Kỹ thuật tiêm chất làm đầy (dermal filler) vùng mặt trong thẩm mỹ và tái tạo

Bs Ngô Hữu Thế
31.10.26
Last Updated

Bài giảng tại hội thảo AIOC2026 (mã số IC181) của Dr. Kasturi Bhattacharjee trình bày về ứng dụng của chất làm đầy (dermal filler) trong việc điều chỉnh các thay đổi lão hóa khuôn mặt và các chỉ định chức năng. Chất làm đầy đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng giữa sự thiếu hụt thể tích (deflation) và sự sa trễ (descent) của các mô, bao gồm mỡ, dây chằng và xương.

Cơ chế lão hóa và vai trò của chất làm đầy

Lão hóa khuôn mặt là quá trình đa yếu tố liên quan đến sự mất cân bằng giữa các nhóm mô. Các túi mỡ nông (superficial fat pad) có xu hướng phì đại, trong khi các túi mỡ sâu (deep fat pad) lại bị teo đi. Ngoài ra, sự thay đổi của dây chằng và cấu trúc xương cũng góp phần vào các biểu hiện lão hóa. Chất làm đầy được sử dụng như một phương pháp điều trị đặc hiệu để khôi phục đường nét và thể tích khuôn mặt, làm đầy các vùng trũng, giảm quầng thâm dưới mắt, cải thiện tình trạng má chảy xệ và nếp gấp mũi má (nasolabial fold).

Chỉ định và kỹ thuật tiêm vùng quanh mắt

Đối với phẫu thuật viên nhãn khoa, chỉ định phổ biến nhất là làm đầy các vùng trũng (hollows). Biến dạng A-frame ở mi trên và biến dạng V-frame ở mi dưới là những chỉ định thường gặp. Biến dạng A-frame đặc trưng bởi hình dạng lõm, lộ rõ xương hốc mắt trên và rãnh mi sâu. Nguyên nhân có thể do lão hóa hoặc liên quan đến việc sử dụng thuốc tương tự prostaglandin (prostaglandin analogs) trong điều trị glaucoma, dẫn đến teo mỡ (lipodystrophy). Tác giả ưu tiên sử dụng chất làm đầy có độ G-prime thấp và tiêm vào mặt phẳng trước vách (preseptal plane) vì đây là mặt phẳng rộng và an toàn hơn, ít nguy cơ tổn thương mạch máu.

Kỹ thuật tiêm và an toàn mạch máu

Việc sử dụng cannula được khuyến cáo để giảm thiểu nguy cơ tổn thương trực tiếp các mạch máu, đặc biệt là trong vùng có sự kết nối giữa động mạch cảnh trong và cảnh ngoài. Nếu sử dụng kim (needle), bắt buộc phải thực hiện thao tác hút (aspirate) trong ít nhất 10 đến 12 giây trước khi tiêm. Đối với vùng má, tác giả nhấn mạnh việc đánh giá cấu trúc xương để quyết định vị trí tiêm, ưu tiên nâng vùng má bên (lateral cheek) hơn là nâng trung tâm để tránh tình trạng "mặt gối" (pillow face) do chất làm đầy ngậm nước.

Thông số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Thời gian hút (aspirate)10 đến 12 giây
Vị trí tiêm mi trênMặt phẳng trước vách (preseptal plane)
Dụng cụ ưu tiênCannula
Chỉ định chức năngTái tạo sau ung thư mắt, thyroid eye disease
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa vị trí tiêm dựa trên nhu cầu của bệnh nhân (nâng thể tích hoặc làm sắc nét đường nét). Cần lưu ý rằng việc tiêm chất làm đầy vùng quanh mắt là thủ thuật có nguy cơ cao, đòi hỏi kiến thức giải phẫu mạch máu sâu sắc để tránh biến chứng tắc mạch gây mù lòa.

Ứng dụng chất làm đầy như skin booster

Hyaluronic acid (HA) còn được sử dụng như một chất tăng cường da (skin booster) nhờ khả năng liên kết nước gấp 1000 lần trọng lượng phân tử. Cơ chế hoạt động bao gồm việc kích thích biểu hiện của aquaporin 3 trong da, giúp cải thiện độ ẩm, kết cấu và độ đàn hồi. Kỹ thuật tiêm cần thực hiện trong da (intradermally) với nhiều điểm tiêm nhỏ, không gây chảy máu. Kết quả có thể duy trì từ 3 đến 6 tháng hoặc lâu hơn tùy vào chỉ định.

  • Luôn thực hiện thao tác hút (aspirate) khi sử dụng kim để đảm bảo an toàn mạch máu.
  • Ưu tiên sử dụng cannula cho các vùng có nguy cơ cao để giảm thiểu tổn thương mạch máu.
  • Đánh giá toàn diện khuôn mặt từ trán đến cằm thay vì chỉ tập trung vào một vùng đơn lẻ.
  • Cá thể hóa kỹ thuật tiêm dựa trên nhu cầu cụ thể của bệnh nhân (nâng thể tích hoặc làm sắc nét đường nét).
  • Hiểu rõ cơ chế giải phẫu và các mặt phẳng tiêm an toàn để đạt kết quả thẩm mỹ tối ưu.

Tài liệu tham khảo:

Kasturi Bhattacharjee, 2026, Filler Injections for the Face with Injection Videos, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: NUHxiVnBh6U.

Xem thêm