Tối ưu hóa sự thoải mái trong thủ thuật nhãn khoa nhi

Bs Ngô Hữu Thế
11.10.26
Last Updated

Webinar #9, Season 6 của WSPOS (2025) tập trung vào việc cải thiện trải nghiệm thủ thuật cho bệnh nhi, nhấn mạnh rằng sự thoải mái trong thủ thuật là yếu tố then chốt để duy trì lòng tin của trẻ và gia đình vào hệ thống y tế. Các chuyên gia nhấn mạnh việc thay đổi ngôn ngữ, tư thế thoải mái và trao quyền cho trẻ thông qua các lựa chọn nhỏ là những chiến lược quan trọng để giảm bớt lo âu.

Tầm quan trọng của sự thoải mái trong thủ thuật

Các thủ thuật nhãn khoa nhi, dù được coi là "nhỏ" về mặt kỹ thuật, có thể gây ra gánh nặng tâm lý đáng kể. Việc sử dụng các biện pháp cưỡng chế (restraint) thường dẫn đến đau đớn và sợ hãi, tạo ra một chu kỳ tiêu cực khiến trẻ mất lòng tin vào y tế. Tác giả nhấn mạnh khái niệm transient empathic blindness (mù cảm xúc tạm thời), nơi nhân viên y tế có xu hướng phớt lờ nỗi đau của trẻ khi thủ thuật là cần thiết về mặt y khoa. Việc áp dụng traumafree care (chăm sóc không sang chấn) giúp đảm bảo thủ thuật thành công và duy trì sự hợp tác lâu dài.

Chiến lược giảm lo âu và tăng cường hợp tác

Việc quản lý lo âu bao gồm các chiến lược giảm đau và giảm sợ hãi. Nhân viên y tế cần phát triển sự kiên nhẫn, tôn trọng khoảng cách cá nhân và tạo sự dự đoán (predictability) bằng cách thông báo trước cho trẻ. Các kỹ thuật như guided imagination (tưởng tượng có hướng dẫn), thực tế ảo (virtual reality) và thôi miên y khoa (medical hypnosis) là những công cụ hỗ trợ hiệu quả. Ngoài ra, việc chuẩn bị cho trẻ thông qua các chương trình dựa trên trò chơi (play-based practice) giúp trẻ làm quen với thiết bị và quy trình, từ đó xây dựng sự tự tin và khả năng làm chủ tình huống.

Quản lý sự lo âu của phụ huynh và gia đình

Phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa cảm xúc của trẻ. Sự lo âu của cha mẹ có thể truyền sang con cái, do đó việc chuẩn bị cho phụ huynh cũng quan trọng như chuẩn bị cho trẻ. Nhân viên y tế cần giáo dục phụ huynh về lợi ích của việc thực hành tại nhà và cách sử dụng ngôn ngữ tích cực. Việc cho phép trẻ lựa chọn các yếu tố nhỏ (như chọn bài hát, chọn tư thế ngồi) giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và kiểm soát hơn trong môi trường y tế.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu IOP25 trẻ, 50 mắt
Liều ketamine bolus2 mg/kg
Liều ketamine duy trì4 mg/kg/giờ
Thời gian duy trì ketamine15 phút
Thời gian IOP trở về baseline8 phút
Mean IOP sau induction SIBO3.68 mmHg
Bình luận: Các chiến lược được trình bày tập trung vào việc thay đổi tư duy từ "cưỡng chế" sang "hợp tác". Hạn chế lớn nhất là sự thiếu hụt các thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên (randomized trials) quy mô lớn để chứng minh hiệu quả của các kỹ thuật tâm lý này, tuy nhiên, các bằng chứng quan sát và kinh nghiệm lâm sàng từ các trung tâm lớn cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong sự hợp tác của trẻ.
  • Thay đổi ngôn ngữ: Sử dụng từ ngữ tích cực, tránh gợi ý về nỗi đau (ví dụ: thay vì nói "không đau", hãy nói "cảm giác sẽ khác").
  • Tạo sự dự đoán: Giải thích từng bước thủ thuật cho trẻ và phụ huynh bằng ngôn ngữ phù hợp với độ tuổi.
  • Tư thế thoải mái: Ưu tiên cho trẻ ngồi trong lòng phụ huynh hoặc các tư thế ôm thay vì nằm ngửa cưỡng chế.
  • Chuẩn bị trước: Sử dụng các tài liệu hướng dẫn, video hoặc trò chơi mô phỏng tại nhà trước khi đến khám.
  • Phản hồi sau thủ thuật: Dành thời gian để trẻ và phụ huynh phản hồi, giúp xây dựng lòng tin cho lần khám tiếp theo.

Tài liệu tham khảo:

WSPOS, 2025, WSPOS Worldwide Webinars - Webinar #9, Season 6 - Procedural Comfort in Paediatric Ophthalmology, WSPOS Official, Video ID: eynjeGu61s0.

Xem thêm