Quản lý đục thủy tinh thể bán trật (subluxated cataract) bằng Laser Femtosecond

Bs Ngô Hữu Thế
20.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC2026, Dr. Mahipal S. Sachdev đã trình bày kỹ thuật quản lý đục thủy tinh thể bán trật (subluxated cataract) bằng laser femtosecond kết hợp với giải áp dịch kính (vitreous decompression). Mục tiêu chính của phẫu thuật là bảo tồn túi bao (capsular bag) để giảm thiểu nguy cơ mất dịch kính và các biến chứng hậu phẫu như phù hoàng điểm dạng nang (Cystoid Macular Edema - CME), bong võng mạc hoặc tăng nhãn áp.

Ưu điểm của Laser Femtosecond trong đục thủy tinh thể bán trật

Trong các trường hợp đục thủy tinh thể bán trật, việc thực hiện xé bao (capsulorhexis) bằng kim truyền thống thường gặp khó khăn do thiếu lực đối kháng (traction/counter-traction) cần thiết, dễ dẫn đến mất tính toàn vẹn của túi bao. Laser femtosecond cho phép thực hiện xé bao trong môi trường buồng kín (closed chamber), không yêu cầu lực đối kháng, ngay cả khi có các sợi dịch kính (vitreous tags) trong tiền phòng. Ngoài ra, việc cắt nhân sẵn (pre-chopped nucleus) bằng laser giúp giảm đáng kể sự xáo trộn cơ học, từ đó giảm áp lực lên hệ thống dây chằng treo thủy tinh thể (zonules) vốn đã bị tổn thương.

Kỹ thuật giải áp dịch kính và quản lý trong phẫu thuật

Giải áp dịch kính (vitreous decompression) được thực hiện thông qua đường pars plana bằng cách đặt valve trocar quanh vùng khuyết dây chằng. Kỹ thuật này giúp giảm áp lực dịch kính phía sau, tạo không gian làm việc an toàn và ổn định tiền phòng. Trong quá trình phẫu thuật, việc sử dụng triamcinolone giúp nhuộm và nhận diện các sợi dịch kính để cắt bỏ chính xác. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ như vòng căng bao (Capsular Tension Ring - CTR) và móc giữ bao (capsular hooks) để cố định túi bao, ngăn ngừa sự di lệch hoàn toàn vào khoang dịch kính. Việc sử dụng thấu kính ba mảnh (three-piece lens) được ưu tiên hơn thấu kính một mảnh nhờ thiết kế haptics giúp hỗ trợ ổn định túi bao tốt hơn.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Đối tượng nghiên cứuBệnh nhân nam, 44 tuổi, không đái tháo đường, chấn thương gây bán trật thủy tinh thể
Đặc điểm lâm sàngBán trật thủy tinh thể 6 giờ, phacodonesis, xơ cứng nhân độ 3
Kỹ thuật hỗ trợLaser femtosecond, CTR, giải áp dịch kính pars plana
Thiết bị laserCatalys system
Loại thủy tinh thểThủy tinh thể ba mảnh (three-piece lens)
Bình luận: Kỹ thuật này tận dụng ưu thế của laser femtosecond để tạo capsulotomy chính xác trong điều kiện túi bao không ổn định. Việc kết hợp giải áp dịch kính pars plana là một chiến lược chủ động để kiểm soát áp lực dịch kính, vốn là yếu tố nguy cơ chính gây biến chứng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể bán trật. Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
  • Sử dụng cài đặt phaco với lưu lượng thấp (low fluid settings) để ngăn chặn sự dội ngược dịch (surge) vào khoang dịch kính.
  • Sử dụng chất nhầy (OVD) để chèn ép (tamponade) vùng khuyết dây chằng trước khi thực hiện các bước phẫu thuật tiếp theo.
  • Thực hiện xé bao tùy chỉnh (customized capsulorhexis) dựa trên hình ảnh quét của hệ thống laser để tối ưu hóa vị trí bao.
  • Sử dụng triamcinolone để nhuộm và loại bỏ hoàn toàn các sợi dịch kính trong tiền phòng trước khi kết thúc phẫu thuật.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Mahipal S. Sachdev, 2026, Managing a Subluxated Lens with a Femto, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: 8QHvziUJU7I.

Xem thêm