Tại hội thảo AIOC2026, Dr. Haripriya Aravind đã trình bày các chiến lược quản lý đục thủy tinh thể cứng có bán trật (subluxated cataracts) nhằm tối ưu hóa kết quả phẫu thuật. Việc xử lý các trường hợp này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hỗ trợ túi bao và kiểm soát các thông số phẫu thuật để tránh biến chứng.
Nguyên tắc hỗ trợ túi bao
Khi đối mặt với thủy tinh thể bán trật, mục tiêu hàng đầu là duy trì sự ổn định của túi bao. Tác giả khuyến cáo sử dụng móc giữ bao (capsule hooks) để hỗ trợ túi bao ở phía trước và vòng căng bao (capsular tension ring - CTR) để hỗ trợ từ phía xích đạo (equator). Việc thực hiện phẫu thuật phacoemulsification (phaco) cần được tiến hành ở chế độ "slow motion" với buồng tiền phòng ổn định. Nếu có tình trạng mất dịch kính (vitreous loss) ngay từ đầu, phẫu thuật viên cần xử lý bằng cắt dịch kính trước khi bắt đầu phaco. Mục tiêu xuyên suốt là tránh sa dịch kính trong quá trình phẫu thuật.
Kỹ thuật phaco trên thủy tinh thể cứng
Đối với thủy tinh thể quá chín (hypermature lens), mật độ nhân thường rất cao và các sợi nhân bị nén chặt. Kỹ thuật hiệu quả nhất là kỹ thuật chẻ nhân (chop technique). Tác giả nhấn mạnh việc cần có độ bám sâu (deep purchase) để chẻ nhân hiệu quả. Việc sử dụng dụng cụ chẻ nhân (chopper) như Mohan Rajan's chopper giúp thực hiện thao tác này tốt hơn. Cần lưu ý để lộ đầu tip phaco nhiều hơn bằng cách rút bớt vỏ (sleeve) để tăng hiệu quả. Trong quá trình chẻ nhân, cần giữ nhân từ phía bên của đầu tip phaco để có độ bám tốt hơn, sau đó thực hiện chẻ nhỏ (subchop) để giảm năng lượng sử dụng, từ đó giảm thiểu tổn thương nội mô giác mạc.
Quản lý bán trật và đặt vòng căng bao
Khi có bán trật, việc tạo đường xé bao (rhexis) nên hơi lệch về phía các dây chằng (zonules) còn nguyên vẹn để tận dụng lực đối kháng. Móc giữ bao được sử dụng để hỗ trợ túi bao. Đối với các trường hợp bán trật nặng, Cionni ring là lựa chọn tối ưu. Cionni ring được cố định vào củng mạc bằng chỉ 9-0 prolene. Tác giả lưu ý rằng ngay cả khi đã đặt CTR hoặc Cionni ring, túi bao vẫn có thể còn hơi lỏng lẻo, do đó việc sử dụng thêm móc giữ bao là cần thiết để ổn định túi bao trước khi đặt IOL. Đối với các trường hợp bán trật quá nặng, phẫu thuật SICS (Small Incision Cataract Surgery) có thể là một lựa chọn thay thế an toàn hơn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Kỹ thuật phaco | Slow motion phacoemulsification |
| Hỗ trợ túi bao | Móc giữ bao (capsule hooks) và vòng căng bao (CTR) |
| Vật liệu cố định Cionni ring | Chỉ 9-0 prolene |
| Kích thước vết mổ cho Cionni ring | 2.8 mm |
| Kỹ thuật thay thế | SICS (Small Incision Cataract Surgery) |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá thể hóa kỹ thuật dựa trên mức độ bán trật và độ cứng của nhân. Việc sử dụng móc giữ bao trước khi đặt CTR là một kinh nghiệm thực hành quan trọng giúp giảm thiểu stress lên dây chằng còn lại. Hạn chế của báo cáo là không cung cấp dữ liệu định lượng về kết quả thị lực hoặc tỷ lệ biến chứng cụ thể.
- Luôn sử dụng móc giữ bao trước khi đặt vòng căng bao (CTR) để ổn định túi bao.
- Thực hiện xé bao (rhexis) lệch về phía dây chằng còn nguyên vẹn để tận dụng lực đối kháng.
- Sử dụng kỹ thuật chẻ nhân (chop technique) với độ bám sâu để giảm năng lượng phaco.
- Sử dụng chất nhầy (viscoelastic) như chondroitin sulfate để bảo vệ nội mô và tránh sa dịch kính.
- Cân nhắc SICS trong các trường hợp đục thủy tinh thể cứng và bán trật nặng nếu phẫu thuật viên đã được đào tạo.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Haripriya Aravind, 2026, Management of Subluxated Hard Cataracts, AIOC2026 IC66, https://www.youtube.com/watch?v=c1iwEG-PzEc