Bài giảng tại hội thảo AIOC2026 (IC228) của Giáo sư Ruchi Goel tập trung vào các chiến lược phẫu thuật Small Incision Cataract Surgery (SICS) kết hợp trong quản lý bệnh nhân Glaucoma phức tạp. Việc đánh giá toàn diện trước phẫu thuật, bao gồm phân loại chính xác loại Glaucoma (bẩm sinh, thiếu niên, góc mở hoặc góc đóng) và thực hiện gonioscopy (soi góc tiền phòng) là bắt buộc để đảm bảo thành công, đặc biệt khi cân nhắc các thủ thuật Minimally Invasive Glaucoma Surgery (MIGS).
Đánh giá và chuẩn bị bệnh nhân
Việc lựa chọn bệnh nhân cho phẫu thuật Glaucoma đòi hỏi sự thận trọng cao độ. Đối với các trường hợp Glaucoma thứ phát sau phẫu thuật dịch kính võng mạc (VR surgery), cần lưu ý khả năng Glaucoma viêm hoặc đáp ứng với steroid, do đó không nên vội vàng phẫu thuật mà cần ưu tiên điều trị nội khoa trước. Mục tiêu áp lực nội nhãn (IOP) cần đạt khoảng 10-12 mmHg. Đối với các trường hợp Glaucoma góc đóng, việc loại bỏ thủy tinh thể giúp giải quyết cơ chế đẩy mống mắt ra trước do thủy tinh thể dày lên. Ngoài ra, cần kiểm tra kỹ tình trạng dính mống mắt (synechiae), độ sâu tiền phòng (AC) và tình trạng nội mô giác mạc để lập kế hoạch sử dụng các dụng cụ hỗ trợ như vòng cố định mống mắt (Milligan rings) hoặc chất nhầy có trọng lượng phân tử cao.
Kỹ thuật SICS kết hợp Trabeculectomy
Kỹ thuật được đề xuất là modified Blumenthal technique với đường rạch kết mạc và tạo vạt củng mạc kiểu "eagle wing" để đảm bảo đóng kín lỗ rò trong (internal ostium) và tránh rò rỉ vết mổ. Việc tạo đường hầm củng mạc cần chính xác, với lỗ mở xương (osteotomy) có mép trước nằm ngay sát lỗ mở trong để duy trì chức năng và tránh xẹp tiền phòng. Trong trường hợp bệnh nhân đã có bọng lọc (bleb) cũ, cần thay đổi vị trí rạch sang vùng thái dương. Nếu tiền phòng quá nông hoặc có tình trạng dính, có thể thực hiện pars plana vitrectomy (cắt dịch kính qua pars plana) để hạ áp lực trước khi thực hiện các bước phẫu thuật tiếp theo.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Mục tiêu IOP sau phẫu thuật | 10-12 mmHg |
| Ngưỡng góc tiền phòng (OCT) | Dưới 30 độ (chống chỉ định MIGS) |
| Xử trí IOP cao cấp tính (50-60 mmHg) | Dùng thuốc hệ thống (acetazolamide, glycerol, mannitol) trước phẫu thuật |
| Sử dụng thuốc hậu phẫu | Atropine hoặc homatropine |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa phẫu thuật dựa trên tình trạng tiền phòng và tiền sử phẫu thuật trước đó. Việc sử dụng pars plana vitrectomy như một bước hỗ trợ trong SICS là một kỹ thuật nâng cao, đòi hỏi kinh nghiệm phẫu thuật viên để tránh các biến chứng như tổn thương võng mạc hoặc xuất huyết.
- Luôn thực hiện gonioscopy trước khi quyết định can thiệp MIGS để tránh thất bại.
- Không phẫu thuật trong ngày nếu IOP quá cao (50-60 mmHg); cần hạ áp bằng thuốc hệ thống trước.
- Luôn đặt IOL vào trong túi bao (in the bag) để tránh các biến chứng như kẹt mống mắt (pupillary capture).
- Sử dụng thuốc giãn đồng tử (atropine/homatropine) sau phẫu thuật kết hợp để hỗ trợ quá trình lành thương.
- Theo dõi sát bệnh nhân sau phẫu thuật vì Glaucoma là bệnh lý tiến triển mạn tính.
Tài liệu tham khảo:
Ruchi Goel, 2026, Sics in Glaucoma, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: 7qtLjxg6JHg.