Tại hội thảo AIOC 2026, khóa học hướng dẫn (instruction course) về phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng đường mổ nhỏ (Manual Small Incision Cataract Surgery - MSICS) đã nhấn mạnh vai trò của kỹ thuật này như một phương pháp linh hoạt, hiệu quả và bền vững trong điều trị đục thủy tinh thể. MSICS không chỉ là một chuỗi các bước kỹ thuật mà còn là sự kết hợp giữa kiến thức, phán đoán, sự kiên nhẫn và lòng trắc ẩn của phẫu thuật viên, đặc biệt quan trọng trong các môi trường y tế có nguồn lực hạn chế hoặc đối với các trường hợp đục thủy tinh thể phức tạp.
Tổng quan về MSICS
MSICS duy trì tính phù hợp trong kỷ nguyên hiện đại nhờ khả năng xử lý các trường hợp đục thủy tinh thể cứng, chín muồi với sự phụ thuộc tối thiểu vào cơ sở hạ tầng đắt tiền. Kỹ thuật này đặt phẫu thuật viên vào trung tâm của quy trình, đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về hành vi mô, kiến trúc đường hầm củng mạc (scleral tunnel), động lực học của dịch nội nhãn và mối quan hệ tinh tế giữa bao, nhân và các cấu trúc xung quanh. Một đường hầm củng mạc được xây dựng tốt không chỉ là điểm vào mà còn là cấu trúc được thiết kế cẩn thận để đảm bảo độ ổn định của vết mổ, duy trì tiền phòng và sự thoải mái cho bệnh nhân sau phẫu thuật.
Quản lý bao trong MSICS
Quản lý bao đúng cách là yếu tố sống còn cho sự an toàn, đưa nhân hiệu quả và đặt thủy tinh thể nhân tạo (Intraocular Lens - IOL) ổn định. Các yếu tố tiền phẫu như giãn đồng tử (tối thiểu 7mm) và các tình trạng như đục thủy tinh thể cực sau, hội chứng giả bong bao (pseudoexfoliation), đục thủy tinh thể do chấn thương hoặc quá chín cần được lưu ý. Kỹ thuật xé bao liên tục vòng tròn (Continuous Curvilinear Capsulorhexis - CCC) được coi là tiêu chuẩn vàng, tạo ra vành bao chắc chắn từ 5.5 đến 6.5 mm, tạo điều kiện cho việc prolapse nhân an toàn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Độ dày bao tại cực sau | 3 đến 5 micron |
| Độ dày bao tại xích đạo | 17 micron |
| Độ dày bao tại cực trước | 11 đến 15 micron |
| Kích thước CCC khuyến cáo | 5.5 đến 6.5 mm |
| Kích thước đường hầm củng mạc | 5.5 đến 6 mm |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc sử dụng các chất nhầy (OVD) để bảo vệ bao và duy trì tiền phòng là bắt buộc. Cần lưu ý rằng các biến chứng như rách bao sau (PCR) cần được xử lý ngay bằng cách bơm thêm chất nhầy để tránh xẹp tiền phòng.
Kỹ thuật đường mổ và đường hầm
Việc tạo đường mổ hoàn hảo là chìa khóa thành công trong MSICS. Đường mổ không chỉ là vết thương phẫu thuật mà còn là một van, một yếu tố khúc xạ và là yếu tố quyết định sự an toàn. Mục tiêu là đạt được đường mổ tự đóng (self-sealing) và trung tính về mặt loạn thị (astigmatically neutral). Hình dạng đường hầm nên là hình thang (trapezoid) với đường mổ ngoài nhỏ hơn đường mổ trong. Độ dài đường hầm tối ưu từ 3 đến 4 mm và nên được thực hiện ở 50% độ dày củng mạc. Các hình dạng đường mổ như frown, chevron hoặc inverted V được khuyến khích để giảm thiểu loạn thị sau phẫu thuật.
Kỹ thuật Hydro-procedures và đưa nhân ra ngoài
Hydro-dissection và hydro-delineation là các bước quan trọng để tách nhân khỏi vỏ và bao, giảm áp lực lên dây chằng treo thủy tinh thể (zonules). Kỹ thuật này đòi hỏi sự nhẹ nhàng và thực hiện ở nhiều góc phần tư. Đối với các trường hợp nhân cứng, việc fracture nhân trong đường hầm hoặc chia nhân thành các đoạn nhỏ giúp việc đưa nhân ra ngoài trở nên dễ dàng hơn. Việc sử dụng các dụng cụ chuyên dụng như vectis hoặc các loại canula chuyên biệt giúp kiểm soát tốt hơn quá trình đưa nhân ra ngoài mà không gây tổn thương nội mô giác mạc.
- Luôn thực hiện hydro-dissection với sự kiểm soát áp lực, tránh bơm quá nhanh gây block bao.
- Sử dụng chất nhầy (viscoelastics) để bảo vệ nội mô giác mạc trong suốt quá trình đưa nhân ra ngoài.
- Ưu tiên đường mổ temporal (theo thái dương) để giảm thiểu loạn thị và tăng sự thuận tiện trong các trường hợp hốc mắt sâu.
- Luôn sẵn sàng đặt chỉ khâu nếu phát hiện rò rỉ vết mổ để tránh các biến chứng như viêm nội nhãn hoặc hạ nhãn áp.
- Master kỹ thuật MSICS đường mổ 5.5-6mm trước khi chuyển sang các kỹ thuật đường mổ nhỏ hơn (2mm).
Tài liệu tham khảo:
AIOS Editor Proceedings, 2026, AIOC 2026 IC2 Manual SICS The Art, the Craft & the Science, YouTube, Video ID: 0bkF5enB_Wc