Tranh luận về phẫu thuật đục thủy tinh thể tại World Ophthalmology Congress (WOC) 2023

Bs Ngô Hữu Thế
23.10.26
Last Updated

Phiên thảo luận tại World Ophthalmology Congress (WOC) 2023 đã tập trung vào các chủ đề gây tranh cãi trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, bao gồm lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo (IOL) và phẫu thuật đục thủy tinh thể hai mắt liên tiếp ngay lập tức (ISBCS). Các chuyên gia đã trình bày dữ liệu về hiệu quả, độ an toàn và các thách thức lâm sàng trong thực hành hiện đại.

Tranh luận về IOL đa tiêu cự so với đơn tiêu cự monovision

Dr. John Chang đã trình bày về ưu thế của IOL đa tiêu cự (multifocal IOLs) so với monovision. Mặc dù monovision có ưu điểm về chi phí và sự đa dạng của các loại thấu kính, nó làm giảm độ nhạy tương phản (contrast sensitivity) hai mắt và có thể gây khó chịu do chứng bất đồng khúc xạ (anisometropia). Nghiên cứu của Hayashi trên 35 bệnh nhân cho thấy monovision thành công khi đạt thị lực gần binocular J3 và thị lực xa 20/25 hoặc tốt hơn, với độ chênh lệch khúc xạ giữa hai mắt là -1.5 diopter. Tuy nhiên, IOL đa tiêu cự hiện nay, đặc biệt là các loại trifocal, mang lại sự độc lập về kính (spectacle independence) cao hơn mà không làm giảm thị lực lập thể (stereo acuity). Dữ liệu từ 21 bệnh nhân sử dụng IOL ZMB (cộng 4) với monovision trên mắt không ưu thế cho thấy sự hài lòng đạt 4.4/5, với 100% độc lập kính.

Phẫu thuật đục thủy tinh thể hai mắt liên tiếp ngay lập tức (ISBCS)

Dr. Bita Manzori đã bảo vệ quan điểm về ISBCS như một bước tiến hóa trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, giúp tối ưu hóa nguồn lực y tế. ISBCS loại bỏ hai bước trong quy trình truyền thống, tăng công suất ngoại trú và giảm thời gian chờ đợi cho bệnh nhân. Một nghiên cứu cho thấy ISBCS tăng hiệu quả phòng mổ khoảng 15%, cho phép thực hiện thêm một ca phẫu thuật trên mỗi danh sách bệnh nhân. Về rủi ro, nguy cơ viêm nội nhãn (endophthalmitis) được ước tính là dưới 1 trong 100 triệu ca với kỹ thuật vô khuẩn đúng và sử dụng kháng sinh nội nhãn. Nguyên tắc quan trọng nhất của ISBCS là coi mỗi mắt là một quy trình độc lập, với việc thay găng, áo choàng và sử dụng bộ dụng cụ từ chu kỳ tiệt khuẩn khác nhau cho mắt thứ hai.

Phẫu thuật đục thủy tinh thể hỗ trợ bằng laser (FLACS)

Dr. Tim Schultz đã thảo luận về vai trò của laser femtosecond trong phẫu thuật đục thủy tinh thể. Laser không phải là một cỗ máy tự động hoàn toàn mà là một công cụ phẫu thuật đòi hỏi sự tối ưu hóa cài đặt. Trong nghiên cứu trên 100 mắt trẻ em, công thức Bochum đã được phát triển để tính toán đường kính bao trước (capsulotomy) chính xác. Đối với các ca khó như đục thủy tinh thể trắng, laser giúp giảm áp lực nội bao trước khi thực hiện các bước tiếp theo. Mặc dù một số nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về kết quả lâm sàng giữa FLACS và phẫu thuật phaco truyền thống, laser mang lại lợi thế trong việc kiểm soát các ca phức tạp và giảm năng lượng siêu âm cần thiết.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu Hayashi35 bệnh nhân
Tỷ lệ độc lập kính (IOL đa tiêu cự)100%
Điểm hài lòng bệnh nhân (IOL đa tiêu cự)4.4/5
Tăng hiệu quả phòng mổ với ISBCS15%
Nguy cơ viêm nội nhãn (ISBCS)< 1 trong 100 triệu
Cỡ mẫu nghiên cứu trẻ em (FLACS)> 100 mắt
Bình luận: Thông tin theo WOC, 2023; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các tranh luận về ISBCS và FLACS phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý nguồn lực và công nghệ. Cần lưu ý rằng việc áp dụng ISBCS đòi hỏi quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt để tránh rủi ro thảm họa cho cả hai mắt. Đối với FLACS, lợi ích lâm sàng vượt trội so với phaco truyền thống vẫn là chủ đề cần thêm các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng (RCT) quy mô lớn hơn để khẳng định.
  • Ưu tiên cá thể hóa lựa chọn IOL dựa trên nhu cầu thị giác và lối sống của bệnh nhân.
  • Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vô khuẩn riêng biệt cho từng mắt khi thực hiện ISBCS.
  • Sử dụng các công thức tính toán chuyên biệt (như công thức Bochum) cho các ca phẫu thuật đục thủy tinh thể phức tạp hoặc ở trẻ em.
  • Cân nhắc kỹ lưỡng chi phí-hiệu quả khi triển khai công nghệ laser femtosecond trong thực hành thường quy.
  • Đánh giá kỹ các yếu tố nguy cơ (như bệnh lý giác mạc, nguy cơ bong võng mạc) trước khi quyết định phẫu thuật hai mắt cùng lúc.

Tài liệu tham khảo:

World Ophthalmology Congress (WOC), 2023, Cataract Surgery Debates, Maestro Lectures, Video ID: 0jdTh9-kFks.

Xem thêm