Trong chương trình Inside Intrepid năm 2026, các chuyên gia đã thảo luận về việc thay đổi mô hình điều trị Glaucoma, trong đó Laser Trabeculoplasty chọn lọc (SLT) được xem xét như một lựa chọn điều trị hàng đầu thay vì chỉ là liệu pháp bổ trợ. Dữ liệu từ các nghiên cứu lâm sàng quan trọng đã hỗ trợ việc chuyển dịch này trong thực hành nhãn khoa hiện đại.
Vai trò của SLT trong điều trị Glaucoma
Theo các chuyên gia, SLT đã chuyển dịch từ vị thế là liệu pháp hàng thứ hai sau khi đã tối ưu hóa thuốc nhỏ mắt sang vị thế là liệu pháp hàng đầu (first-line therapy). Sự thay đổi này dựa trên bằng chứng từ các nghiên cứu như LiGHT trial, cho thấy SLT không chỉ có thể mà nên được đề xuất như một lựa chọn đầu tay. Đối với những bệnh nhân có áp lực nội nhãn (IOP) nền cao, SLT là một lựa chọn hiệu quả. Ngoài ra, SLT cũng có thể được cân nhắc như một lựa chọn thứ hai thay vì phải tăng thêm số lượng thuốc nhỏ mắt (stacking meds), giúp giảm gánh nặng tuân thủ điều trị cho bệnh nhân.
Dữ liệu lâm sàng và hiệu quả điều trị
Dữ liệu từ nghiên cứu LiGHT trial kéo dài 6 năm cho thấy tỷ lệ tiến triển bệnh là 19,5% ở nhóm điều trị bằng SLT so với 27% ở nhóm điều trị bằng thuốc nhỏ mắt. Các yếu tố dự đoán thành công của SLT bao gồm áp lực nội nhãn trước laser (pre-laser IOP) cao và số lượng thuốc nhỏ mắt bệnh nhân đang sử dụng thấp. SLT thường mang lại hiệu quả giảm IOP từ 20% đến hơn 30% ở những bệnh nhân có áp lực nền từ 22-25 mmHg. Hiệu quả của SLT thường kéo dài trung bình từ 3 đến 7 năm, và một ưu điểm quan trọng là khả năng lặp lại (repeatability) của thủ thuật này khi hiệu quả giảm dần theo thời gian.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ tiến triển (SLT) | 19,5% (dữ liệu 6 năm LiGHT trial) |
| Tỷ lệ tiến triển (Thuốc) | 27% (dữ liệu 6 năm LiGHT trial) |
| Thời gian duy trì hiệu quả | 3 đến 7 năm (trung bình) |
| Tỷ lệ đáp ứng điều trị | 85% |
Bình luận: Các chuyên gia nhấn mạnh rằng dù SLT là một công cụ mạnh mẽ, việc theo dõi sau phẫu thuật vẫn rất quan trọng để phát hiện các biến chứng hiếm gặp như tăng nhãn áp cấp tính (IOP spike) hoặc phản ứng viêm. Hạn chế của tài liệu này là tính chất thảo luận chuyên gia, không phải là một báo cáo kết quả nghiên cứu gốc, do đó cần thận trọng khi áp dụng các con số về thời gian duy trì hiệu quả vào từng bệnh nhân cụ thể.
Công nghệ Direct SLT (DSLT)
Direct SLT (DSLT) là một dạng công nghệ mới hơn, thực hiện thủ thuật qua vùng rìa giác mạc (limbus) mà không cần sử dụng kính tiếp xúc (lens). Dữ liệu từ Glorious trial so sánh DSLT với SLT truyền thống cho thấy SLT truyền thống có hiệu quả giảm IOP tốt hơn khoảng 1-2 mmHg tại thời điểm 6 tháng, tuy nhiên tại thời điểm 1 năm, hiệu quả giữa hai phương pháp khá tương đương. DSLT mang lại ưu thế về quy trình (clinic flow) và sự thoải mái cho bệnh nhân do thời gian thực hiện nhanh (khoảng 2,5 giây mỗi mắt) và không cần kính tiếp xúc. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng DSLT vẫn chưa phải là tiêu chuẩn chăm sóc (standard of care) và cần thêm thời gian để đánh giá đầy đủ hiệu quả dài hạn.
- Cân nhắc SLT như một lựa chọn điều trị hàng đầu cho bệnh nhân Glaucoma mới chẩn đoán.
- Tận dụng khả năng lặp lại của SLT khi hiệu quả giảm dần sau 3-7 năm.
- Theo dõi sát áp lực nội nhãn sau thủ thuật để phát hiện sớm các đợt tăng nhãn áp cấp tính.
- Đối với DSLT, cần lưu ý hiệu quả có thể chậm hơn và cần thêm thời gian để tối ưu hóa kỹ thuật thực hiện.
- Duy trì mối quan hệ hợp tác giữa bác sĩ khúc xạ và bác sĩ nhãn khoa để đảm bảo bệnh nhân được tiếp cận SLT kịp thời.
Tài liệu tham khảo:
Nate Lighheiser, Justin Schweitzer, 2026, Reframing SLT as a First Line Glaucoma Therapy, Inside Intrepid, Eyes On Eyecare - Optometry, Video ID: osHcH03bDmA.