Phiên báo cáo khoa học tại hội nghị AIOC 2026 (n=3 nghiên cứu) đã trình bày các dữ liệu mới về bệnh lý bề mặt nhãn cầu, bao gồm mối liên quan giữa vảy nến và khô mắt, ứng dụng AI trong chẩn đoán tân sinh bề mặt nhãn cầu (OSSN), và đánh giá tác động của isotretinoin lên bề mặt nhãn cầu.
Tỷ lệ khô mắt ở bệnh nhân vảy nến
Nghiên cứu cắt ngang (n=65 bệnh nhân) tại một cơ sở chăm sóc cấp ba ở Maharashtra đã đánh giá tỷ lệ khô mắt ở bệnh nhân vảy nến. Vảy nến là bệnh lý viêm hệ thống ảnh hưởng từ 0,5% đến 11% người trưởng thành. Nghiên cứu sử dụng thang điểm PASI (Psoriasis Area and Severity Index) để đánh giá mức độ nặng của bệnh da liễu và hệ thống phân loại khô mắt của DU để đánh giá bề mặt nhãn cầu. Kết quả cho thấy tỷ lệ khô mắt là 63%, trong đó 24% mức độ nhẹ, 46% mức độ trung bình và 29% mức độ nặng. Không tìm thấy mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa điểm PASI và mức độ nặng của khô mắt. Rối loạn chức năng tuyến Meibomian (MGD) và hút thuốc lá được xác định là các yếu tố nguy cơ quan trọng.
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng mức độ nặng của bệnh da liễu không dự báo mức độ nặng của khô mắt, đòi hỏi bác sĩ da liễu và nhãn khoa cần phối hợp chặt chẽ trong việc tầm soát.
Ứng dụng AI trong chẩn đoán tân sinh bề mặt nhãn cầu (OSSN)
Nghiên cứu chẩn đoán tiền cứu (n=36 bệnh nhân) đã phát triển một công cụ AI dựa trên thuật toán YOLO v8 để tự động hóa việc nhận diện OSSN từ các hình ảnh tế bào học ấn (impression cytology). Các mẫu tế bào được nhuộm H&E và chụp ở độ phóng đại 40x. Kết quả phân tích trung gian cho thấy độ nhạy đạt 100% và độ đặc hiệu là 58%. Mặc dù công cụ có khả năng loại trừ bệnh tốt nhờ độ nhạy cao, độ đặc hiệu hạn chế cho thấy cần thêm dữ liệu huấn luyện để cải thiện khả năng chẩn đoán xác định. Tác giả đề xuất tích hợp thêm các hình ảnh từ chụp cắt lớp quang học phần trước (ASOC) để tăng độ chính xác trong tương lai.
Tác động của Isotretinoin lên bề mặt nhãn cầu
Nghiên cứu cắt ngang (n=278 bệnh nhân hoàn thành) đánh giá tác động của isotretinoin (liều 0,3-0,5 mg/kg/ngày) lên bề mặt nhãn cầu trong 3 tháng điều trị. Kết quả cho thấy 57% bệnh nhân bị khô mắt, 28% bị MGD, 7% bị viêm kết mạc và 0,3% có giảm độ dày lớp sợi thần kinh võng mạc (RNFL). Các triệu chứng như cảm giác nóng rát tăng 30%. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khám nhãn khoa trước, trong và sau khi điều trị bằng isotretinoin để phát hiện sớm các biến chứng, hầu hết các tác dụng phụ có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ khô mắt (vảy nến) | 63% (n=65) |
| Độ nhạy AI (OSSN) | 100% (n=36) |
| Độ đặc hiệu AI (OSSN) | 58% (n=36) |
| Tỷ lệ khô mắt (isotretinoin) | 57% (n=278) |
| Tỷ lệ MGD (isotretinoin) | 28% (n=278) |
- Tầm soát khô mắt định kỳ cho bệnh nhân vảy nến bất kể mức độ nặng của bệnh da liễu.
- Cân nhắc khám nhãn khoa chuyên sâu cho bệnh nhân sử dụng isotretinoin liều 0,3-0,5 mg/kg/ngày.
- Ứng dụng công cụ AI hỗ trợ sàng lọc OSSN nhưng cần kết hợp với đánh giá lâm sàng do độ đặc hiệu hiện tại còn hạn chế.
Tài liệu tham khảo:
AIOC 2026, 2026, AIOC 2026 Free Paper External Eye & Ocular Surface Disease I, aioseditorproceedings, Video ID: FlyldoV1Vk8.