Kỹ thuật Chicken Suture trong làm yếu cơ chéo trên: Kinh nghiệm lâm sàng và ứng dụng

Bs Ngô Hữu Thế
25.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC 2026 (IC207), Dr. Suma Ganesh đã trình bày về kỹ thuật chicken suture (khâu kiểu gà) như một phương pháp thay thế có kiểm soát cho các thủ thuật làm yếu cơ chéo trên (superior oblique) truyền thống. Trong bối cảnh các phương pháp tenotomy hoặc tenectomy thường không kiểm soát được kết quả và có nguy cơ gây liệt cơ chéo trên thứ phát lên tới hơn 50% ở bệnh nhân có hợp nhất thị giác hai mắt (binocular fusion), việc áp dụng các kỹ thuật có thể điều chỉnh được là cần thiết.

Tổng quan về kỹ thuật Chicken Suture

Kỹ thuật này được Knapp mô tả nhằm mục đích cố định một đường khâu không tiêu (non-absorbable suture) lỏng lẻo vào đầu cắt của mỗi gân cơ chéo trên. Ưu điểm chính của phương pháp bao gồm tính đảo ngược, khả năng điều chỉnh (adjustable) và giảm thiểu nguy cơ hình thành hạt (granular formation) sau phẫu thuật. Trong thực hành, phẫu thuật viên xác định cơ chéo trên ở vị trí 4 mm phía sau cơ trực trên, sau đó sử dụng chỉ 5-0 Mersilene để thực hiện các mũi khâu kiểu mattress. Sau khi tạo vòng lặp, gân được cắt ở trung tâm để tách rời, cho phép kiểm soát độ dài gân một cách chính xác hơn so với các phương pháp cắt bỏ hoàn toàn.

Kết quả lâm sàng và kinh nghiệm thực tế

Dr. Suma Ganesh đã báo cáo kinh nghiệm trên khoảng 10 ca lâm sàng. Kết quả sơ bộ cho thấy kỹ thuật này mang lại hiệu quả khoảng 3 PD (prism diopters) trên mỗi mm điều chỉnh. Đối với hội chứng Brown, kỹ thuật này cho phép thực hiện nghiệm pháp cưỡng bức du nhãn (Forced Duction Test - FDT) trong lúc mổ để điều chỉnh độ lỏng của gân. Tuy nhiên, tác giả cũng lưu ý một trường hợp thất bại ở bệnh nhân có tình trạng cơ chéo trên quá chặt, đòi hỏi phải tháo bỏ chỉ và thực hiện tenotomy truyền thống để giải quyết triệt để tình trạng lệch trục nhãn cầu và tư thế đầu bất thường.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫuKhoảng 10 ca lâm sàng
Vật liệu chỉ5-0 Mersilene
Vị trí tiếp cận4 mm phía sau cơ trực trên
Hiệu quả điều chỉnhKhoảng 3 PD mỗi mm
Giảm xoay trong (intorsion)5° đến 6°
Nguy cơ liệt cơ chéo trên thứ phát (phương pháp cũ)Hơn 50%
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật chicken suture cung cấp một giải pháp thay thế có thể điều chỉnh (adjustable) cho các trường hợp cần làm yếu cơ chéo trên, đặc biệt khi muốn tránh các biến chứng của tenotomy/tenectomy. Hạn chế của báo cáo là cỡ mẫu nhỏ (10 ca) và thiếu dữ liệu dài hạn so sánh với các kỹ thuật khác như Z-tenotomy hay split lengthening. Phẫu thuật viên cần thận trọng khi áp dụng cho các trường hợp Brown syndrome nặng hoặc có xơ hóa gân đáng kể.
  • Ưu tiên sử dụng các kỹ thuật có thể điều chỉnh (adjustable) thay vì cắt bỏ gân hoàn toàn để giảm nguy cơ liệt cơ chéo trên thứ phát.
  • Thực hiện FDT trong lúc mổ để đánh giá độ căng của gân chéo trên sau khi đặt chỉ.
  • Cân nhắc sử dụng chỉ không tiêu (non-absorbable) như 5-0 Mersilene để đảm bảo tính ổn định của cấu trúc khâu.
  • Theo dõi sát tình trạng xoay trong (intorsion) và thị giác hai mắt sau phẫu thuật để can thiệp kịp thời bằng lăng kính hoặc bài tập thị giác nếu cần.

Tài liệu tham khảo:

Suma Ganesh, 2026, Chicken Suture for Weakening Superior Oblique, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: rHhJrlVoqQE.

Xem thêm