Kỹ thuật sử dụng trephine, khối cắt và buồng tiền phòng nhân tạo trong ghép giác mạc

Bs Ngô Hữu Thế
20.11.26
Last Updated

Nghiên cứu đánh giá 20 mẫu mô giác củng mạc người (DCST) cho thấy kích thước rìa củng mạc tối thiểu cần đạt 3,6 mm để đảm bảo thành công khi sử dụng buồng tiền phòng nhân tạo (Artificial Anterior Chamber - AAC). Việc lựa chọn và sử dụng đúng các dụng cụ hỗ trợ như trephine và AAC đóng vai trò then chốt trong việc tối ưu hóa kết quả phẫu thuật ghép giác mạc xuyên (Penetrating Keratoplasty - PKP) và ghép giác mạc phiến (Lamellar Keratoplasty - LKP).

Trephine giác mạc

Trephine là dụng cụ phẫu thuật dạng cưa tròn hoặc hình trụ dùng để cắt các phần mô giác mạc. Trephine được chia thành hai nhóm chính: loại có hút chân không và loại không có hút chân không. Các loại trephine không hút chân không có lưỡi kim loại hình trụ, sắc ở một đầu và cùn ở đầu kia, thường được bác sĩ phẫu thuật xoay bằng tay giữa ngón cái và ngón trỏ. Mặc dù có thể sử dụng trên cả giác mạc người cho và người nhận, việc duy trì hướng vuông góc với trung tâm giác mạc là bắt buộc để tránh cắt lệch. Đối với trephine có hút chân không, lực hút giúp cố định dụng cụ, hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật ổn định mô trong quá trình cắt.

Buồng tiền phòng nhân tạo (AAC)

AAC là một cột mốc quan trọng trong phẫu thuật giác mạc, cho phép hỗ trợ nội mô giác mạc người cho trong quá trình bóc tách phiến hoặc cắt xuyên. AAC giúp bảo vệ các tế bào nội mô khỏi tổn thương bằng cách duy trì áp lực nội nhãn ổn định thông qua môi trường bảo quản lỏng. Các hệ thống AAC hiện nay bao gồm loại tái sử dụng (như hệ thống Moria ALTK, Bausch & Lomb AAC) và loại dùng một lần (như Barron disposable AAC). Hệ thống Moria ALTK sử dụng console Evolution3 với các tính năng an toàn, cho phép điều chỉnh áp lực nội nhãn và độ sâu cắt chính xác, hỗ trợ tốt cho các kỹ thuật như ALK, DLEK hoặc DXEK.

Kết quả và thông số kỹ thuật

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu20 mẫu mô giác củng mạc người (DCST)
Kích thước rìa củng mạc trung bình3,14 ± 0,61 mm (khoảng 2,07–4,19 mm)
Áp lực nội nhãn mục tiêu trong AAC65 mmHg
Kích thước rìa củng mạc duy trì seal thành công3,4 ± 0,7 mm (khoảng 2,1–4,2 mm)
Kích thước rìa củng mạc thất bại duy trì seal2,99 ± 0,51 mm (khoảng 2,13–3,5 mm)
Kích thước rìa củng mạc tối thiểu khuyến cáo3,6 mm
Bình luận: Thông tin theo John T, 2009; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Các số liệu về kích thước rìa củng mạc là dữ liệu quan trọng để giảm thiểu tỷ lệ thất bại do tuột mô hoặc mất áp lực trong buồng tiền phòng. Hạn chế của nghiên cứu là cỡ mẫu nhỏ (n=20), do đó bác sĩ cần kiểm tra kỹ độ bám dính của mô trước khi tiến hành cắt.

Lời khuyên phẫu thuật và phòng tránh biến chứng

  • Luôn chuẩn bị sẵn giác mạc dự phòng trong trường hợp giác mạc đầu tiên bị tổn thương ngoài ý muốn.
  • Thực hiện bóc tách giác mạc người cho trước khi phẫu thuật trên giác mạc người nhận để tiết kiệm thời gian nếu sử dụng gây mê toàn thân.
  • Nếu xảy ra tình trạng tuột mô hoặc mất áp lực nội nhãn, nên dừng bóc tách và sử dụng giác mạc dự phòng để tránh cắt lệch hoặc thủng phiến ghép.
  • Kiểm tra áp lực nội nhãn bằng cách sờ nắn kỹ thuật số hoặc sử dụng tonometer Barraquer trước khi bắt đầu trephine hoặc bóc tách.
  • Đảm bảo rìa củng mạc đủ 360 độ để cố định chắc chắn trong AAC, tránh rò rỉ dịch và mất áp lực.

Tài liệu tham khảo:

John T, 2009, Chapter 35: Corneal trephines, cutting blocks and artificial anterior chambers, In: Corneal Surgery, Jaypee Brothers Medical Publishers, pp. 305-312.

Xem thêm