Trong chuỗi phỏng vấn "Leaders & Legends" năm 2025 của ASRS (American Society of Retina Specialists), Stanley Chang, MD đã chia sẻ về hành trình sự nghiệp và những đóng góp mang tính lịch sử trong lĩnh vực phẫu thuật võng mạc. Với 706 phân đoạn nội dung, cuộc thảo luận tập trung vào sự tiến hóa của kỹ thuật phẫu thuật và các đổi mới công nghệ đã thay đổi thực hành lâm sàng.
Nền tảng học thuật và sự nghiệp ban đầu
Stanley Chang tốt nghiệp kỹ sư điện tại MIT năm 1968, sau đó hoàn thành bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tử y sinh tại Đại học Pennsylvania và bằng y khoa tại Đại học Columbia. Ông hoàn thành chương trình nội trú nhãn khoa tại Massachusetts Eye and Ear Infirmary (1976-1978) và nghiên cứu sinh (fellowship) tại Bascom Palmer Eye Institute (1978-1979). Sự kết hợp giữa nền tảng kỹ thuật và y khoa đã định hình tư duy của ông trong việc phát triển các công cụ phẫu thuật chính xác. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tương tác trực tiếp với bệnh nhân thay vì chỉ làm việc với các thiết bị đo lường như máy hiện sóng (oscilloscopes) hay vôn kế (voltmeters).
Phát triển chất lỏng perfluorocarbon
Một trong những đóng góp quan trọng nhất của ông là phát triển chất lỏng perfluorocarbon (fluorocarbon liquids) để hỗ trợ phẫu thuật bong võng mạc, đặc biệt là các trường hợp bong võng mạc phức tạp liên quan đến bệnh võng mạc tăng sinh (proliferative vitreoretinopathy - PVR) và rách võng mạc khổng lồ (giant retinal tears). Trong các thí nghiệm trên thỏ, ông nhận thấy chất lỏng nặng giúp làm phẳng võng mạc ngay lập tức trong quá trình phẫu thuật. Mặc dù không phù hợp để thay thế dịch kính lâu dài do xu hướng tạo bong bóng và phân tán, đây là công cụ nội nhãn (intraoperative tool) vô giá trước khi thay thế bằng khí hoặc dầu silicone.
Hệ thống quan sát toàn cảnh và kỹ thuật phẫu thuật
Ông đóng vai trò then chốt trong việc phát triển hệ thống quan sát phẫu thuật võng mạc toàn cảnh (panoramic vitreoretinal surgery viewing system). Trước đây, phẫu thuật viên bị giới hạn bởi các thấu kính trường nhìn 30 độ. Việc áp dụng thấu kính V-quadrospheric, vốn ban đầu dành cho laser, đã cho phép quan sát trường nhìn rộng hơn đáng kể. Ông đã hợp tác với Al Grinblat để thu nhỏ các thấu kính và phát triển các công thức quang học cho phẫu thuật dịch kính võng mạc (vitreoretinal surgery). Việc trình bày kỹ thuật này qua video tại hội nghị Club Jules Gonin năm 1992 là yếu tố quyết định giúp cộng đồng phẫu thuật viên võng mạc tiếp nhận công nghệ này.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian phẫu thuật (sử dụng hệ thống cũ) | 2-3 giờ mỗi ca |
| Tốc độ cắt dịch kính (thời kỳ đầu) | 600 lần/phút |
| Số ca phẫu thuật trung bình mỗi ngày | 3-4 ca |
| Năm bắt đầu nội trú | 1976 |
| Năm kết thúc fellowship | 1979 |
Bình luận: Thông tin theo ASRS Leaders & Legends Interview, 2025; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các kỹ thuật được mô tả phản ánh giai đoạn sơ khai của phẫu thuật dịch kính (vitrectomy). Việc chuyển đổi từ thấu kính tưới (irrigating lens) sang thấu kính nổi (floating lens) là một cải tiến quan trọng để giảm phù giác mạc (corneal edema) trong phẫu thuật.
- Ưu tiên sử dụng các hệ thống quan sát trường nhìn rộng để cải thiện độ chính xác trong phẫu thuật võng mạc phức tạp.
- Tận dụng các chất lỏng nặng (heavy liquids) như perfluorocarbon để hỗ trợ làm phẳng võng mạc trong các ca bong võng mạc có rách khổng lồ.
- Ghi hình và chia sẻ video phẫu thuật là phương pháp giáo dục hiệu quả nhất để phổ biến các kỹ thuật mới trong cộng đồng chuyên khoa.
- Cần duy trì sự hợp tác liên ngành giữa kỹ thuật và y khoa để giải quyết các thách thức lâm sàng chưa có lời giải.
Tài liệu tham khảo:
ASRS, 2025, ASRS Leaders & Legends Interview: Stanley Chang, MD, American Society of Retina Specialists, Video ID: ZfSo_S3GIK4.