Nghiên cứu tổng quan hệ thống này (Arend et al., 2026) đã đánh giá 30 nghiên cứu với khoảng 15.800 bệnh nhân để phân tích chất lượng báo cáo trong phẫu thuật nội soi qua mũi (Endoscopic Endonasal Surgery - EES) cho u tuyến yên (Pituitary Neuroendocrine Tumors - PitNET). Kết quả cho thấy sự thiếu hụt báo cáo nghiêm trọng trên tất cả các lĩnh vực, làm hạn chế khả năng tái lập, so sánh và tổng hợp bằng chứng lâm sàng.
Phương pháp nghiên cứu
Các tác giả đã thực hiện tìm kiếm có hệ thống trên PubMed, Embase, Scopus và Web of Science từ khi bắt đầu đến ngày 27 tháng 1 năm 2026. Các nghiên cứu lâm sàng gốc (n ≥ 10 bệnh nhân) báo cáo kết quả lâm sàng, phẫu thuật, nội tiết, chẩn đoán hình ảnh, chu phẫu hoặc theo dõi sau phẫu thuật EES cho PitNET đã được đưa vào phân tích. Chất lượng báo cáo được đánh giá qua chín lĩnh vực: đặc điểm nền, hình ảnh và đặc điểm khối u, định nghĩa các khái niệm then chốt, đặc điểm đội ngũ, phác đồ gây mê, chi tiết phẫu thuật, kết cục và biến cố bất lợi, tái phẫu thuật, và tài trợ/xung đột lợi ích. Một quy trình Delphi sửa đổi với hội đồng gồm 5 bác sĩ phẫu thuật thần kinh đã được sử dụng để xây dựng danh mục kiểm tra (checklist) gồm 69 mục.
Kết quả đánh giá chất lượng báo cáo
Phân tích cho thấy sự không đồng nhất đáng kể trong cách báo cáo các biến số cốt lõi. Mặc dù giới tính (100%) và tuổi (93%) được báo cáo gần như phổ biến, các lĩnh vực khác lại thiếu hụt nghiêm trọng. Phác đồ gây mê là lĩnh vực bị báo cáo kém nhất (chỉ 3% báo cáo phác đồ toàn diện). Các định nghĩa về khái niệm then chốt như tỷ lệ thành công phẫu thuật, biến chứng chỉ được báo cáo trong 53% nghiên cứu, và không có nghiên cứu nào (0%) cung cấp tiêu chí rõ ràng cho tử vong do mọi nguyên nhân hoặc liên quan đến phẫu thuật.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu nghiên cứu | 30 nghiên cứu, khoảng 15.800 bệnh nhân |
| Báo cáo giới tính | 30 nghiên cứu (100%) |
| Báo cáo tuổi | 28 nghiên cứu (93%) |
| Báo cáo phác đồ gây mê toàn diện | 0 nghiên cứu (0%) |
| Báo cáo tiêu chí tử vong | 0 nghiên cứu (0%) |
| Báo cáo chi tiết bệnh đồng mắc | 3 nghiên cứu (10%) |
| Báo cáo kinh nghiệm phẫu thuật viên | 19 nghiên cứu (63%) |
Hướng dẫn báo cáo EES-for-PitNET
Dựa trên các khoảng trống dữ liệu, các tác giả đã phát triển Hướng dẫn báo cáo EES-for-PitNET. Hướng dẫn này bao gồm 69 mục, trong đó 26 mục được chỉ định là bộ dữ liệu cốt lõi (Core Dataset) cho các báo cáo lâm sàng thường quy. Mục tiêu là cung cấp một khung cấu trúc để cải thiện tính minh bạch, khả năng tái lập và khả năng so sánh trong các nghiên cứu tương lai. Hướng dẫn này đóng vai trò là sự bổ sung theo lĩnh vực cho các khung báo cáo chung hiện có như STROBE và CONSORT.
Bình luận: Thông tin theo Arend et al., 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các tác giả nhấn mạnh rằng việc thiếu báo cáo về phác đồ gây mê và các tiêu chí định nghĩa biến cố bất lợi là rào cản lớn cho việc tổng hợp dữ liệu meta-analysis. Việc áp dụng bộ Core Dataset 26 mục là bước đi thực tế để chuẩn hóa dữ liệu trong các báo cáo đơn trung tâm.
- Áp dụng danh mục kiểm tra 69 mục cho các nghiên cứu tiền cứu và đa trung tâm.
- Sử dụng bộ Core Dataset 26 mục cho các báo cáo lâm sàng thường quy và loạt ca đơn trung tâm.
- Báo cáo chi tiết các bệnh đồng mắc bằng các chỉ số đã được kiểm chứng như Charlson Comorbidity Index.
- Định nghĩa rõ ràng các tiêu chí về tử vong, biến chứng và tái phẫu thuật ngay từ khi thiết kế giao thức nghiên cứu.
- Công khai rõ ràng các xung đột lợi ích và vai trò của nguồn tài trợ trong các báo cáo phẫu thuật.
Tài liệu tham khảo:
Arend RB, Garcia M, Tapia Borges KB, et al., 2026, Advancing Evidence Quality and Reproducibility in Endoscopic Endonasal Surgery for Pituitary Neuroendocrine Tumors: A Systematic Review and Reporting Guideline, World Neurosurgery, DOI: 10.1016/j.wneu.2026.125402