Kỹ thuật cố định IOL Iris Claw và CMT Flex IOL trong phẫu thuật nhãn khoa

Bs Ngô Hữu Thế
25.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC67, Dr. Nivean M đã trình bày kinh nghiệm lâm sàng về việc sử dụng các loại thủy tinh thể nhân tạo (IOL) thứ phát, bao gồm Iris Claw và CMT Flex IOL, nhằm tối ưu hóa kết quả phẫu thuật cho các trường hợp mất bao sau (PCR). Bài giảng tập trung vào các kỹ thuật cố định IOL và các cải tiến thiết kế giúp giảm thiểu biến chứng trong phẫu thuật tiền phòng và hậu phòng.

Kỹ thuật cố định Iris Claw IOL

Iris Claw IOL là thiết kế một mảnh (single piece) với cơ chế cố định vào mô mống mắt. Để thực hiện thành công, phẫu thuật viên cần lưu ý hai yếu tố then chốt: đảm bảo mở mống mắt đầy đủ để tránh tổn thương gây xuất huyết và sử dụng loại kẹp (forceps) phù hợp. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng kẹp miệng cá sấu (crocodile mouth forceps) có bản rộng để đảm bảo độ bám chắc chắn, tránh tình trạng trượt IOL khi thực hiện thao tác kẹp (enclavement). Trong các trường hợp phẫu thuật thứ phát, việc nhuộm triamcinolone để phát hiện các sợi dịch kính còn sót lại là quy tắc vàng trước khi tiến hành cắt dịch kính (vitrectomy). Kỹ thuật kẹp mống mắt nên được thực hiện ở vùng chu biên giữa (mid-periphery) để tránh tạo hình đồng tử "mắt mèo" nếu kẹp quá gần trung tâm hoặc gây xuất huyết chân mống mắt nếu kẹp quá sâu về phía chân mống mắt.

Đổi mới với CMT Flex IOL

CMT Flex IOL là một loại IOL hydrophilic một mảnh với thiết kế haptics hình chữ T chuyên biệt. Ưu điểm của loại lens này là khả năng gấp gọn, cho phép đưa vào qua đường mổ giác mạc nhỏ. Kỹ thuật thực hiện yêu cầu đánh dấu trục 0-180 độ chính xác. Tác giả khuyến cáo tạo vạt củng mạc dày 2.5mm và thực hiện sclerostomy 23-gauge cách rìa 1.5mm. Một cải tiến quan trọng là việc tạo đường rạch vuông góc với rìa giác mạc giúp haptics hình chữ T định vị ở góc 90 độ, tạo thế "võng" (hammock) giúp lens ổn định, tránh nghiêng (tilt) và giảm thiểu nguy cơ gây kích ứng mống mắt hoặc hội chứng UGH (Uveitis-Glaucoma-Hyphema). Việc sử dụng trocar maintainer giúp duy trì áp lực tiền phòng, tránh hạ nhãn áp trong quá trình thao tác.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian theo dõi UBM7 năm
Đường kính sclerostomy23-gauge
Vị trí haptics chữ T90 độ
Góc angulation optic-haptic10 độ
Cỡ mẫu nghiên cứutài liệu không nêu
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật được trình bày dựa trên kinh nghiệm cá nhân của diễn giả. Cần lưu ý rằng việc cố định IOL vào mống mắt hoặc củng mạc đòi hỏi kỹ năng phẫu thuật cao để tránh các biến chứng như xuất huyết mống mắt, bong võng mạc hoặc tăng nhãn áp. Việc sử dụng CMT Flex IOL với thiết kế haptics chữ T là một giải pháp sáng tạo, tuy nhiên cần theo dõi sát sao tình trạng phân tán sắc tố nếu lens bị lật hoặc định vị không đúng.
  • Luôn nhuộm triamcinolone để kiểm tra dịch kính còn sót lại trong mọi ca phẫu thuật IOL thứ phát.
  • Sử dụng kẹp có bản rộng (crocodile mouth forceps) để đảm bảo độ bám chắc chắn cho Iris Claw IOL.
  • Ưu tiên tạo đường rạch sclerostomy vuông góc với rìa giác mạc để tối ưu hóa vị trí định vị của CMT Flex IOL.
  • Duy trì áp lực tiền phòng bằng AC trocar maintainer để tránh biến chứng do hạ nhãn áp.
  • Kiểm tra kỹ vị trí haptics sau khi đặt để đảm bảo lens nằm ổn định như hình võng, tránh nghiêng lens.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Nivean M, 2026, AIOC2026 IC67 Dr Nivean M Iris Claw and Cm T Flex Iol, aioseditorproceedings, Video ID: NLoKH7hLmfU.

Xem thêm