Tại sự kiện EODE 2025, Dr. Damon Dierker đã thực hiện phiên hỏi đáp trực tiếp (Live Q&A) về các chiến lược quản lý bệnh khô mắt (Dry Eye Disease - DED) và rối loạn tuyến Meibomius (Meibomian Gland Dysfunction - MGD). Phiên thảo luận tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình điều trị, sử dụng các công nghệ hỗ trợ và quản lý chi phí thuốc cho bệnh nhân.
Vai trò của biểu hiện tuyến Meibomius sau điều trị nhiệt
Dr. Dierker khẳng định việc thực hiện biểu hiện tuyến (manual expression) sau các liệu pháp nhiệt như tần số vô tuyến (Radio Frequency - RF) hoặc ánh sáng cường độ thấp (low-level light) là cần thiết để giải phóng tắc nghẽn. Mặc dù các thiết bị tự động như LipiFlow có thể thực hiện biểu hiện tuyến, tác giả dẫn chứng một nghiên cứu năm 2021 tại châu Á cho thấy kết quả cải thiện chất lượng dịch tiết tuyến Meibomius và giảm tắc nghẽn tốt hơn khi kết hợp LipiFlow với biểu hiện tuyến thủ công so với chỉ dùng LipiFlow đơn thuần. Trong thực hành, tác giả thường thực hiện 3 phiên điều trị với mặt nạ đỏ (red mask) cách nhau 1 tuần và thực hiện biểu hiện tuyến sau mỗi phiên để đánh giá mức độ tắc nghẽn.
Bình luận: Thông tin theo EODE 2025; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc "làm cho dịch tiết di chuyển" thay vì chỉ tập trung vào nhiệt đơn thuần. Cần lưu ý rằng kỹ thuật biểu hiện tuyến thủ công đòi hỏi kinh nghiệm để tránh tổn thương mô tuyến.
Thận trọng với thủ thuật thăm dò tuyến Meibomius
Đối với câu hỏi về thăm dò tuyến (probing), Dr. Dierker bày tỏ sự thận trọng. Mặc dù thừa nhận có giá trị nếu được thực hiện đúng cách, tác giả không trực tiếp thực hiện thủ thuật này do lo ngại về nguy cơ tổn thương iatrogenic (iatrogenic damage) đối với mô tuyến mỏng manh. Tác giả nhấn mạnh hiện chưa có bộ dữ liệu lớn về kết quả dài hạn của bệnh nhân sau khi thăm dò tuyến, do đó cần cân nhắc kỹ trước khi chỉ định.
Chiến lược quản lý chi phí thuốc cho bệnh nhân
Để tối ưu hóa khả năng tiếp cận thuốc cho bệnh nhân, Dr. Dierker khuyến nghị sử dụng các nhà thuốc chuyên khoa (specialty pharmacy) thay vì nhà thuốc bán lẻ truyền thống. Quy trình này giúp giảm thiểu các cuộc gọi phản hồi (call backs) và các câu hỏi không chính xác từ nhà thuốc bán lẻ. Đối với bệnh nhân có bảo hiểm thương mại, các chương trình hỗ trợ từ nhà sản xuất (manufacturer coupons) có thể được áp dụng. Đối với bệnh nhân Medicare, việc sử dụng mẫu thử (samples) và giải thích rõ ràng về lộ trình điều trị là cần thiết để quản lý kỳ vọng.
Dinh dưỡng và hỗ trợ điều trị
Về sản phẩm Blink NutriTears, tác giả dẫn chứng các nghiên cứu cho thấy sản phẩm này giúp cải thiện nồng độ MMP-9 (Matrix Metallopeptidase 9), mức độ viêm và sản xuất lớp nước (tear production) trong vòng 1-2 tháng. Sản phẩm chứa lutein, zeaxanthin, curcumin và vitamin D. Tác giả không sử dụng Omega-3 đơn thuần mà thường kết hợp với các thành phần chống viêm như GLA (Gamma-Linolenic Acid) trong các sản phẩm như Hydra.
Chẩn đoán phân biệt và quản lý bệnh nhân khó
Dr. Dierker phân biệt DED với loạn dưỡng màng đáy biểu mô (Epithelial Basement Membrane Dystrophy - EBMD) dựa trên triệu chứng đau. Đau một bên thường gợi ý EBMD, trong khi DED thường có cảm giác cộm, mỏi mắt và dị vật. Đối với bệnh nhân mất gần như hoàn toàn tuyến Meibomius, tác giả ưu tiên điều trị viêm tích cực bằng thuốc điều hòa miễn dịch (immunomodulatory therapy), bổ sung dinh dưỡng, và cân nhắc sử dụng nước mắt tự thân (serum tears) hoặc các liệu pháp sinh học.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian nghiên cứu LipiFlow | 2021, tài liệu không nêu cỡ mẫu |
| Liều dùng Mayo | 4 lần/ngày (QID) |
| Thời gian cải thiện triệu chứng Mayo | 2 tuần (dữ liệu mới cho thấy có thể sớm hơn) |
| Ngưỡng thẩm thấu (Osmolarity) | >350 mOsm/L (gợi ý bệnh lý) |
- Ưu tiên sử dụng nhà thuốc chuyên khoa để tối ưu hóa quy trình kê đơn và giảm gánh nặng hành chính.
- Kết hợp biểu hiện tuyến thủ công sau các liệu pháp nhiệt để tăng hiệu quả giải phóng tắc nghẽn tuyến Meibomius.
- Sử dụng xét nghiệm thẩm thấu (osmolarity) làm chỉ số khách quan chính, kết hợp MMP-9 khi cần thêm dữ liệu về tình trạng viêm.
- Phân biệt EBMD với DED dựa trên tính chất đau (đau một bên gợi ý EBMD) và sự biến thiên thị lực.
- Điều trị tích cực tình trạng viêm bề mặt nhãn cầu trước khi thực hiện các thủ thuật phẫu thuật khúc xạ hoặc đục thủy tinh thể.
Tài liệu tham khảo:
Damon Dierker, 2025, EODE 2025: Day #2 In the Hot Seat - A Live Q&A with Dr Damon Dierker Regarding All Things DED, Eyes On Eyecare - Optometry, Video ID: M_Q2MteEUpE.