Tổng quan lâm sàng và tiến bộ trong chẩn đoán, điều trị Glaucoma tại AIOC 2026

Bs Ngô Hữu Thế
15.11.26
Last Updated

Hội nghị AIOC 2026 (phiên Glaucoma I) đã trình bày các nghiên cứu quan trọng về hồ sơ lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và can thiệp điều trị trong bệnh lý Glaucoma. Các báo cáo bao gồm đánh giá hồ sơ lâm sàng ở trẻ em, mối liên quan giữa áp lực nội nhãn (IOP) và cận thị, vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong tầm soát, cũng như các phương pháp phẫu thuật mới và bổ sung vi chất trong quản lý bệnh.

Đánh giá hồ sơ lâm sàng Glaucoma ở trẻ em

Nghiên cứu hồi cứu đa trung tâm từ năm 2019 đến 2022 với 1.078 ca bệnh đã phân tích đặc điểm lâm sàng của Glaucoma trẻ em tại Tamil Nadu. Các chỉ số được đánh giá bao gồm chiều dài trục nhãn cầu (axial length), đường kính ngang giác mạc, tỷ lệ cup/disc và IOP. PCG (Primary Congenital Glaucoma) chiếm 48,4% các trường hợp, trong khi Glaucoma thứ phát chiếm 51,6%, chủ yếu sau phẫu thuật đục thủy tinh thể. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi định kỳ để đánh giá tiến triển bệnh, đặc biệt ở trẻ sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, nhằm tối ưu hóa sự phát triển thị giác và hòa nhập xã hội.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu1.078 ca bệnh, hồi cứu đa trung tâm
Tỷ lệ PCG48,4%
Tỷ lệ Glaucoma thứ phát51,6%
Thời gian nghiên cứu3 năm (2019-2022)
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu nhấn mạnh gánh nặng của Glaucoma thứ phát sau phẫu thuật đục thủy tinh thể ở trẻ em, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ trong theo dõi hậu phẫu.

Mối liên quan giữa áp lực nội nhãn và cận thị ở người trẻ

Nghiên cứu cắt ngang tại bệnh viện tuyến cuối trên 264 người trẻ (18-24 tuổi) đã đánh giá mối liên quan giữa IOP và cận thị. Kết quả cho thấy IOP cao hơn đáng kể ở nhóm cận thị so với nhóm chính thị (emmetropes). Áp lực tưới máu mắt (ocular perfusion pressure - OP) có xu hướng giảm khi độ cận thị tăng. Các tác giả khuyến cáo cần đo IOP và huyết áp (BP) trong mỗi lần tái khám cho người trẻ bị cận thị để loại trừ các mức áp lực bất thường, ngay cả khi chỉ số IOP đo được nằm trong giới hạn bình thường.

Ứng dụng AI trong tầm soát Glaucoma

Nghiên cứu tiền cứu trên 242 bệnh nhân tại trung tâm mắt tuyến cuối đã đánh giá hiệu quả của camera đáy mắt tích hợp AI (Medios AI) trong việc tầm soát Glaucoma. Kết quả cho thấy độ nhạy của AI là 89% và độ nhạy của bác sĩ nhãn khoa là 84%. Thời gian thực hiện chỉ tăng thêm 1,05 ± 0,3 phút so với quy trình khám thông thường. AI được xác định là công cụ bổ trợ tiềm năng trong tầm soát Glaucoma tại các phòng khám tổng quát.

Phân biệt Glaucoma và lõm đĩa sinh lý bằng OCT Angiography

Nghiên cứu cắt ngang trên 100 bệnh nhân đã sử dụng OCT Angiography (OCTA) để đánh giá mật độ mạch máu quanh gai thị (peripapillary vascular density). Kết quả cho thấy mật độ mạch máu giảm đáng kể ở bệnh nhân Glaucoma so với nhóm lõm đĩa sinh lý và nhóm chứng. Sự sụt giảm này tương quan với độ mỏng của lớp sợi thần kinh võng mạc (RNFL) ở các góc phần tư trên và dưới, hỗ trợ bác sĩ trong việc phân biệt giữa lõm đĩa do Glaucoma và lõm đĩa sinh lý.

Vai trò của Vitamin B12 và Folate trong Glaucoma góc mở

Thử nghiệm can thiệp ngẫu nhiên tiền cứu trên 144 bệnh nhân (40-70 tuổi) đã đánh giá vai trò của việc bổ sung Vitamin B12 và Folate. Nhóm can thiệp nhận 1.000 microgram Vitamin B12 và 5 mg Folate mỗi ngày cùng với thuốc hạ nhãn áp tiêu chuẩn. Kết quả cho thấy sự sụt giảm RNFL ở nhóm can thiệp (1,06 micron) thấp hơn đáng kể so với nhóm chứng (2,19 micron) sau 6 tháng. Các tác giả đề xuất đây là liệu pháp bổ trợ an toàn, không tác dụng phụ, giúp bảo vệ thần kinh trong quản lý Glaucoma.

  • Luôn kiểm tra gonoscopy (soi góc tiền phòng) ở mọi bệnh nhân có tiền phòng nông để loại trừ nguy cơ đóng góc.
  • Cân nhắc đo IOP và huyết áp định kỳ cho bệnh nhân cận thị trẻ tuổi.
  • Sử dụng OCTA để hỗ trợ phân biệt lõm đĩa sinh lý và Glaucoma khi các phương pháp truyền thống khó xác định.
  • Bổ sung Vitamin B12 và Folate có thể là liệu pháp hỗ trợ hiệu quả cho bệnh nhân Glaucoma góc mở.
  • Tận dụng các công cụ AI để tăng cường khả năng tầm soát Glaucoma tại các cơ sở y tế.

Tài liệu tham khảo:

Aioseditorproceedings, 2026, AIOC 2026 Free Paper Glaucoma I, YouTube, Video ID: 8f7LtKiAZ3c.

Xem thêm