ASRS Leaders & Legends Interview (2026) với Evangelos S. Gragoudas, MD đã ghi lại hành trình sự nghiệp kéo dài hơn 5 thập kỷ của một trong những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực võng mạc và ung thư mắt. Cuộc phỏng vấn tập trung vào những cột mốc lịch sử, từ quá trình đào tạo ban đầu tại Hy Lạp đến những đóng góp mang tính cách mạng trong điều trị bệnh lý võng mạc tại Hoa Kỳ.
Hành trình đến với nhãn khoa
Dr. Gragoudas bắt đầu sự nghiệp từ một hòn đảo nhỏ tại Hy Lạp. Quá trình vào trường y tại thời điểm đó rất cạnh tranh với tỷ lệ nhập học là 200 sinh viên trên tổng số hàng nghìn ứng viên thông qua các kỳ thi viết. Trong thời gian học y khoa, do thiếu hụt tài liệu giảng dạy, ông và các đồng nghiệp đã tự tổng hợp các ghi chú từ bài giảng của giáo sư để xuất bản cuốn sách nhãn khoa đầu tiên mang tên "Gudas Galinos". Đây là bước ngoặt đưa ông đến với chuyên ngành nhãn khoa, nơi kết hợp giữa chẩn đoán lâm sàng và phẫu thuật.
Sự nghiệp tại Hoa Kỳ và những đóng góp tiên phong
Sau khi chuyển đến Hoa Kỳ, Dr. Gragoudas đã vượt qua nhiều khó khăn để tham gia vào các chương trình nghiên cứu và nội trú. Ông nhấn mạnh vai trò của người thầy, Dr. Ephraim Friedman tại Boston University, người đã định hướng ông vào nghiên cứu về bệnh lý võng mạc. Những đóng góp quan trọng của ông bao gồm việc tiên phong sử dụng xạ trị proton (proton beam irradiation) cho u hắc mạc (uveal melanoma) và phát triển liệu pháp quang động (photodynamic therapy) cho thoái hóa hoàng điểm. Ông cũng là thành viên chủ chốt trong nhóm nghiên cứu vai trò của yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu (VEGF - Vascular Endothelial Growth Factor) trong thoái hóa hoàng điểm liên quan đến tuổi (AMD - Age-related Macular Degeneration), một phát hiện đã thay đổi hoàn toàn phác đồ điều trị hiện nay.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ trúng tuyển y khoa | 200 sinh viên trên hàng nghìn ứng viên |
| Thời gian hoạt động chuyên môn | Hơn 5 thập kỷ |
| Các lĩnh vực nghiên cứu chính | U hắc mạc, thoái hóa hoàng điểm, VEGF |
| Số lượng chương trình nội trú đã ứng tuyển | 50-60 chương trình |
Bình luận: Thông tin theo ASRS Leaders & Legends Interview, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Những chia sẻ của Dr. Gragoudas nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy nghiên cứu và sự kiên trì trong việc tìm kiếm các phương pháp điều trị mới cho các bệnh lý võng mạc phức tạp. Hạn chế của tài liệu là mang tính chất hồi ký cá nhân, không phải là một báo cáo nghiên cứu lâm sàng có đối chứng.
Triết lý giáo dục và đào tạo
Dr. Gragoudas coi y khoa là một nghề nghiệp (profession) chứ không chỉ là một công việc (occupation). Ông áp dụng phương pháp đào tạo thông qua tương tác trực tiếp, khuyến khích các bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh (fellows) tư duy phản biện thay vì chỉ học thụ động qua các bài giảng. Ông tin rằng việc tạo ra môi trường học thuật cởi mở, nơi người thầy và học trò có thể trao đổi bình đẳng, là chìa khóa để nuôi dưỡng thế hệ bác sĩ kế cận.
- Luôn duy trì sự tò mò khoa học và tư duy phản biện trong thực hành lâm sàng.
- Xây dựng mối quan hệ tin tưởng bền chặt với bệnh nhân, đặc biệt trong các chẩn đoán bệnh lý ác tính.
- Tích cực tham gia vào các hoạt động đào tạo và cố vấn cho thế hệ bác sĩ trẻ.
- Không ngừng tìm kiếm các giải pháp điều trị mới dựa trên cơ chế bệnh sinh của bệnh lý võng mạc.
Tài liệu tham khảo:
ASRS, 2026, ASRS Leaders & Legends Interview: Evangelos S. Gragoudas, MD, ASRS_American Society of Retina Specialists, Video ID: 72eqRmpcYCM.