Khóa học AIOC2026 IC67 (2026) về các kỹ thuật cố định thủy tinh thể nhân tạo (IOL) đã cung cấp cái nhìn tổng quan về quản lý các trường hợp IOL bị lệch tâm, bán trật hoặc trôi nổi (dangling IOLs), một vấn đề ngày càng phổ biến trong thực hành nhãn khoa hiện nay. Các chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện sớm và sử dụng các kỹ thuật phẫu thuật phù hợp để đạt kết quả tối ưu.
Quản lý rách bao sau (PCR) trong phẫu thuật Phaco
Khi xảy ra rách bao sau (Posterior Capsular Rupture - PCR), phẫu thuật viên cần giữ bình tĩnh và không rút dụng cụ đột ngột để tránh làm rộng vết rách và kéo theo dịch kính. Việc sử dụng hệ thống tưới-hút (irrigation-aspiration) bimanual giúp tạo áp lực dương tamponade vết rách và ngăn chặn dịch kính hydrat hóa. Luôn ưu tiên cắt dịch kính trước khi loại bỏ vỏ (cortex) để tránh lực kéo lên nền dịch kính và hoàng điểm, giảm nguy cơ phù hoàng điểm dạng nang (cystoid macular edema). Trong trường hợp rách bao sau, việc sử dụng chất nhầy (viscoelastic) như Viscoat là rất quan trọng để che chắn vết rách trước khi thực hiện các bước tiếp theo.
Kỹ thuật cố định IOL thứ phát
Tùy thuộc vào loại IOL (đơn mảnh hay đa mảnh) và tình trạng hỗ trợ bao, các kỹ thuật như cố định IOL vào túi, rãnh (sulcus), hoặc các kỹ thuật cố định củng mạc (scleral fixation) như Yamane, Glued IOL, hoặc sử dụng CMT flex lens được áp dụng. Đối với IOL đa mảnh, kỹ thuật Glued IOL là một lựa chọn hiệu quả. Đối với IOL đơn mảnh, các kỹ thuật khâu cố định hoặc sử dụng túi Hoffman (Hoffman's pockets) có thể được cân nhắc. Việc sử dụng triamcinolone để nhuộm và phát hiện dịch kính là bước bắt buộc để đảm bảo làm sạch dịch kính hoàn toàn trước khi đặt IOL.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian theo dõi (ca lâm sàng 1) | 10 năm |
| Tỷ lệ viêm nội nhãn khi có PCR và mất dịch kính | Tăng 4-5 lần |
| Độ rộng túi Hoffman | 2-3 mm |
| Độ pha loãng triamcinolone | 1:3 |
| Kích thước trocar AC | 23 gauge hoặc 25 gauge |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật như Glued IOL và Yamane đòi hỏi phẫu thuật viên có kinh nghiệm cao về phẫu thuật dịch kính-võng mạc. Việc sử dụng túi Hoffman hoặc các kỹ thuật cố định củng mạc cần được thực hiện cẩn thận để tránh các biến chứng như lệch IOL, viêm màng bồ đào hoặc xuất huyết.
Các lưu ý thực hành lâm sàng
- Luôn nhuộm dịch kính bằng triamcinolone trong mọi trường hợp nghi ngờ có mất dịch kính hoặc phẫu thuật IOL thứ phát.
- Ưu tiên sử dụng hệ thống tưới-hút bimanual khi có PCR để kiểm soát áp lực nội nhãn.
- Không cố gắng loại bỏ vỏ (cortex) khi còn dịch kính trong tiền phòng để tránh lực kéo lên nền dịch kính.
- Đối với IOL đơn mảnh, cần cân nhắc kỹ thuật cố định phù hợp để tránh biến chứng UGH (Uveitis-Glaucoma-Hyphema syndrome).
- Luôn kiểm tra kỹ tình trạng dịch kính và làm sạch vết mổ trước khi kết thúc phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
Mohan Rajan, Sujata Mohan, Amar Agarwal, Naveen Madhivanan, 2026, AIOC2026 IC67 IOL Fixation Techniques – Managing Decentered Dislocated Dangling IOLs, AIOS Editor Proceedings, Video ID: l4oJ6Ttx-XI.