Tầm nhìn tương lai cho bác sĩ nhãn khoa trẻ: Công nghệ, Đào tạo và Tiếp cận cộng đồng

Bs Ngô Hữu Thế
27.10.26
Last Updated

Phiên thảo luận AIOC 2026 GP40 YOSI Session 1 về chủ đề "Tầm nhìn tương lai" đã quy tụ các chuyên gia nhãn khoa để thảo luận về lộ trình phát triển cho thế hệ bác sĩ nhãn khoa trẻ đến năm 2035. Các diễn giả nhấn mạnh vào ba trụ cột chính: công nghệ, đào tạo và tiếp cận cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc mắt trong môi trường nguồn lực đa dạng.

Công nghệ trong giảng dạy và chẩn đoán

Công nghệ đóng vai trò then chốt trong việc thay đổi phương pháp đào tạo và chẩn đoán. Các mô hình mô phỏng phẫu thuật (surgical simulation) đang được phát triển để giúp bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh thực hành các kỹ thuật phức tạp như phẫu thuật glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS - Minimally Invasive Glaucoma Surgery) mà không gây rủi ro cho bệnh nhân. Ngoài ra, các giải pháp dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI - Artificial Intelligence) đang được triển khai để hỗ trợ chẩn đoán bệnh lý võng mạc và góc tiền phòng. Các mô hình AI có khả năng giải thích (explainable AI) giúp bác sĩ hiểu rõ cơ sở của các chẩn đoán tự động, từ đó nâng cao độ tin cậy trong thực hành lâm sàng.

Đào tạo và phát triển kỹ năng

Chương trình đào tạo "sandwich" được giới thiệu như một nỗ lực hợp tác giữa các thành viên YOSI (Young Ophthalmologists Society of India) nhằm kết nối các chuyên khoa khác nhau. Các hoạt động đào tạo thực hành (hands-on skill building) tại các phòng thí nghiệm mô phỏng (wet lab) đã được thực hiện cho 13 học viên chuyên khoa võng mạc, 13 học viên chuyên khoa glaucoma và 7 học viên phẫu thuật phacoemulsification (phaco). Việc đào tạo không chỉ giới hạn trong nước mà còn mở rộng ra quốc tế, ví dụ như tại Đại hội Glaucoma Thế giới (World Glaucoma Congress), nơi các bác sĩ trẻ được hướng dẫn kỹ thuật soi góc tiền phòng trực tiếp (direct gonioscopy).

Tiếp cận cộng đồng và mô hình chăm sóc mắt

Chiến lược tiếp cận cộng đồng tập trung vào việc đưa dịch vụ đến tận nơi người dân sinh sống thông qua các hệ thống y tế từ xa (telemedicine). Việc sử dụng các thiết bị cầm tay như đèn khe di động (portable slit lamp) và máy đo nhãn áp cầm tay (handheld tonometer) cho phép thực hiện sàng lọc tại cộng đồng một cách hiệu quả. Mô hình "hub and spoke" (trung tâm và vệ tinh) được đề xuất để kết nối các cơ sở sàng lọc tại vùng sâu vùng xa với các trung tâm chăm sóc chuyên sâu, giúp tối ưu hóa việc quản lý bệnh nhân và giảm tải cho các bệnh viện tuyến trên.

Tư duy phẫu thuật và sự cân bằng trong sự nghiệp

Các diễn giả nhấn mạnh rằng tư duy phẫu thuật (surgical mindset) quan trọng không kém kỹ năng kỹ thuật. Sự chính xác (precision), khả năng thích ứng (adaptability) và sự đổi mới (innovation) là ba trụ cột của sự thành thạo phẫu thuật. Đối với các bác sĩ trẻ, đặc biệt là nữ giới, việc cân bằng giữa công việc và cuộc sống là một thách thức lớn. Các diễn giả khuyên nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, duy trì việc cập nhật kiến thức thông qua quan sát phẫu thuật và sử dụng các công cụ mô phỏng để duy trì kỹ năng trong thời gian nghỉ thai sản hoặc gián đoạn công việc.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Số học viên đào tạo phaco7 người
Số học viên đào tạo võng mạc13 người
Số học viên đào tạo glaucoma13 người
Số người được đào tạo bởi y tế16 người trong 2 năm
Số quốc gia tham gia mạng lưới69 quốc gia
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các chiến lược đào tạo và tiếp cận cộng đồng được trình bày phản ánh xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trong nhãn khoa. Việc nhấn mạnh vào mô phỏng và AI là hướng đi phù hợp với bối cảnh thiếu hụt nhân lực giảng dạy tại các cơ sở đào tạo y khoa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mô hình này đòi hỏi sự đầu tư ban đầu về hạ tầng và sự chuẩn hóa quy trình để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả.
  • Tăng cường sử dụng các mô hình mô phỏng phẫu thuật để duy trì kỹ năng khi không có ca lâm sàng trực tiếp.
  • Áp dụng mô hình sàng lọc từ xa để tiếp cận bệnh nhân tại các vùng khó khăn.
  • Xây dựng mạng lưới kết nối chuyên gia quốc tế thông qua các nền tảng trực tuyến và hội thảo.
  • Ưu tiên cân bằng sức khỏe cá nhân và công việc để duy trì sự nghiệp bền vững.
  • Tích cực tham gia các hoạt động nghiên cứu và công bố kỹ thuật mới để đóng góp cho cộng đồng nhãn khoa.

Tài liệu tham khảo:

AIOS Editor, 2026, AIOC 2026 GP40 YOSI Session 1 Yos Vision for the Future, YouTube, Video ID: FDcJ5N7VA0E.

Xem thêm