Tại hội thảo AIOC 2026, phiên IC41, Dr. Amulya Punati đã trình bày các chiến lược tối ưu hóa trong quản lý đục thủy tinh thể mềm (soft cataract). Đục thủy tinh thể mềm thường gây khó khăn trong phẫu thuật do tính chất dính và độ đàn hồi cao của bao, đòi hỏi phẫu thuật viên phải nắm vững nhiều kỹ thuật để đạt kết quả khúc xạ tối ưu.
Thách thức trong phẫu thuật đục thủy tinh thể mềm
Đục thủy tinh thể mềm có đặc điểm nhân dính, khó xoay sau khi thực hiện hydrodissection, dễ dẫn đến hiện tượng "cheese-wiring" (cắt xuyên nhân). Việc cố gắng giữ nhân bằng lực hút (vacuum) có thể gây ra các lỗ thủng trên nhân (Swiss cheese hole), từ đó dẫn đến nguy cơ rách bao sau (posterior capsular rent - PCR). Ngoài ra, vỏ (cortex) thường rất dính, đòi hỏi phẫu thuật viên phải điều chỉnh các thông số máy phacoemulsification (phaco) phù hợp.
Đánh giá tiền phẫu và Capsulorhexis
Đánh giá tiền phẫu đóng vai trò then chốt. Cần phân loại độ đục bằng hệ thống LOCS (Lens Opacities Classification System). Phẫu thuật viên cần đánh giá độ giãn đồng tử tối đa; đồng tử nhỏ kết hợp với đục thủy tinh thể mềm là yếu tố nguy cơ cao gây biến chứng trong mổ. Cần đặc biệt lưu ý các trường hợp đục cực sau (posterior polar cataract) hoặc lenticonus vì sẽ làm thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận phẫu thuật. Khi thực hiện capsulorhexis, do bao có độ đàn hồi cao, cần sử dụng lực xé thay vì lực cắt. Nhuộm bao trước bằng trypan blue 0.06% giúp bao trở nên dễ xé hơn. Kích thước xé bao lý tưởng là 4.5 đến 5 mm, giúp hỗ trợ hydroprolapse và cho phép thực hiện optic capture nếu xảy ra rách bao sau.
Kỹ thuật quản lý nhân và Hydroprocedures
Kỹ thuật hydrodelineation giúp tăng khối lượng nhân, hỗ trợ việc tách nhân (chop) dễ dàng hơn nhưng có thể để lại lớp epinucleus dày. Cần tránh xoay nhân quá mức để hạn chế cheese-wiring. Các kỹ thuật quản lý nhân được chia thành nhóm trên bao (supra-capsular) như tilt and tumble, visco prolapse, hydro prolapse, fake flip; và nhóm trong bao (endo-capsular) như modified stop and chop, chip and flip, ball and snail, và mechanical chop. Tại Naran Netralia, hydro prolapse được ưu tiên vì tính đơn giản, cho phép đẩy nhân ra khỏi túi bao mà không cần thay đổi thông số máy phaco (vacuum 700 mmHg). Đối với mechanical chop, cần sử dụng đầu tip 45 độ, hướng về phía bên phải để giữ nhân ổn định, sau đó thực hiện tách nhân cơ học mà không cần dùng lực hút trong giai đoạn tách.
Smile technique và các lưu ý đặc biệt
Smile technique là kỹ thuật một tay (single-handed phaco) giúp rút ngắn thời gian quản lý nhân. Kỹ thuật này sử dụng đầu tip 45 độ, bevel hướng xuống dưới, bắt đầu từ mức bao trước. Phẫu thuật viên thực hiện các đường quét (sweep) để debulk nhân giữa hai cực mũi và thái dương, tạo không gian để nhân di chuyển vào trung tâm. Kỹ thuật này giúp giảm thiểu rủi ro rách bao sau do không cần di chuyển dụng cụ nhiều trong mắt. Đối với đục cực sau, cần tránh hydrodissection, thay vào đó thực hiện nhiều lần hydrodelineation để tăng khối lượng nhân trung tâm, giúp việc loại bỏ nhân an toàn hơn và hạn chế tối đa việc xoay nhân.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Nhuộm bao trước | Trypan blue 0.06% |
| Kích thước capsulorhexis | 4.5 đến 5 mm |
| Vacuum trong hydro prolapse | 700 mmHg |
| Góc đầu tip phaco | 45 độ |
Bình luận: Các kỹ thuật được trình bày tập trung vào việc kiểm soát cơ học nhân thủy tinh thể mềm để tránh các biến chứng do độ dính và tính đàn hồi của bao. Việc sử dụng vacuum cao và flow cao trong phaco đục thủy tinh thể mềm là một điểm cần lưu ý, trái ngược với quan niệm truyền thống về việc giảm thông số. Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Luôn nhuộm bao trước bằng trypan blue để tăng độ friable của bao.
- Ưu tiên kích thước xé bao 4.5-5 mm để hỗ trợ các tình huống xử lý biến chứng.
- Sử dụng kỹ thuật hydrodelineation thay vì hydrodissection trong các trường hợp đục cực sau.
- Nên thành thạo nhiều kỹ thuật quản lý nhân (supra-capsular và endo-capsular) thay vì chỉ áp dụng một phương pháp duy nhất.
- Thực hiện đánh giá kỹ lưỡng bao sau và làm sạch túi bao (polishing) để giảm nguy cơ đục bao sau sớm.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Amulya Punati, 2026, Pearls in Soft Cataract Management, AIOC 2026 IC41, aioseditorproceedings, Video ID: 7BwF6kKUNMM.