Tại hội nghị AIOC 2026, phiên IC237, Dr. Gauri Khare đã trình bày về các kỹ thuật cố định thủy tinh thể nhân tạo không khâu (SFIOL - Scleral Fixated Intraocular Lens) không vạt, tập trung vào việc tối ưu hóa thời gian phẫu thuật và bảo tồn mô nhãn cầu. Kỹ thuật này được đánh giá là bước tiến quan trọng so với các phương pháp truyền thống, giúp giảm thiểu thời gian can thiệp và bảo tồn kết mạc cho các phẫu thuật tiềm năng trong tương lai như phẫu thuật Glaucoma.
Lợi ích của kỹ thuật không vạt
Việc từ bỏ vạt củng mạc (scleral flap) mang lại lợi ích rõ rệt về mặt thời gian và bảo tồn cấu trúc giải phẫu. Theo dữ liệu được trình bày, phẫu thuật cắt dịch kính (vitrectomy) kết hợp SFIOL có vạt và đường hầm thường kéo dài khoảng 57 phút. Ngược lại, việc loại bỏ vạt củng mạc giúp giảm thời gian phẫu thuật xuống còn 17 phút. Ngoài ra, việc bảo tồn kết mạc là yếu tố then chốt để duy trì môi trường nhãn cầu thuận lợi cho các can thiệp nhãn khoa khác nếu cần thiết sau này.
Kỹ thuật Tuck-in Tunnel và Yamane Flange
Kỹ thuật Tuck-in Tunnel bắt đầu bằng việc đánh dấu hai điểm cách rìa giác mạc 1.5 mm, sau đó tạo hai đường củng mạc song song với rìa bằng kim MVR. Độ bền vững của kỹ thuật này phụ thuộc hoàn toàn vào lực ma sát trong đường hầm củng mạc dài 2-3 mm. Do không có khối vật lý ngăn cản sự co rút, việc lựa chọn bệnh nhân là cực kỳ quan trọng; những mắt có giác mạc lớn hoặc củng mạc mỏng (đặc biệt là cận thị nặng) có nguy cơ trượt haptic cao. Đối với kỹ thuật Yamane, việc tạo bóng (flanging) ở đầu haptic bằng nhiệt hoặc laser 532 nm tạo ra một chốt cơ học giúp tăng lực chống trật (dislocation force) lên 4.7 lần so với haptic không tạo bóng. Việc sử dụng kim 30-gauge là bắt buộc để đảm bảo đường hầm không quá rộng, giúp duy trì lực giữ haptic ổn định.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Thời gian phẫu thuật (có vạt) | 57 phút |
| Thời gian phẫu thuật (không vạt) | 17 phút |
| Lực chống trật (haptic có bóng) | 4.7 lần so với haptic không bóng |
| Lực giữ haptic (kim 30G) | 2.04 Newtons |
| Lực giữ haptic (kim 26/27G) | 0.56 Newtons |
| Đường cong học tập | 25 ca |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Kỹ thuật SFIOL không vạt đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong việc tạo đường hầm và tạo bóng haptic. Hạn chế lớn nhất của kỹ thuật Tuck-in Tunnel là sự phụ thuộc vào lực ma sát, do đó, việc kiểm soát kích thước đường hầm là yếu tố quyết định thành bại.
Lựa chọn thủy tinh thể và đào tạo
Lựa chọn thủy tinh thể nhân tạo (IOL) đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của phẫu thuật. Zeiss CT Lucia 602 với haptic PVDF (Polyvinylidene fluoride) là lựa chọn ưu tiên nhờ tính linh hoạt và độ bền. Các loại IOL như MA60 cũng có thể được sử dụng, tuy nhiên haptic của chúng thường giòn và kém linh hoạt hơn. Đối với phẫu thuật viên, dữ liệu cho thấy cần thực hiện khoảng 25 ca để đạt được sự thành thạo. Đào tạo trong phòng thí nghiệm (wet lab) được nhấn mạnh là yếu tố không thể thiếu để làm quen với các thao tác kỹ thuật phức tạp trước khi thực hiện trên bệnh nhân.
- Ưu tiên sử dụng kim 30-gauge thay vì 26/27-gauge để tránh đường hầm quá rộng gây trượt haptic.
- Sử dụng Viscoat để bảo vệ giác mạc trong suốt quá trình phẫu thuật nhằm đảm bảo thị lực tốt nhất sau mổ.
- Thực hiện tạo bóng haptic (flanging) với độ dài chính xác 1 mm để tạo chốt cơ học tối ưu.
- Áp dụng phương pháp trailing haptic first để loại bỏ hiện tượng tug-of-war trong quá trình đưa haptic vào đường hầm.
- Sử dụng các hỗ trợ như dải silicon (X-net modified technique) cho phẫu thuật viên mới để tránh trượt haptic trong giai đoạn đầu.
Tài liệu tham khảo:
Gauri Khare, 2026, AIOC 2026 IC237 T Dr Gauri Khare Tuck in the Tunnel or Make a Bulb Without Flap a Time Saving Al, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: jkUTAPpp4AQ.