Xây dựng trung tâm điều phối CSSD: Quy trình khử khuẩn và kiểm soát nhiễm khuẩn

Bs Ngô Hữu Thế
21.10.26
Last Updated

Bài giảng tại AIOC2026 (IC489) của Dr. Niranjan Karthik trình bày về việc thiết lập trung tâm điều phối CSSD (Central Sterile Supply Department) nhằm đảm bảo quy trình khử khuẩn hiệu quả trong bệnh viện. Việc xây dựng CSSD không đạt chuẩn có thể dẫn đến các sai sót trong quy trình, gây ra các biến chứng nhiễm trùng và rủi ro pháp lý cho cơ sở y tế.

Nguyên tắc luồng công việc một chiều (Unidirectional Workflow)

Cốt lõi của bất kỳ CSSD nào là thiết lập luồng công việc một chiều, bao gồm ba khu vực chính: vùng đỏ (vùng bẩn), vùng xanh dương (vùng sạch) và vùng xanh lá (vùng vô khuẩn). Vùng đỏ là nơi tiếp nhận các dụng cụ nhiễm khuẩn, bao gồm dụng cụ phẫu thuật, bao bì thủy tinh và các thiết bị y tế tái sử dụng. Nguyên tắc quan trọng nhất là sự phân tách nghiêm ngặt giữa vùng bẩn và vùng sạch, đồng thời hạn chế tối đa sự di chuyển của nhân sự và vật liệu giữa các khu vực này để tránh nhiễm chéo.

Phân loại và xử lý dụng cụ theo Spaulding Classification

Việc xử lý dụng cụ dựa trên Spaulding classification (phân loại Spaulding) để xác định mức độ khử khuẩn cần thiết. Các thiết bị nguy cơ cao (critical devices) sử dụng trong các bộ phận cơ thể vô khuẩn yêu cầu tiệt khuẩn hoàn toàn. Các thiết bị nguy cơ trung bình (semi-critical devices) tiếp xúc với niêm mạc yêu cầu khử khuẩn mức độ cao (high-level disinfection). Các thiết bị nguy cơ thấp (non-critical devices) tiếp xúc với da lành yêu cầu khử khuẩn mức độ thấp (low-level disinfection). Việc lựa chọn phương pháp đóng gói phải phù hợp với loại dụng cụ và phương pháp tiệt khuẩn được áp dụng.

Kiểm soát môi trường và Sterility Assurance Levels (SAL)

Sterility assurance levels (SAL) là khái niệm nền tảng trong tiệt khuẩn, biểu thị xác suất còn lại một vi sinh vật sống sót trên sản phẩm sau khi tiệt khuẩn, với mục tiêu là dưới 10^-6. Để đạt được điều này, cần kiểm soát môi trường nghiêm ngặt: nhiệt độ từ 18 đến 24°C, độ ẩm từ 35 đến 70%, cùng với hệ thống HVAC và lọc HEPA để duy trì áp suất âm tại vùng khử khuẩn và áp suất dương tại khu vực lưu trữ vô khuẩn.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Phân bổ diện tích vùng đỏ35%
Phân bổ diện tích vùng xanh dương35%
Phân bổ diện tích vùng xanh lá20%
Phân bổ diện tích khu vực hỗ trợ10%
Nhiệt độ lý tưởng18 đến 24°C
Độ ẩm lý tưởng35 đến 70%
Mục tiêu SALdưới 10^-6
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì áp suất và phân vùng, tuy nhiên cần lưu ý rằng các thông số về diện tích chỉ mang tính chất tham khảo và cần điều chỉnh theo quy mô thực tế của từng bệnh viện. Góc nhìn nhãn khoa (biên tập bổ sung, cần kiểm chứng): Trong nhãn khoa, các dụng cụ như phaco probe có cấu trúc lòng ống (lumens) phức tạp, đòi hỏi sự chú trọng đặc biệt vào các test như Helix test để đảm bảo hơi nước thâm nhập hiệu quả vào các kênh hẹp.

Giám sát và đảm bảo chất lượng

Việc giám sát chất lượng bao gồm các chỉ số vật lý, hóa học và sinh học. Bowie-Dick test được sử dụng để kiểm tra độ kín của chân không, trong khi Helix test hữu ích cho các thiết bị rỗng như phaco probe. Chỉ số sinh học sử dụng Bacillus stearothermophilus, một trong những vi sinh vật kháng nhiệt mạnh nhất, để xác nhận hiệu quả tiệt khuẩn. Các lỗi thường gặp bao gồm quá tải, chất lượng hơi nước kém và kỹ thuật đóng gói không đúng cách. Việc duy trì hồ sơ tài liệu (documentation) đầy đủ cho mọi lô tiệt khuẩn là bắt buộc để truy xuất nguồn gốc khi có sự cố nhiễm trùng.

  • Thiết lập luồng công việc một chiều nghiêm ngặt giữa vùng bẩn và vùng sạch.
  • Áp dụng phân loại Spaulding để xác định mức độ khử khuẩn cho từng loại dụng cụ.
  • Duy trì hồ sơ logbook chi tiết cho mọi chu kỳ tiệt khuẩn để phục vụ truy xuất nguồn gốc.
  • Đảm bảo kiểm soát môi trường (nhiệt độ, độ ẩm, áp suất) tại các khu vực lưu trữ.
  • Đào tạo nhân viên định kỳ để giảm thiểu sai sót do yếu tố con người.

Tài liệu tham khảo:

Dr. Niranjan Karthik, 2026, Disinfecting Systems Your Cssd Command Center Building Sy, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: 981nXFry1U4.

Xem thêm