Ứng dụng mô hình đào tạo mô phỏng trong nhãn khoa tại Shankara

Bs Ngô Hữu Thế
31.10.26
Last Updated

Tại hội thảo AIOC2026, báo cáo GP61 đã trình bày hành trình tích hợp đào tạo dựa trên mô phỏng (simulation-based training) tại mạng lưới 14 bệnh viện mắt Shankara, Ấn Độ, nơi thực hiện khoảng 3 triệu ca phẫu thuật miễn phí cho người có hoàn cảnh khó khăn. Với lưu lượng hàng năm khoảng 240.000 ca phẫu thuật, 33 học viên DNB (Diplomate of National Board) và 140 nghiên cứu sinh, đơn vị đã đối mặt với thách thức cân bằng giữa nhu cầu đào tạo an toàn cho học viên và yêu cầu chất lượng điều trị cho bệnh nhân trong các chương trình chăm sóc mắt cộng đồng.

Bối cảnh và thách thức trong đào tạo phẫu thuật

Mô hình đào tạo truyền thống thường đặt học viên vào tình thế lo ngại về biến chứng phẫu thuật, đặc biệt trong phẫu thuật đục thủy tinh thể (cataract surgery) với các mục tiêu như đặt thủy tinh thể nhân tạo (IOL) đúng túi, đảm bảo giác mạc trong và thị lực 6/6. Từ góc độ bệnh nhân, đặc biệt trong các chương trình tiếp cận cộng đồng (outreach eye care program) nơi bệnh nhân di chuyển từ 150 đến 300 km, việc tái khám là một gánh nặng kinh tế và tâm lý lớn. Người quản lý chương trình phải đối mặt với áp lực hoàn thành danh sách 120 ca phẫu thuật mỗi ngày, đòi hỏi quy trình vận hành phòng mổ (OT) tối ưu. Sự chuyển dịch từ mô hình Halstedian (see one, do one, teach one) sang đào tạo mô phỏng trở nên cấp thiết, đặc biệt sau khi đại dịch COVID-19 làm gián đoạn việc tiếp cận bệnh nhân trực tiếp.

Phát triển hệ thống mô phỏng và công nghệ hỗ trợ

Đơn vị đã cải tiến hệ thống RETEYE để mô phỏng các tình trạng võng mạc khác nhau bằng cách in ấn và cắt các mẫu bệnh lý, cho phép học viên thực hành khám đáy mắt (fundus examination) với độ chân thực cao. Ngoài ra, việc đầu tư vào các hệ thống mô phỏng như Help PC simulator (từ năm 2022) cung cấp phản hồi thời gian thực (real-time feedback) thông qua các tay cầm haptic (haptic hand pieces). Hệ thống này cho phép giám sát từ xa thông qua TeamViewer, giúp các chuyên gia hỗ trợ kỹ thuật kịp thời. Đơn vị cũng tích hợp các mô hình thực tế ảo (VR) từ Fundamental XR và các mô hình giải phẫu mắt cho phẫu thuật xâm lấn tối thiểu (MIGS) từ Prasanna, tạo ra một trung tâm đào tạo kỹ thuật số toàn diện.

Kết quả và ứng dụng lâm sàng

Việc áp dụng mô hình mô phỏng đã giúp cải thiện đáng kể sự tự tin của học viên, đặc biệt là những người gặp khó khăn trong quá trình đào tạo thực tế. Đơn vị đã thực hiện task shifting (chuyển giao nhiệm vụ) bằng cách đào tạo các chuyên viên khúc xạ (optometrists) trở thành người hướng dẫn, giúp giảm tải cho các bác sĩ nhãn khoa chính. Hiện tại, 107 phòng mổ đã được kết nối để ghi hình và phân tích dữ liệu phẫu thuật. Các thuật toán AI đang được thử nghiệm để dự đoán các giai đoạn của phẫu thuật SICS (Small Incision Cataract Surgery), cũng như dự báo các biến chứng như rách bao sau (PCR) và sa mống mắt (iris prolapse).

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Số lượng bệnh viện14 bệnh viện
Số ca phẫu thuật hàng năm240.000 ca
Số học viên DNB hàng năm33 học viên
Số nghiên cứu sinh hàng năm140 nghiên cứu sinh
Tổng số học viên đã đào tạo202 học viên
Số phòng mổ kết nối107 phòng mổ
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026 (2026); đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Việc sử dụng mô phỏng trong đào tạo phẫu thuật nhãn khoa là xu hướng tất yếu để giảm thiểu rủi ro cho bệnh nhân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mô phỏng chỉ là bước đệm; việc chuyển đổi từ mô phỏng sang phẫu thuật trên người thật vẫn đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ của phẫu thuật viên chính. Các hạn chế về chi phí đầu tư thiết bị và tính sẵn có của các mô hình VR cần được cân nhắc tùy theo điều kiện của từng cơ sở y tế.
  • Tích hợp đào tạo mô phỏng bắt buộc trong 2-3 tháng đầu cho nghiên cứu sinh.
  • Sử dụng task shifting để tối ưu hóa nguồn lực đào tạo bằng cách đào tạo chuyên viên khúc xạ làm người hướng dẫn.
  • Kết hợp đa dạng các loại hình mô phỏng (VR, mô hình in 3D, mô phỏng haptic) để tối ưu hóa kỹ năng phẫu thuật.
  • Tận dụng các tài nguyên miễn phí (như phần mềm sàng lọc ROP của American Academy) để nâng cao năng lực chẩn đoán.
  • Xây dựng hệ thống ghi hình và phân tích dữ liệu phẫu thuật để cải thiện chất lượng đào tạo liên tục.

Tài liệu tham khảo:

Murali Kousik, 2026, AIOC2026 GP61 Ground Report Simulation, AIOS Editor Proceedings 3, Video ID: ORK7ebqCY-U.

Xem thêm