Hội nghị AIOC 2026 (GP8) đã trình bày các chiến lược toàn diện trong nhãn khoa, bao gồm tiến bộ trong phẫu thuật khúc xạ, quản lý các ca bệnh hiếm gặp như nhiễm Dirofilaria, các hội chứng phakomatoses và mô hình quản trị y tế Aravind. Các chuyên gia nhấn mạnh sự chuyển dịch từ các phương pháp laser truyền thống sang các thủ thuật dựa trên thấu kính (lens-based procedures) để tối ưu hóa kết quả thị giác.
Công nghệ phẫu thuật khúc xạ hiện đại
Phẫu thuật khúc xạ đã tiến hóa từ phẫu thuật rạch giác mạc (radial keratotomy) trong thế kỷ 20 sang các kỹ thuật laser excimer và chiết tách mô giác mạc (SMILE, SILK, ELITA). Các kỹ thuật này hiện là tiêu chuẩn vàng nhờ tính hiệu quả và chi phí hợp lý. Đối với các trường hợp cận thị nặng hoặc giác mạc mỏng, phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn (phakic IOL) như ICL hoặc IPCL đang trở thành phân khúc phát triển nhanh nhất, với ưu điểm là khả năng đảo ngược và bảo tồn mô giác mạc. Trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, các thấu kính EDOF (Extended Depth of Focus) như Alcon Vivity đang được ưa chuộng hơn các thấu kính đa tiêu cự (trifocal) truyền thống do giảm thiểu hiện tượng chói và quầng (glare and halos), đồng thời duy trì độ nhạy tương phản tốt hơn.
Quản lý nhiễm Dirofilaria và các hội chứng Phakomatoses
Nhiễm Dirofilaria là một bệnh lý zoonotic lây truyền qua muỗi, thường biểu hiện dưới dạng khối u dưới kết mạc. Việc chẩn đoán dựa trên bệnh sử và xác nhận qua giải phẫu bệnh (đặc điểm: đầu tù, đuôi thon, lớp biểu bì đa tầng). Điều trị chủ yếu là phẫu thuật lấy bỏ ký sinh trùng, không có thuốc hóa trị hiệu quả. Ngoài ra, các hội chứng phakomatoses như Neurofibromatosis (NF1, NF2), VHL, Sturge-Weber và Wyburn-Mason syndrome đòi hỏi cách tiếp cận đa chuyên khoa. NF1 được chẩn đoán dựa trên các tiêu chuẩn lâm sàng như đốm cafe-au-lait và u sợi thần kinh. VHL yêu cầu sàng lọc định kỳ (siêu âm bụng, kiểm tra nước tiểu) để phát hiện sớm các khối u ác tính.
Mô hình Aravind và quản lý tuân thủ điều trị
Mô hình Aravind Eye Care được ghi nhận nhờ tính chuẩn hóa và hiệu quả chi phí, sử dụng mô hình trợ giá chéo (cross-subsidy model) để cung cấp dịch vụ cho bệnh nhân nghèo. Hệ thống quản lý bao gồm việc sử dụng MLOPs (Mid-Level Ophthalmic Personnel) chiếm 70% nhân sự để hỗ trợ bác sĩ, giúp tăng năng suất phẫu thuật. Về tuân thủ điều trị trong các bệnh mãn tính như Glaucoma, các chiến lược bao gồm giáo dục bệnh nhân, đơn giản hóa phác đồ dùng thuốc (dùng 1 lần/ngày), sử dụng công nghệ nhắc lịch và cải thiện kỹ thuật nhỏ thuốc. Việc xây dựng mối quan hệ bác sĩ-bệnh nhân thông qua sự đồng cảm và chia sẻ quyết định là yếu tố then chốt để cải thiện kết quả thị giác lâu dài.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tăng trưởng OPD (2004-2023) | Từ 1.6 triệu lên 5.8 triệu lượt |
| Tăng trưởng phẫu thuật (2004-2023) | Từ 2.2 vạn lên 7 vạn ca |
| Tỷ lệ hài lòng bệnh nhân ICL | 99% |
| Tỷ lệ chuyển dịch sang ICL (thị trường Châu Á) | 70-80% |
| Tỷ lệ thâm nhập NF1 | 80% |
| Độ dày tổn thương RCH (VHL) | 1.5-4 mm |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các dữ liệu về mô hình Aravind và quản lý bệnh lý phakomatoses mang tính chất tổng quan từ diễn giả. Cần lưu ý rằng việc lựa chọn giữa phẫu thuật laser và ICL cho cận thị nặng cần cá thể hóa dựa trên độ dày giác mạc, tình trạng nội mô và sức khỏe võng mạc của từng bệnh nhân.
- Ưu tiên phẫu thuật laser cho các trường hợp cận thị nhẹ đến trung bình nếu giác mạc và nội mô cho phép.
- Sử dụng thấu kính EDOF thay vì trifocal cho bệnh nhân có nhu cầu cao về giảm chói/quầng khi lái xe ban đêm.
- Thực hiện sàng lọc định kỳ cho bệnh nhân mắc các hội chứng phakomatoses theo phác đồ đa cơ quan.
- Áp dụng các công cụ hỗ trợ tuân thủ (nhắc lịch, đơn giản hóa liều dùng) cho bệnh nhân Glaucoma mãn tính.
- Cá thể hóa điều trị cho các ca nhiễm Dirofilaria và các khối u hốc mắt dựa trên vị trí và mức độ chèn ép thần kinh thị giác.
Tài liệu tham khảo:
AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC 2026 GP8 GOA Ophthalmological Association, YouTube Channel: aioseditorproceedings, Video ID: 06TbmsfkCQ8.