Bài giảng tại hội thảo AIOC2026 (IC527) của Dr. D. Ramamurthy tập trung vào các chiến lược lâm sàng để quản lý bệnh nhân không hài lòng sau phẫu thuật khúc xạ, bao gồm SMILE và LASIK. Việc tiếp cận các biến chứng hậu phẫu đòi hỏi sự kết hợp giữa đánh giá hình thái học, phân tích dữ liệu phẫu thuật ban đầu và các can thiệp điều chỉnh kịp thời để cải thiện thị lực và sự hài lòng của bệnh nhân.
Xử trí sai số khúc xạ tồn dư sau SMILE
Khi xuất hiện sai số khúc xạ tồn dư sau phẫu thuật SMILE (Small Incision Lenticule Extraction), các bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp nâng cao (enhancement). Trước khi phần mềm Circle trở nên phổ biến, phương pháp thường dùng là PRK (Photorefractive Keratectomy) đơn giản, trong đó biểu mô được loại bỏ và sử dụng mitomycin C trong 30 giây để giảm nguy cơ xơ hóa. Hiện nay, việc chuyển đổi cap của SMILE thành vạt (flap) là một lựa chọn khả thi bằng cách nạp các thông số cụ thể vào phần mềm để thực hiện cắt vạt. Tuy nhiên, tác giả bày tỏ quan ngại về mặt cơ sinh học khi việc nâng vạt có thể làm yếu giác mạc hơn so với PRK, mặc dù chưa có bằng chứng khoa học cụ thể xác nhận giả thuyết này.
Quản lý mảnh lenticule còn sót lại
Việc phát hiện mảnh lenticule còn sót lại (retained lenticule segment) là nguyên nhân quan trọng gây ra sự không hài lòng của bệnh nhân. Trong một ca lâm sàng cụ thể, bệnh nhân có sai số khúc xạ -1.5 diopter ở cả hai mắt, sau phẫu thuật xuất hiện hình ảnh "bow tie" trên bản đồ địa hình giác mạc. Việc tiêm triamcinolone acetonide giúp làm nổi bật mảnh lenticule còn sót lại trong vùng đồng tử, cho phép phẫu thuật viên loại bỏ chính xác mảnh mô này. Kết quả sau khi loại bỏ mảnh lenticule là thị lực đạt 6/6 và các dấu hiệu bất thường trên địa hình giác mạc biến mất hoàn toàn theo thời gian.
Iatrogenic ectasia và các biến chứng khác
Giãn lồi giác mạc do thầy thuốc (iatrogenic ectasia) sau SMILE là biến chứng cực kỳ hiếm gặp. Tác giả báo cáo một trường hợp bệnh nhân được điều trị -8.5 diopter, sau 4 năm quay lại với tình trạng giãn lồi giác mạc. Phác đồ xử trí bao gồm phẫu thuật đặt vòng nội mô (intact procedure) kết hợp với cross-linking (CXL). Kết quả sau 1 năm theo dõi, thị lực tốt nhất có chỉnh kính (BCVA) cải thiện lên 6/6. Đối với tình trạng tăng sinh biểu mô (epithelial ingrowth) sau SMILE, phương pháp xử trí là nạo bỏ vùng biểu mô và sử dụng cồn 20% để tiêu diệt tế bào biểu mô, thay vì dùng mitomycin C.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian dùng mitomycin C | 30 giây |
| Nồng độ cồn dùng trong tăng sinh biểu mô | 20% |
| Thời gian đặt BCL (bandage contact lens) | 3 ngày |
| Lượng dịch rửa interface | 0.2 - 0.5 ml |
Bình luận: Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xem lại video phẫu thuật gốc khi nghi ngờ có mảnh lenticule sót. Việc sử dụng triamcinolone acetonide là một kỹ thuật hữu ích để làm rõ các mảnh mô trong suốt, tuy nhiên cần thận trọng với các phản ứng viêm tại chỗ. Các quan điểm về cơ sinh học của việc chuyển đổi cap thành vạt vẫn mang tính chất kinh nghiệm cá nhân và cần được kiểm chứng bằng các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn hơn.
- Luôn xem lại video phẫu thuật gốc khi bệnh nhân có kết quả khúc xạ không mong muốn.
- Sử dụng triamcinolone acetonide để hỗ trợ xác định mảnh lenticule còn sót lại trong vùng đồng tử.
- Ưu tiên sử dụng cồn 20% để xử trí tăng sinh biểu mô thay vì mitomycin C.
- Kết hợp cross-linking khi xử trí các trường hợp giãn lồi giác mạc sau phẫu thuật khúc xạ.
- Sử dụng kỹ thuật rửa interface bằng dịch truyền để làm sạch và hỗ trợ làm phẳng các nếp nhăn siêu vi (microstriae) ở lớp Bowman.
Tài liệu tham khảo:
Dr. D. Ramamurthy, 2026, Dealing with the Unhappy/ Dissatisfied Smile/ Lasik Patient, AIOC2026 - IC527, Video ID: jmQKawSwbBE.