Tại hội thảo AIOC 2026, Dr. Partha Biswas đã trình bày các chiến lược lâm sàng nhằm tối ưu hóa độ cao vault trong phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn (Implantable Collamer Lens - ICL) và thấu kính nội nhãn pha-kic (Implantable Phakic Contact Lens - IPCL). Việc đánh giá chính xác các thông số giải phẫu trước phẫu thuật là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và giảm thiểu các biến chứng liên quan đến áp lực nội nhãn.
Đánh giá giải phẫu trước phẫu thuật
Việc đo đạc khoảng cách từ trắng đến trắng (white-to-white) là bước cơ bản nhưng cần lưu ý rằng đây không phải là khoảng cách từ sulcus đến sulcus (sulcus-to-sulcus). Mặc dù có những sai số nhất định, một phân tích gộp (meta-analysis) đã chỉ ra rằng 77% số mắt có độ cao vault lý tưởng được tính toán dựa trên khoảng cách white-to-white. Các thiết bị đo như thước kẹp kỹ thuật số (digital caliper) cần được hiệu chuẩn thường xuyên và kiểm tra pin để tránh sai số đo lường. Việc đo đạc nên được thực hiện dưới kính hiển vi với bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa để phản ánh chính xác điều kiện trong phòng mổ.
Lựa chọn thiết bị và tiêu chuẩn đo lường
Hiện nay, IOL Master được coi là công cụ quan trọng trong đánh giá trước phẫu thuật, tuy nhiên cần thận trọng vì thiết bị này có xu hướng đánh giá quá cao (overestimate) khoảng cách white-to-white. Các yếu tố như mộng thịt (pterygium) hoặc các vùng sắc tố có thể gây sai lệch kết quả. Sự khác biệt giữa hai mắt lớn hơn 0,5 mm là dấu hiệu cảnh báo cần phải đánh giá lại. Đối với độ sâu tiền phòng (Anterior Chamber Depth - ACD), Pentacam thường được ưu tiên sử dụng do độ chính xác cao hơn so với Orbscan. Sự khác biệt lý tưởng giữa các thiết bị đo nên ở mức 0,57 mm; nếu giá trị này nằm ngoài khoảng từ 4 mm đến 7-8 mm, bác sĩ cần thực hiện đo đạc lại.
Quản lý độ cao vault và biến chứng
Độ cao vault an toàn thường nằm trong khoảng từ 250 micron đến 750 micron. Đối với các trường hợp vault cao, việc thực hiện cắt mống mắt ngoại vi (Peripheral Iridotomy - PI) là cần thiết để phòng ngừa tăng nhãn áp. Trong trường hợp vault thấp dưới 100 micron, bác sĩ cần theo dõi sát sao và cân nhắc can thiệp. Kỹ thuật thay thế thấu kính (IOL exchange) được thực hiện bằng cách tạo độ nghiêng (tilt) để lấy haptic gần (proximal haptic) ra trước, sau đó sử dụng kỹ thuật hand-over-hand để lấy thấu kính ra ngoài một cách an toàn. Các loại kẹp như Pierce Hoskin được khuyến nghị nhờ độ bám chắc chắn, giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình thao tác.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu lớn | 1387 mắt, theo dõi 10 năm |
| Tỷ lệ can thiệp phẫu thuật thứ phát | 0,8% số ca |
| Khoảng vault an toàn | 250 - 750 micron |
| Ngưỡng theo dõi vault | Dưới 100 micron |
| Sai số đo lường cho phép (ACD) | 0,57 mm |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các khuyến cáo về ngưỡng vault (250-750 micron) và kỹ thuật xử lý vault thấp/cao là kinh nghiệm lâm sàng của tác giả. Cần lưu ý rằng việc lựa chọn kích thước thấu kính dựa trên white-to-white có thể thay đổi tùy theo loại thấu kính cụ thể (ICL vs IPCL) và phần mềm tính toán của từng hãng.
- Luôn kiểm tra hiệu chuẩn và pin của thước đo kỹ thuật số trước khi đo white-to-white.
- Thực hiện đo đạc dưới kính hiển vi ở tư thế nằm ngửa để mô phỏng điều kiện phẫu thuật.
- Nếu độ sâu tiền phòng (ACD) dưới 2,9 mm, cần thực hiện soi góc (gonioscopy) để đánh giá góc tiền phòng trước khi quyết định phẫu thuật.
- Duy trì hồ sơ theo dõi vault định kỳ mỗi 6 tháng, đặc biệt với các ca có vault cao hoặc thấp bất thường.
- Sử dụng kỹ thuật hand-over-hand với kẹp chuyên dụng để đảm bảo an toàn khi cần thay thế thấu kính.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Partha Biswas, 2026, AIOC 2026 IC43 T Dr Partha Biswas Vault How Much Is Safe, Tips for Safe Limits, aioseditorproceedings, Video ID: q56aWVEPHHs.