Kinh tế y tế, bất bình đẳng và phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS) tại các quốc gia đang phát triển

Bs Ngô Hữu Thế
27.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Shamira Perera đã trình bày về nghịch lý trong điều trị Glaucoma, nơi các công cụ chẩn đoán và điều trị hiện đại đã sẵn sàng nhưng bệnh vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục. Mặc dù các kỹ thuật phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS) mang lại nhiều hứa hẹn, tỷ lệ tiếp cận vẫn rất khác biệt tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng quốc gia.

Kinh tế y tế và rào cản tiếp cận MIGS

Tại Ấn Độ, một quốc gia đang phát triển nhanh chóng, nhóm dân số thu nhập trung bình hiện chiếm 31% và dự kiến tăng lên 47% trong 10 năm tới. Tuy nhiên, việc áp dụng MIGS vẫn gặp khó khăn do chi phí thiết bị cao, thiếu bảo hiểm y tế và sự thiếu hụt cơ hội đào tạo. Chi phí cho các thiết bị MIGS thường là gánh nặng tài chính trực tiếp (out-of-pocket) cho gia đình bệnh nhân, đôi khi dẫn đến tình trạng phá sản. Ngoài ra, sự khác biệt trong cách chi trả giữa khu vực công và tư nhân tạo ra khoảng cách lớn trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Phân tích hiệu quả chi phí (ICUR)

Chỉ số ICUR (incremental cost utility ratio) được sử dụng để đánh giá hiệu quả chi phí, trong đó một can thiệp được coi là hiệu quả cao khi chi phí trên mỗi đơn vị chất lượng cuộc sống đạt được thấp hơn nhiều so với GDP bình quân đầu người. Tại Ấn Độ, chi phí y tế hàng năm chỉ khoảng 6.600 rupees (tương đương 80 USD vào năm 2022). Các phân tích cho thấy MIGS hiện chưa đạt hiệu quả chi phí tối ưu tại các quốc gia có thu nhập thấp đến trung bình. Tuy nhiên, việc giảm chi phí thiết bị, giảm biến chứng hoặc giảm nhu cầu can thiệp lại trong tương lai có thể cải thiện chỉ số ICER (incremental cost-effectiveness ratio).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Tỷ lệ dân số thu nhập trung bình tại Ấn Độ (hiện tại)31%
Dự báo tỷ lệ dân số thu nhập trung bình tại Ấn Độ (10 năm tới)47%
Tỷ lệ bệnh nhân Glaucoma được can thiệp kịp thời< 5%
Chi phí y tế hàng năm tại Ấn Độ (2022)6.600 rupees (80 USD)
Tăng trưởng chi tiêu Medicare Part B (2007-2017)Từ 52 triệu lên 180 triệu USD

Tương lai của phẫu thuật GATT và đổi mới

GATT (gonioscopy-assisted transluminal trabeculotomy) được dự đoán sẽ trở thành kỹ thuật MIGS ưu tiên tại các khu vực đang phát triển nhờ hiệu quả chi phí cao. Mặc dù biến chứng xuất huyết tiền phòng (hyphema) gần như xảy ra trong mọi trường hợp, kỹ thuật này mang lại khả năng giảm nhãn áp (IOP) tốt. Đối với Glaucoma giai đoạn nặng, khuyến cáo thực hiện GATT 360 độ, trong khi đối với Glaucoma mức độ nhẹ đến trung bình, một thủ thuật hemi-GATT hoặc goniotomy giới hạn có thể mang lại kết quả tốt hơn mà không gây tổn thương toàn bộ hệ thống lưới đồng tử.

Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá thể hóa điều trị dựa trên nguồn lực địa phương. Cần lưu ý rằng GATT là một kỹ thuật đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật cao và việc quản lý biến chứng xuất huyết là bắt buộc.
  • Ưu tiên lựa chọn các kỹ thuật MIGS không sử dụng thiết bị (non-device based) tại các khu vực có nguồn lực hạn chế để tối ưu hóa chi phí.
  • Thực hiện GATT 360 độ cho các trường hợp Glaucoma nặng và cân nhắc hemi-GATT cho các trường hợp nhẹ đến trung bình để bảo tồn lưới đồng tử.
  • Tăng cường đào tạo kỹ thuật cho phẫu thuật viên đục thủy tinh thể để mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ Glaucoma tại các vùng ngoại vi.
  • Vận động chính sách để đưa các can thiệp MIGS vào danh mục bảo hiểm y tế hoặc các mô hình y tế công cộng như Ayushman Bharat.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Shamira Perera, 2026, Health economics, disparities, MIGS and the developing world, AIOC 2026 GP4, Video ID: TnAgalcFH_Q.

Xem thêm