Lựa chọn phẫu thuật khúc xạ và ra quyết định lâm sàng cho bệnh nhân cận thị

Bs Ngô Hữu Thế
6.11.26
Last Updated

Hội thảo AIOC 2026 IC260 về các lựa chọn phẫu thuật khúc xạ và ra quyết định lâm sàng đã thảo luận về phổ rộng các phương pháp điều trị cận thị, từ các nền tảng lenticule đến phẫu thuật dựa trên thủy tinh thể. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp phụ thuộc vào trang thiết bị hiện có, hồ sơ bệnh nhân và kỳ vọng của người bệnh.

Nền tảng Lenticule và Công nghệ SILK

Hiện nay có 5 nền tảng lenticule chính bao gồm VisuMax 500, Z8, Schwind ATOS, ELITA và SMILE Pro. Công nghệ SILK (Silk precision techniques) được nhấn mạnh với cấu trúc lenticule hình biconvex (hai mặt lồi) và các đường cắt bên (side cuts). Đặc điểm kỹ thuật của SILK bao gồm laser có năng lượng thấp (45 nanojoules, có thể xuống tới 35 nanojoules) và kích thước điểm laser nhỏ (1 micron) với khoảng cách giữa các điểm là 1 micron. Điều này cho phép kỹ thuật bóc tách lenticule tối giản, tương tự như kỹ thuật rexis, giúp giảm thao tác và cải thiện phục hồi thị lực ngày đầu sau phẫu thuật. Nghiên cứu trên 50 bệnh nhân nhóm tuổi 38-45 cho thấy kết quả thị lực tốt, bảo tồn thần kinh ngoại vi và giảm khô mắt so với các phương pháp truyền thống.

Phân tích kết quả và Aberrations

Nghiên cứu đối chứng cùng mắt (contralateral eye study) so sánh giữa phẫu thuật plano-convex (SMILE truyền thống) và biconvex (SILK) cho thấy sự khác biệt về gradient từ trung tâm ra ngoại vi. Hình dạng biconvex giúp giảm thay đổi giá trị Q, asphericity và giảm cảm ứng spherical aberration (SA). Kết quả cho thấy 96% bệnh nhân đạt thị lực 20/20 hoặc tốt hơn tại thời điểm 1 tuần sau phẫu thuật. Không có thay đổi đáng kể về horizontal coma hoặc spherical aberration so với giá trị trước phẫu thuật tại các thời điểm 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng và 9 tháng.

Quy trình và Lựa chọn Phẫu thuật Khúc xạ

Quy trình ra quyết định lâm sàng dựa trên độ dày giác mạc và loại tật khúc xạ. Đối với bệnh nhân có độ dày giác mạc đủ, LASIK là lựa chọn phổ biến. Đối với giác mạc mỏng (dưới 490 micron), nên ưu tiên phẫu thuật bề mặt (surface ablation) hoặc ICL. Các chỉ số quan trọng cần đánh giá bao gồm K readings, CCT (Central Corneal Thickness) và độ bất thường (irregularity) trong vùng 3mm và 5mm. Đối với LASIK, cần duy trì độ dày giường mô đệm (residual stromal bed) ít nhất 300 micron để tránh ectasia. Các công cụ sàng lọc như Pentacam là tiêu chuẩn vàng, cần chú ý đến Belin Ambrosio enhanced ectasia display để phát hiện các trường hợp nghi ngờ keratoconus.

Chỉ số/Kết cụcKết quả theo tài liệu
Cỡ mẫu nghiên cứu SILK50 bệnh nhân
Thị lực 20/20 hoặc tốt hơn (1 tuần)96% bệnh nhân
Năng lượng laser SILK35-45 nanojoules
Kích thước điểm laser1 micron
Độ dày giác mạc tối thiểu cho LASIK490 micron
Độ dày giường mô đệm tối thiểu300 micron
Độ dày flap LASIK (femtosecond)90-110 micron
Độ sâu tiền phòng tối thiểu cho ICL2.8 mm
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026, IC260; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Tác giả nhấn mạnh việc cá thể hóa điều trị dựa trên lifestyle và nhu cầu thị lực của bệnh nhân. Cần lưu ý rằng các số liệu về năng lượng laser và kết quả thị lực là báo cáo từ kinh nghiệm lâm sàng của diễn giả, cần đối chiếu với các nghiên cứu đa trung tâm lớn hơn.
  • Luôn đánh giá độ dày giác mạc và bản đồ địa hình giác mạc (topography) trước khi quyết định phẫu thuật.
  • Ưu tiên phẫu thuật bề mặt cho các trường hợp giác mạc mỏng hoặc có dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý giác mạc.
  • Sử dụng các công thức tính công suất IOL hiện đại (như Barrett True-K) cho các trường hợp phẫu thuật sau khúc xạ.
  • Cá thể hóa việc lựa chọn IOL đa tiêu cự dựa trên nhu cầu thị lực gần/xa và lifestyle của bệnh nhân.
  • Luôn kiểm tra độ sâu tiền phòng và kích thước đồng tử trước khi chỉ định ICL.

Tài liệu tham khảo:

Bhupesh Singh, Pooja Khamar, Purendra Bhasin, Rajendra Prasad, 2026, Refractive Surgery Options and Decision Making, AIOC 2026 IC260, aioseditorproceedings, Video ID: ZfNo4XSMXsA.

Xem thêm