Kỹ năng phẫu thuật và tư duy lâm sàng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể

Bs Ngô Hữu Thế
28.10.26
Last Updated

Trong tập podcast số 187 của chuỗi CataractCoach™ (2026), Dr. Jack Shao từ Cleveland Clinic đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về phát triển kỹ thuật phẫu thuật, quản lý các ca bệnh khó và tầm quan trọng của lòng biết ơn trong thực hành lâm sàng. Với hơn 20 năm kinh nghiệm, Dr. Shao nhấn mạnh rằng sự thành công không chỉ đến từ kỹ năng kỹ thuật mà còn từ cách tương tác với bệnh nhân và xây dựng đội ngũ hỗ trợ.

Tầm quan trọng của lòng biết ơn và xây dựng đội ngũ

Dr. Shao nhấn mạnh rằng lòng biết ơn (gratitude) là một yếu tố then chốt giúp phẫu thuật viên trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Trong môi trường phòng mổ, sự trân trọng bắt đầu từ những người hỗ trợ cơ bản nhất như nhân viên vệ sinh, kỹ thuật viên phòng mổ (scrub techs), điều dưỡng, cho đến các bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh. Việc xây dựng một đội ngũ mạnh mẽ và chăm sóc tốt cho họ là nền tảng để đạt được thành công trong thực hành phẫu thuật. Đây là một "nghệ thuật bị lãng quên" trong bối cảnh y tế hiện đại đầy áp lực.

Bình luận: Thông tin theo CataractCoach™ (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc xây dựng văn hóa biết ơn trong đội ngũ phẫu thuật không chỉ cải thiện tinh thần làm việc mà còn gián tiếp giảm thiểu sai sót y khoa thông qua sự phối hợp nhịp nhàng.

Quản lý kỳ vọng bệnh nhân và tư vấn trước phẫu thuật

Việc tư vấn trước phẫu thuật (preop consultation) là thời điểm quan trọng nhất để thiết lập kỳ vọng thực tế, đặc biệt với những bệnh nhân có nhiều bệnh lý đi kèm (co-morbidities) như bệnh lý võng mạc, giác mạc hoặc Glaucoma. Dr. Shao chia sẻ chiến lược "hứa ít, làm nhiều" (underpromise and overdeliver). Đối với những bệnh nhân có kỳ vọng không thực tế, phẫu thuật viên cần học cách từ chối hoặc đề nghị ý kiến thứ hai (second opinion) để tránh những hệ lụy về sau. Việc hiểu rõ tâm lý bệnh nhân, từ những người quá lo lắng đến những người quá kỳ vọng, là một kỹ năng mềm cần được rèn luyện.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Kinh nghiệm của Dr. ShaoHơn 20 năm tại Cleveland Clinic
Số ca phẫu thuật đã ghi hìnhHơn 10.000 ca
Tỷ lệ biến chứngTài liệu không nêu
Số ca phẫu thuật nội trú được hướng dẫn20-50 ca đầu tiên
Bình luận: Việc ghi hình lại các ca phẫu thuật (surgical video recording) là công cụ tự đánh giá cực kỳ hiệu quả. Dr. Shao cho rằng đây là cách tốt nhất để tăng trách nhiệm cá nhân và học hỏi từ những sai sót nhỏ.

Đào tạo nội trú và kỹ thuật phẫu thuật

Trong đào tạo, Dr. Shao ưu tiên dạy cách tương tác với bệnh nhân trước khi dạy kỹ thuật chuyên môn. Đối với kỹ thuật phẫu thuật, ông khuyến khích nội trú học nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm cả kỹ thuật một tay (one-handed technique) để ổn định tiền phòng (anterior chamber stability) trong những ca đầu tiên. Việc sử dụng chất nhầy (viscoelastic) đúng cách là "người bạn" giúp phẫu thuật viên có thêm thời gian xử lý khi gặp biến chứng. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học cách "xoay sở" (pivot) khi tình huống thay đổi, ví dụ như khi dụng cụ bị hỏng hoặc gặp ca bệnh khó.

  • Ghi hình phẫu thuật: Tạo thói quen ghi hình và xem lại video mỗi ngày để tăng tính trách nhiệm và học hỏi.
  • Tư vấn thực tế: Luôn đặt kỳ vọng thấp hơn khả năng thực tế để bệnh nhân hài lòng hơn với kết quả.
  • Học hỏi liên tục: Không bao giờ ngừng học hỏi, kể cả từ những người đi sau hoặc các đồng nghiệp khác chuyên khoa.
  • Quản lý biến chứng: Đối mặt trực diện với biến chứng, không xa lánh bệnh nhân và luôn giữ thái độ chân thành.

Tài liệu tham khảo:

Uday Devgan, 2026, CataractCoach™ 3093: Podcast 187: Jack Shao MD, YouTube Video ID: nufYPFoh8Bg.

Xem thêm