết quả khúc xạ trong khoảng 0.5 diopter so với mục tiêu plano, và một số bệnh nhân cải thiện được một hoặc nhiều dòng thị lực. Một lưu ý quan trọng là cần tránh overestimation (đánh giá quá cao) độ sâu tiền phòng ở bệnh nhân có chỉ số keratometry cao (trên 50 diopter), dẫn đến việc chọn kính quá lớn. Ngoài ra, không nên cấy ghép IPCL cho bệnh nhân đang sử dụng kính tiếp xúc chuyên dụng (scleral lens hoặc RGP) vì chất lượng thị lực sau khi điều chỉnh giác mạc bằng kính tiếp xúc sẽ vượt trội hơn so với IPCL. IPCL cũng có thể được sử dụng như một kính piggyback trong trường hợp sai số khúc xạ tồn dư lớn sau phẫu thuật đục thủy tinh thể mà không thể thực hiện bioptics.

Bình luận: Thông tin theo AIOS Editor Proceedings, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc undersizing là kinh nghiệm thực tế để kiểm soát vault, tuy nhiên cần thận trọng với các trường hợp có tiền phòng nông. Việc sử dụng Lasso formula cho các ca ranh giới là một gợi ý hữu ích cho thực hành lâm sàng.
  • Ưu tiên đo đạc white-to-white từ nhiều nguồn (biometer, topographer, kỹ thuật số) để lấy giá trị trung bình.
  • Cân nhắc undersizing từ 0.75 mm đến 1 mm so với white-to-white để tối ưu hóa vault.
  • Không cấy IPCL cho bệnh nhân đang dùng kính tiếp xúc chuyên dụng (scleral/RGP) vì chất lượng thị lực không tương đương.
  • Sử dụng Lasso formula để hỗ trợ dự đoán kích thước trong các trường hợp ranh giới.
  • Luôn chuẩn bị sẵn kính dự phòng trong phẫu thuật để xử lý các tình huống hỏng hóc haptic hoặc sai sót kỹ thuật.

Tài liệu tham khảo:

Dr. RAKESH NATHAN RAJGOPAL, 2026, AIOC2026 GP143 IPCL One Step for all Refractive Solution, AIOS Editor Proceedings 3, Video ID: 9nOeDDE51qU.

Xem thêm