Tại hội thảo AIOC2026, Dr. Rajesh Sinha đã trình bày các chiến lược tối ưu hóa kết quả phẫu thuật đặt thủy tinh thể Toric (Toric IOLs) cho bệnh nhân có loạn thị tiền phẫu. Việc điều chỉnh loạn thị chính xác là yếu tố then chốt để đạt được thị lực sắc nét, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đo đạc tiền phẫu, đánh dấu trục và kỹ thuật đặt IOL trong phẫu thuật.
Nguyên tắc tiền phẫu và đo đạc
Thành công của phẫu thuật phụ thuộc vào độ chính xác của phép đo loạn thị và trục. Ngoài loạn thị nguyên phát, các trường hợp như sau phẫu thuật ghép giác mạc (post-keratoplasty) hoặc bệnh nhân keratoconus ổn định (độ tuổi 50-55) có thể được cân nhắc đặt Toric IOL nếu không yêu cầu ghép giác mạc thêm. Cần lưu ý rằng bề mặt sau của giác mạc thường có loạn thị ngược quy luật (against-the-rule astigmatism), do đó việc sử dụng các thiết bị đo đạc hiện đại như IOL Master 700 (sử dụng công nghệ swept-source OCT) là cần thiết để tính toán tổng công suất giác mạc (Total Keratometry - TK). Các công cụ tính toán như AcrySof toric calculator, Technis toric calculator, hoặc Barrett toric calculator hỗ trợ xác định trục và công suất trụ (cylinder power) dựa trên dữ liệu tiền phẫu. Phẫu thuật viên cần tự tính toán độ loạn thị cảm ứng do phẫu thuật (Surgically Induced Astigmatism - SIA) bằng cách sử dụng cùng một máy đo cho cả dữ liệu tiền phẫu và hậu phẫu để bù trừ chính xác cho vết mổ (ví dụ vết mổ 2.2 mm).
Kỹ thuật trong phẫu thuật
Đánh dấu trục chính xác là bước quan trọng để khắc phục tình trạng xoay nhãn cầu (cyclotorsion) khi bệnh nhân nằm. Việc đánh dấu nên thực hiện khi bệnh nhân ở tư thế ngồi thẳng, sử dụng bút đánh dấu (bubble marker) hoặc hệ thống đèn khe (slit lamp) để xác định các mốc 0°, 180° và 90°. Trong phẫu thuật, các hệ thống hỗ trợ kỹ thuật số như Callisto eye, Verion hoặc ORA (Optiwave Refractive Analysis) giúp căn chỉnh trục IOL chính xác hơn. Sau khi đặt IOL, việc loại bỏ hoàn toàn chất nhầy (viscoelastic) từ cả khoang trước và sau thủy tinh thể là bắt buộc để tránh nguy cơ xoay IOL. Kích thước bao (capsulorhexis - CCC) lý tưởng là 5 mm, cho phép mép bao phủ lên mép quang học của IOL, tạo hiệu ứng "shrink wrap" giúp cố định IOL nhờ độ cứng của vật liệu hydrophobic.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Kích thước CCC khuyến cáo | 5 mm |
| Vị trí đánh dấu trục | Tư thế ngồi thẳng |
| Thiết bị đo đạc ưu tiên | IOL Master 700 (swept-source OCT) |
| Xử lý viscoelastic | Loại bỏ hoàn toàn từ khoang trước và sau |
| Kỹ thuật cố định IOL | Reverse optic capture (trong trường hợp đặc biệt) |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc loại bỏ viscoelastic là yếu tố quan trọng nhất để tránh xoay IOL. Việc sử dụng công nghệ TK (Total Keratometry) trên IOL Master 700 là xu hướng hiện đại giúp cải thiện độ chính xác cho các ca đặt Toric IOL. Cần lưu ý rằng các phẫu thuật viên mới nên tuân thủ nghiêm ngặt kích thước CCC 5 mm để đạt hiệu quả cố định tốt nhất.
- Luôn đo đạc bằng cùng một thiết bị cho cả dữ liệu tiền phẫu và hậu phẫu để tính toán SIA chính xác.
- Đánh dấu trục khi bệnh nhân ở tư thế ngồi thẳng để tránh sai số do cyclotorsion.
- Loại bỏ hoàn toàn viscoelastic phía sau IOL để ngăn ngừa xoay IOL hậu phẫu.
- Duy trì kích thước CCC khoảng 5 mm để tận dụng hiệu ứng "shrink wrap" của IOL hydrophobic.
- Đặt IOL lệch một vài độ so với trục dự kiến trước khi rút dụng cụ để bù trừ cho sự xoay nhẹ do xẹp tiền phòng.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Rajesh Sinha, 2026, Preoperative and Intra Operative Tips for Toric Iols, AIOC2026 IC351, Video ID: u53-EfcJ2Mk.