Tại hội thảo AIOC2026, phiên IC254 với chủ đề "The Terrific Longest Day in My Retina Practice!" đã trình bày các tình huống lâm sàng phức tạp và cách xử trí trong phẫu thuật võng mạc. Các diễn giả đã chia sẻ kinh nghiệm quản lý các biến chứng như xuất huyết trong mổ, lỗi hệ thống máy phẫu thuật và xử trí dị vật nội nhãn.
Xử trí xuất huyết trong mổ và biến chứng IOL
Trong các ca phẫu thuật võng mạc, xuất huyết trong mổ có thể làm tăng đáng kể thời gian phẫu thuật. Một ca lâm sàng về IOL rơi vào buồng dịch kính cho thấy khi haptic bị kẹt vào mống mắt, việc cố gắng giải phóng có thể gây xuất huyết ồ ạt ở cả tiền phòng và hậu phòng. Tác giả khuyến cáo cần kiên nhẫn, tăng áp lực nội nhãn để cầm máu, dẫn lưu máu và tránh lạm dụng laser nếu không cần thiết. Trong trường hợp này, việc sử dụng iris claw lens đã giúp bệnh nhân đạt thị lực 6/9.
Sáng kiến chiếu sáng nội nhãn bằng điện thoại di động
Khi gặp sự cố hệ thống (system fault) khiến đèn nội nhãn (endoilluminator) không hoạt động và không có máy dự phòng, một giải pháp tình thế đã được áp dụng bằng cách sử dụng đèn từ điện thoại di động. Với cường độ sáng khoảng 20-30 lumens (so với 50 lumens của máy Constellation), ánh sáng từ điện thoại có thể hỗ trợ quan sát buồng dịch kính để xử trí các mảnh nhân còn sót lại. Đây là giải pháp cứu cánh trong tình huống khẩn cấp, tuy nhiên cần lưu ý về cường độ sáng và khả năng quan sát.
Quản lý bong võng mạc và ghép võng mạc tự thân
Đối với các ca bong võng mạc tái phát sau khi lấy dầu silicone, việc sử dụng mảnh ghép võng mạc tự thân (autologous retinal transplant) là một lựa chọn. Trong quá trình phẫu thuật, việc thực hiện retinectomy (cắt võng mạc) dưới không khí giúp kiểm soát tốt hơn phạm vi cắt. Một biến chứng tiềm ẩn là sự di lệch của mảnh ghép do dòng chảy của dịch từ tiền phòng vào hậu phòng trong quá trình rửa tiền phòng. Các chuyên gia thảo luận về việc sử dụng PFCL (perfluorocarbon liquid) như một phương tiện hỗ trợ tạm thời để ổn định mảnh ghép.
Xử trí dị vật nội nhãn phức tạp
Các ca dị vật nội nhãn như mảnh thủy tinh phủ carbon hoặc lông sâu róm (caterpillar hairs) đòi hỏi kỹ thuật lấy dị vật tinh tế. Đối với dị vật lớn, việc sử dụng kỹ thuật bimanual (hai tay) với đèn chandelier tự chế từ ống dẫn sáng dự phòng giúp thao tác dễ dàng hơn. Đối với các dị vật không từ tính hoặc không thể phát hiện qua X-quang do chỉ số mật độ xương thấp, việc phẫu thuật lấy dị vật cần sự tỉ mỉ để tránh gây thêm tổn thương iatrogenic (do thầy thuốc) cho võng mạc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | Tài liệu không nêu |
| Thị lực sau mổ (ca IOL) | 6/9 |
| Thị lực sau mổ (ca bong võng mạc) | 6/18 |
| Cường độ sáng máy Constellation | 50 lumens |
| Cường độ sáng đèn điện thoại | 20-30 lumens |
Bình luận: Các tình huống được trình bày tại AIOC2026 nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ bình tĩnh và khả năng ứng biến trong phẫu thuật võng mạc. Việc sử dụng đèn điện thoại hay tự chế đèn chandelier là các kỹ thuật "fluke" (tình thế), chỉ nên áp dụng khi không còn lựa chọn nào khác và cần cân nhắc kỹ về an toàn. Thông tin theo AIOC2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Giữ bình tĩnh khi gặp sự cố máy móc hoặc biến chứng bất ngờ trong mổ.
- Sử dụng PFCL để ổn định mảnh ghép võng mạc và bảo vệ cực sau.
- Cân nhắc kỹ thuật bimanual khi xử trí dị vật nội nhãn lớn.
- Tránh rửa tiền phòng sau khi đã bơm gas hoặc dầu silicone để ngăn ngừa di lệch IOL hoặc mảnh ghép.
- Sử dụng triamcinolone để nhuộm và làm sạch dịch kính còn sót lại.
Tài liệu tham khảo:
AIOC2026, 2026, IC254 - The Terrific Longest Day in My Retina Practice!, aioseditorproceedings, Video ID: zD5xOc_Pl5Y