Tại phiên thi đấu AIOC 2026 AIOS ARC PG Thesis Competition Young Researcher Award, các nghiên cứu sinh đã trình bày kết quả từ các nghiên cứu lâm sàng về phẫu thuật Glaucoma, viêm màng bồ đào và đục thủy tinh thể. Các báo cáo tập trung vào việc đánh giá hiệu quả, độ an toàn và phát triển các công cụ phân tầng nguy cơ trong thực hành nhãn khoa hiện đại.
So sánh hiệu quả và độ an toàn của phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (MIGS)
Nghiên cứu so sánh hai kỹ thuật phẫu thuật Glaucoma xâm lấn tối thiểu (Minimally Invasive Glaucoma Surgery - MIGS) là đặt stent và kỹ thuật bank (cắt bè củng mạc). Nghiên cứu được thực hiện trên 60 bệnh nhân (30 bệnh nhân mỗi nhóm) mắc Glaucoma góc mở nguyên phát mức độ nhẹ đến trung bình, tuổi trên 40, theo dõi trong 12 tháng. Mục tiêu chính là đánh giá hiệu quả giảm nhãn áp (IOP), giảm gánh nặng thuốc hạ nhãn áp và tỷ lệ thành công/thất bại theo tiêu chuẩn của Hiệp hội Glaucoma Thế giới (World Glaucoma Association - WGA). Kết quả cho thấy cả hai phương pháp đều có hiệu quả tương đương trong việc giảm nhãn áp và số lượng thuốc, tuy nhiên nhóm bank cho thấy tỷ lệ thành công hoàn toàn cao hơn và tỷ lệ thất bại thấp hơn.
| Chỉ số/Kết cục | Kết quả theo tài liệu |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 60 bệnh nhân, 30 bệnh nhân mỗi nhóm |
| Thời gian theo dõi | 12 tháng |
| Tỷ lệ thành công hoàn toàn (stent) | 73% |
| Tỷ lệ thành công hoàn toàn (bank) | 84% |
| Tỷ lệ thất bại (bank) | 3% |
| Giảm thuốc hạ nhãn áp (stent) | 1.96 |
| Giảm thuốc hạ nhãn áp (bank) | 1.03 |
Bình luận: Thông tin theo AIOC 2026; đối chiếu guideline hiện hành khi áp dụng lâm sàng. Nghiên cứu có hạn chế về cỡ mẫu nhỏ và thời gian theo dõi ngắn, cần các nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn để khẳng định tính ưu việt của kỹ thuật bank so với đặt stent trong điều trị Glaucoma góc mở.
Định lượng độ đục dịch kính bằng chụp cắt lớp quang học quét nguồn (SS-OCT)
Nghiên cứu tiến cứu đơn trung tâm trên 100 bệnh nhân (chia thành 2 nhóm, mỗi nhóm 50 bệnh nhân) nhằm phát triển phần mềm tự động định lượng độ đục dịch kính (vitritis) trên hình ảnh chụp cắt lớp quang học quét nguồn (Swept-Source OCT - SS-OCT). Các hình ảnh được xử lý qua các bước khử nhiễu, phân đoạn, ngưỡng hóa và nhị phân hóa để đếm các điểm sáng (dots) tương ứng với tế bào và protein dịch kính. Kết quả cho thấy sự tương quan đáng kể giữa mật độ điểm sáng và phân độ lâm sàng. Sau điều trị, mật độ trung bình giảm từ 1420 xuống 550 pixel/triệu. Nghiên cứu khẳng định SS-OCT là công cụ khách quan, có độ lặp lại cao để theo dõi viêm màng bồ đào.
Phát triển thang điểm phân tầng nguy cơ trước phẫu thuật cho phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng tay (SICS)
Nghiên cứu phát triển thang điểm nguy cơ DNO cho phẫu thuật đục thủy tinh thể bằng tay (Manual Small Incision Cataract Surgery - SICS), dựa trên dữ liệu từ hơn 13.000 ca phẫu thuật. Thang điểm bao gồm 10 yếu tố nguy cơ với điểm tối đa là 23. Điểm cắt (cutoff) tối ưu được xác định là 3. Việc áp dụng thang điểm này giúp phân loại bệnh nhân nguy cơ thấp cho phẫu thuật viên mới và nguy cơ cao cho phẫu thuật viên kinh nghiệm, giúp giảm tỷ lệ biến chứng từ 8% xuống 5,3% (giảm 33,75% tương đối).
- Sử dụng thang điểm phân tầng nguy cơ trước phẫu thuật giúp tối ưu hóa việc phân bổ ca bệnh cho phẫu thuật viên phù hợp.
- Định lượng độ đục dịch kính bằng SS-OCT cung cấp dữ liệu khách quan thay thế cho phân độ lâm sàng chủ quan.
- Phẫu thuật MIGS (kỹ thuật bank) cho thấy tiềm năng hiệu quả cao trong kiểm soát nhãn áp ở bệnh nhân Glaucoma góc mở.
- Quản lý huyết áp và các yếu tố nguy cơ trước phẫu thuật là then chốt để giảm biến chứng xuất huyết dịch kính sau phẫu thuật cắt dịch kính.
Tài liệu tham khảo:
AIOS Editor, 2026, AIOC 2026 AIOS ARC PG Thesis Competition Young Researcher Award Session 2, YouTube Channel: aioseditorproceedings, Video ID: NIDq-d4km7w.