Kỹ thuật xăm giác mạc (Keratopigmentation) trong thẩm mỹ và điều trị cho bệnh nhân

Bs Ngô Hữu Thế
22.10.26
Last Updated

Hội nghị AIOC 2026, phiên IC456 về xăm giác mạc (Keratopigmentation) đã tổng hợp các kỹ thuật lâm sàng hiện đại nhằm cải thiện thẩm mỹ và chức năng cho các mắt bị biến dạng. Xăm giác mạc là một thủ thuật được thực hiện từ năm 150 AD, trải qua nhiều cải tiến từ việc sử dụng muối kim loại đến các loại mực xăm hiện đại, nhằm che phủ các sẹo giác mạc hoặc giảm chói trong các trường hợp bệnh lý như aniridia (không mống mắt), coloboma (khe hở mống mắt) hoặc teo mống mắt thiết yếu.

Chỉ định và chống chỉ định

Chỉ định chính của xăm giác mạc bao gồm các trường hợp sẹo giác mạc gây mất thẩm mỹ khi tiên lượng thị lực bằng không, hoặc các trường hợp bệnh nhân không muốn sử dụng kính áp tròng thẩm mỹ. Về mặt chức năng, thủ thuật giúp giảm chói và sợ ánh sáng trong các bệnh lý như albinism (bạch tạng) hoặc chứng nhìn đôi khó điều trị. Ngược lại, chống chỉ định bao gồm các mắt có viêm mủ nội nhãn, viêm giác mạc hoạt động, glaucoma (tăng nhãn áp) khó kiểm soát, viêm đoạn trước, tắc lệ đạo, khô mắt nặng, hoặc bệnh nhân có kỳ vọng không thực tế.

Cơ chế và kỹ thuật thực hiện

Cơ chế của xăm giác mạc dựa trên sự thực bào các hạt sắc tố bởi các nguyên bào sợi giác mạc (corneal fibroblasts), tạo nên sự ổn định lâu dài. Kỹ thuật xăm bề mặt sử dụng súng xăm tạo nhiều vi điểm (micropunctures) để đưa mực vào nhu mô giác mạc. Đối với kỹ thuật túi nhu mô (lamellar pocket), phẫu thuật viên tạo một túi trong nhu mô giác mạc, sau đó đưa mực vào. Kỹ thuật này thường được thực hiện thủ công hoặc hỗ trợ bởi laser femtosecond. Việc lựa chọn mực xăm rất quan trọng, ưu tiên các loại mực khoáng, dễ tiệt trùng và không gây kích ứng.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Lịch sửRoman physician G, 150 AD
Độ sâu tạo túi250-300 microns
Chi phí mực xăm400-900 rupees
Thời gian theo dõiLên đến 10 năm
Tỷ lệ nước trong mựcKhoảng 80%
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật xăm giác mạc đòi hỏi sự thận trọng cao độ về vô khuẩn và lựa chọn bệnh nhân. Hạn chế lớn nhất là nguy cơ nhiễm trùng và sự phai màu theo thời gian, đòi hỏi phẫu thuật viên phải tư vấn kỹ cho bệnh nhân về khả năng cần thực hiện lại thủ thuật. Việc sử dụng các thiết bị xăm da trong nhãn khoa là off-label, cần có sự đồng thuận (informed consent) rõ ràng từ bệnh nhân.

Thay đổi thực hành lâm sàng

  • Luôn thực hiện chụp ảnh đoạn trước và đo pachymetry để loại trừ tình trạng giác mạc quá mỏng trước khi can thiệp.
  • Cần tư vấn kỹ cho bệnh nhân về khả năng phai màu sắc tố và nhu cầu thực hiện lại thủ thuật trong tương lai.
  • Sử dụng các kỹ thuật tạo túi nhu mô (lamellar pocket) để đạt kết quả thẩm mỹ ổn định hơn so với xăm bề mặt.
  • Đối với các trường hợp bệnh nhân không có nhận thức ánh sáng, có thể kết hợp xăm giác mạc với các thủ thuật tạo hình khác để đạt kết quả tối ưu.
  • Luôn kiểm tra tình trạng viêm và áp lực nội nhãn (IOP) trước khi quyết định thực hiện thủ thuật.

Tài liệu tham khảo:

aioseditorproceedings, 2026, AIOC 2026 IC456 Keratopigmentation When Science Meets Aesthetics, YouTube, Video ID: e3J3WeyENWE

Xem thêm