Tại hội thảo AIOC 2026, phiên IC141, Dr. Gaurav Luthra đã trình bày các chiến lược thực hành nhằm nâng cao kết quả phẫu thuật đục thủy tinh thể, đặc biệt khi sử dụng các loại kính nội nhãn (IOL) cao cấp. Việc đạt được kết quả khúc xạ chính xác đòi hỏi sự chú trọng vào các chi tiết kỹ thuật từ khâu chuẩn bị đến xử lý biến chứng trong quá trình phẫu thuật.
Quản lý loạn thị và căn chỉnh toric IOL
Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tính toán toric cho mọi bệnh nhân, với tỷ lệ sử dụng toric IOL đạt 70-80% trong tổng số các ca phẫu thuật đục thủy tinh thể của ông, hoặc ít nhất là xử lý loạn thị trong 80-90% các trường hợp. Mặc dù các thiết bị hỗ trợ như Verion hoặc Callisto cung cấp phép đo chính xác, tác giả cảnh báo về hiện tượng thay đổi mốc giải phẫu tại vùng rìa (limbus) vào cuối ca mổ, có thể gây sai lệch từ 10-20°. Để khắc phục, tác giả sử dụng một dấu kiểm (check mark) thủ công ngay từ đầu ca mổ để theo dõi sự trùng khớp của các đường căn chỉnh. Ngoài ra, việc sử dụng Rexis marker được đánh giá là có tính dự đoán cao hơn so với các lớp phủ (overlays) kỹ thuật số, giúp đảm bảo kích thước, độ tập trung và độ chồng lấp hoàn hảo của bao trước, yếu tố then chốt cho các loại kính đa tiêu (multifocals) và tam tiêu (trifocals).
Ổn định tiền phòng và kỹ thuật incision
Để duy trì sự ổn định của tiền phòng và giảm thiểu mất dịch, tác giả sử dụng các dao rạch bên (side port knives) và dụng cụ phẫu thuật đồng bộ kích thước 22 gauge. Việc sử dụng dụng cụ vừa vặn giúp giảm rò rỉ, cho phép phẫu thuật viên làm việc ở áp lực nội nhãn (IOP) thấp hơn, điều này rất quan trọng để giữ giác mạc trong suốt vào ngày hôm sau. Đối với các trường hợp rò rỉ vết mổ, tác giả đề xuất kỹ thuật tạo túi trên vết mổ (supra incisional pocket) thay vì khâu vết mổ, giúp niêm phong vết thương mà không gây cảm ứng loạn thị. Kỹ thuật này áp dụng được cho cả vết mổ chính và vết mổ phụ, đặc biệt hữu ích trong phẫu thuật đục thủy tinh thể ở trẻ em hoặc các trường hợp sau phẫu thuật RK (Radial Keratotomy).
Quản lý bao sau và xử lý biến chứng
Tác giả ưu tiên sử dụng viscoelastic như Viscoat để bảo vệ nội mô, đặc biệt ở những mắt có guttae hoặc giác mạc tổn thương. Trong quá trình loại bỏ vỏ (cortex), việc đánh bóng bao trước (anterior capsule polish) được thực hiện có chọn lọc, đặc biệt ở những mắt có nguy cơ co rút bao (capsular phimosis). Đối với các nút bao sau (PC plugs), tác giả ưa chuộng kỹ thuật hydro-expression bằng cách sử dụng đầu hút từ cổng chính để tạo sóng dịch, giúp đẩy bao sau ra xa và làm sạch các mảnh vỏ cứng ở vùng xích đạo mà không cần kéo hút trực tiếp. Trong trường hợp xảy ra rách bao sau (PC break), nguyên tắc quan trọng là không để tiền phòng dao động, duy trì bơm viscoelastic để xác định chính xác vị trí rách, sau đó chuyển đổi thành một đường rách bao sau liên tục (continuous posterior axis) để có thể đặt kính an toàn vào túi bao.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ sử dụng toric IOL | 70-80% số ca phẫu thuật |
| Tỷ lệ xử lý loạn thị | 80-90% số ca phẫu thuật |
| Sai lệch mốc giải phẫu vùng rìa | 10-20 độ |
| Áp lực nội nhãn (IOP) khi phẫu thuật | 30 mmHg |
| Kích thước dụng cụ phẫu thuật | 22 gauge |
Bình luận: Các kỹ thuật được Dr. Luthra chia sẻ tập trung vào việc kiểm soát các biến số cơ học trong phẫu thuật Phaco. Việc sử dụng dấu kiểm thủ công để đối chiếu với hệ thống hướng dẫn kỹ thuật số là một kinh nghiệm thực tế đáng giá để tránh sai số do thay đổi vị trí nhãn cầu hoặc mốc giải phẫu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng kỹ thuật tạo túi trên vết mổ (supra incisional pocket) đòi hỏi kỹ năng thao tác tinh tế để tránh làm tổn thương thêm cấu trúc vết mổ. Thông tin theo AIOC 2026, 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng.
- Luôn thực hiện tính toán toric cho mọi bệnh nhân để tối ưu hóa kết quả khúc xạ.
- Sử dụng dấu kiểm thủ công để đối chiếu với các hệ thống căn chỉnh kỹ thuật số nhằm phát hiện sai lệch mốc giải phẫu.
- Ưu tiên sử dụng dụng cụ đồng bộ kích thước (22 gauge) để đảm bảo độ kín vết mổ và ổn định tiền phòng.
- Trong trường hợp rách bao sau, ưu tiên duy trì áp lực tiền phòng ổn định bằng viscoelastic trước khi xử lý mảnh vỏ.
Tài liệu tham khảo:
Dr. Gaurav Luthra, 2026, Tricks to Make Cataract Surgery a Premium Refractive Surgery, AIOS Editor Proceedings 2, Video ID: Eyzntd4uQDI.